دوره و شماره: دوره 57، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 1-206 
مقالۀ پژوهشی آموزش زبان

تأثیر آموزش صورت‎‌محور متوالی و یکپارچه در یادگیری زبان انگلیسی: بررسی نقش میانجی‌گری سبک‌های حساسیت زمینه‌ای زبان‌آموزان ایرانی

صفحه 1-28

https://doi.org/10.22067/lts.2025.90219.1303

شیما قهاری، رویا چاوشیان، سمیه بنی اسد آزاد

چکیده در دو دهه گذشته، آموزش صورت‌محور  با تمرکز دوسویه بر صورت و معنا، توجه متخصصان زبان دوم را جلب کرده است. آنچه کمتر موردتوجه بوده، تأثیر انواع آموزش صورت‌محور بر زبان‌آموزی است. این مطالعه، به بررسی تأثیر آموزش صورت‌محور یکپارچه و متوالی با میانجی‌گری سبک‌های حساسیت زمینه‌ای  می‌پردازد. چهل‌وهشت زبان‌آموز (میانگین سنی ۱۲ سال) به مدت هشت ماه در انجام مجموعه‌ای از پیش‌آزمون‌ها، کارخواست‌های  یکپارچه و متوالی و پس‌آزمون‌ها شرکت کردند. با استفاده از روش پژوهش متوازن، زبان‌آموزان وابسته ‌به ‌زمینه  و نابسته‌به‌زمینه، یکبار به‌صورت یکپارچه و یکبار به‌صورت متوالی آموزش دیدند. نتایج تی-تست و آنکووا نشان داد: دو نوع آموزش به‌طور یکسان در فراگیری واژگان و دستور مؤثر بودند؛ گروه متوالی در منظورشناسی عملکرد بهتری داشت؛ و گروه نابسته‌به‌زمینه در فراگیری واژگان عملکرد بهتری داشت. به مدرسان توصیه می‌شود به‌منظور تطابق سبک‌های شناختی ترکیبی از آموزش متوالی و یکپارچه را بکار گیرند.

مقالۀ پژوهشی مطالعات ترجمه

جمال‌زاده در میدان ادبی ایران و مطالعۀ جامعه‌شناختی ترجمۀ دشمن مردم براساس نظریۀ عمل بوردیو

صفحه 29-64

https://doi.org/10.22067/lts.2025.91246.1318

سمانه فرهادی، بهزاد قادری سهی

چکیده این پژوهش براساس «نظریۀ عمل» بوردیو، موقعیت جمال‌زاده در میدان ادبی ایران و انگیزه‌های احتمالی او را در انتخاب ترجمۀ نمایشنامۀ دشمن مردم ایبسن بازنمایی می‌کند. ابتدا ساختار میدان تئاتر و زیرمیدان ترجمۀ نمایشی در دهۀ سی بررسی می‌شود. سپس «عادت‌واره»ی جمال‌زاده در جایگاه «مترجمی در خودتبعیدی» تحلیل و رویدادهای دهۀ سیِ منجر به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به‌موازات وقایع نمایشنامه قرائت و مقابله می‌شود. همچنین، برای تعیین مواضع جمال‌زاده و تبیین دلایل ترجمۀ دشمن مردم چند اثر تأثیرگذار بر «خط سیر» او مانند صحرای محشر، با استفاده از مفاهیم «خط سیر» بوردیو و «مترجم ایده‌آل» دریدا تحلیل می‌گردد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد چگونه صداهای خاموش در تاریخ در ترجمه‌(ها) شنیده می‌شوند. براساس تحلیل جامعه‌شناسانۀ این ترجمه، نویسندگان معتقدند انتخاب متن ایبسن ابزاری است برای سرزنش آنچه که جمال‌‌زاده کوته‌بینی و ریاکاری نخبگان سیاسی آن زمان و در نتیجه یکی از دلایل سردرگمی تودۀ مردم می‌داند.

مقالۀ پژوهشی مطالعات ترجمه

راهبردهای متناسب‌‏سازی و گزینش (پیرا)متن در آگهی‏‌های تبلیغاتی چندرسانه‌‏ای بر اساس نظریه ترجمه زیست‏‌بوم‌‏شناختی (موردپژوهی: تبلیغات سه‌زبانه شرکت هواپیمایی امارات)

صفحه 65-103

https://doi.org/10.22067/lts.2024.88917.1268

نصرت حجازی، مریم داودی

چکیده این نوشتار در نظر دارد تا ضمن تشریح مفاهیم معرفت‌‏شناختی و نظری در نظریه شرقی ترجمه زیست‏‌بوم‏‌‏شناختی، به تحلیل راهبردهای متناسب‌‏سازی و گزینش پیرامتن در آگهی تبلیغاتی سه‌زبانه شرکت هواپیمایی امارات بپردازد. پرسش اینجاست که این شرکت چگونه با «متناسب‏‌سازی» و «گزینش» متن، پیرامتن و بینامتن آگهی‌‏های تبلیغاتی خود، ضریب تأثیرگذاری و پذیرش برند خدماتی خود را در زیست‌‏بوم مقصد افزایش می‌‏دهد؟ در این رابطه، مقایسه گزاره‌‏های کلامی در سه نسخه انگلیسی، فرانسه و عربی این شرکت را در دستور کار قرار دادیم. نتایج حاکی از آن است که عناصر بینامتنی و بینانشان‌ه‏ای (رنگ، صدا، طرحواره، لوگو...) در تبلیغات شرکت هواپیمایی امارات پررنگ‌‏تر از ابعاد زبانی و زبان‌شناختی است. همچنین در این آگهی‌‏ها «بُعد فرهنگی» توانسته به‌واسطه گزینش عناصر متکثر، رمزگان و نمادهای جهان‌شمول (مثل ضرباهنگ، رقص و حرکات بدنی-ورزشی) به سطح بالاتری از زبان پیرامتنی دست یابد و ضریب تأثیر قابل‌‏توجهی را در طیف وسیعی از مخاطبان ایجاد کند.

