مطالعات زبان و ترجمه

چکیده رمان دوریت کوچک (۱۸۵۷) اثر چارلز دیکنز نگرش واقع‌گرایانۀ جالبی به اسرار اجتماعی و سازمانی دارد. با این پیش‌فرض که توجّه سبک واقع‌گرا به جزئیات، فراتر از دنیای داستان است، نظریّۀ تحقیق حاضر این است که در رمان دوریت کوچک، دیکنز اسرار اجتماعی و سازمانی را به‌سان سیستم‌های بازی ناعادلانه‌ای به تصویر کشیده که تحت کنترل طبقه حاکم و ثروتمند هستند. روش تحقیق این پژوهش برگرفته از نظریّه‌های بازی با اطّلاعات ناقص است و هدف آن، یافتن سیستم بازی غیرمنصفانۀ اجتماعی که بر روابط افراد و طبقات داستان دوریت کوچک حاکم است. نتیجۀ این پژوهش نشان می‌دهد که هنر داستان‌سرایی واقع‌گرایانۀ دیکنز محدود به روایت