مقالۀ پژوهشی آموزش زبان

سنجش تفکر انتقادی دانشجویان زبان انگلیسی به‌عنوان یک زبان خارجی: طراحی و اعتبارسنجی یک مقیاس جدید (CTARS-ELT)

صفحه 104-134

https://doi.org/10.22067/lts.2025.90610.1311

سعید عباسی سسفدی، محمد داودی، سید محمدرضا امیریان، غلامرضا زارعیان

چکیده کیفیت مهارت خواندن تا حد زیادی وابسته به بهره‌گیری از تفکر انتقادی در خواندن متون است. علی‌رغم انجام تحقیقات گسترده‌ در ارتباط با تفکر انتقادی در حوزه آموزش زبان انگلیسی، پیشینه تحقیق حاکی از آن است که پژوهشگران مهارت خواندن برای سنجش تفکر انتقادی عمدتاً از مقیاس‌های عمومی استفاده می کنند و ظاهراً مهارت خواندن فاقد یک مقیاس سنجش تفکر انتقادی حوزه‌محور است. پژوهش حاضر به‌دنبال طراحی و اعتبارسنجی یک ابزار روان‌سنجی خودگزارشی چندبعدی برای سنجش تفکر انتقادی در مهارت خواندن برای دانشجویان زبان انگلیسی است. با بهره‌گیری از رویکرد نظری خواندن تعاملی و با استفاده از نتایج مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند، یک مدل فرضی تفکر انتقادی متشکل از هفت مؤلفه معرفی شد و بر اساس آن یک مقیاس 41 سوالی طراحی گردید. نتایج تحلیل نشان داد که مقیاس طراحی‌شده یک مقیاس جامع برای سنجش مهارت‌های تفکر انتقادی در خواندن آکادمیک است.

مقالۀ پژوهشی آموزش زبان

حس شوخ‌طبعی و فرسودگی شغلی در بین مدرسان زبان انگلیسی: نقش میانجی خودکارآمدی

صفحه 135-170

https://doi.org/10.22067/lts.2024.90212.1302

ناصر فلاح، وحید غفرویی، مسلم فتح الهی

چکیده این مطالعه به بررسی رابطه بین حس شوخ‌طبعی، خودکارآمدی و فرسودگی شغلی در بین مدرسان ایرانی زبان انگلیسی‌ پرداخته و تأثیر میانجی خودکارآمدی بر رابطه بین شوخ‌طبعی مدرسان و فرسودگی شغلی آنان موردبررسی قرار داده است. ازاین‌رو، صد و هفت مدرس زبان انگلیسی از موسسات خصوصی زبان به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده است. یافته‌های تحلیل مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان می‌دهد حس شوخ‌طبعی و خودکارآمدی می‌تواند به‌طور مستقیم و معناداری فرسودگی شغلی را پیش‌بینی کند. علاوه بر این، حس شوخ‌طبعی به‌طور مثبت با خودکارآمدی مرتبط است. بخش دیگری از یافته‌ها نشان می‌دهد خودکارآمدی به‌طور قابل‌توجهی تأثیر حس شوخ‌طبعی بر فرسودگی شغلی را میانجی‌ می‌کند.

مقالۀ پژوهشی آموزش زبان

نقش دانش فراشناختی و تأثیر نوع تکلیف در بهبود یادگیری ساختارهای صرفی‌نحوی زبان‌آموزان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی

صفحه 171-206

https://doi.org/10.22067/lts.2025.89906.1290

محمد صادق قالیبافان، شاداب جبارپور، بهرام مولایی

چکیده این پژوهش به بررسی تأثیر تکالیف کار محور با بار شناختی متغیر بر عملکرد زبان‌آموزان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی در یادگیری ساختارهای صرفی-نحوی جهت فراگیری افعال ترکیبی و عبارات فعلی می‌پردازد. همچنین، نقش دانش فراشناختی در پیش‌بینی توانایی زبان‌آموزان در شناسایی و تولید این ساختارها بررسی می‌شود. در این تحقیق، 90 زبان‌آموز ایرانی شامل 58 زن و 32 مرد، که بین 18 تا 24 سن دارند، به سه گروه تقسیم شدند: گروه A (مطالعه)، گروه B (مطالعه با تقویت متنی) و گروه C (مطالعه و بازسازی متن). آزمون‌های قضاوت دستوری و ویرایش متن برای ارزیابی تأثیر تکالیف بر شناسایی و تولید ساختارها انجام شد. نتایج برگشت‌پذیری آماری، ضریب همبستگی و آنالیز واریانس در تحلیل‌های آماری نشان داد گروه C با بالاترین بار شناختی، بهترین عملکرد را داشت. همچنین، تولید افعال ترکیبی به دانش رویه‌ای و شناسایی ساختارها به دانش بیانی مرتبط بود. مدل‌سازی معادلات ساختاری ارتباط بین دانش فراشناختی، شناسایی و تولید را در شرایط مختلف تکالیف تأیید کرد. این پژوهش اهمیت تکالیف با بار شناختی بالا و دانش فراشناختی را در بهبود یادگیری ساختارهای زبان‌آموزان نشان می‌دهد.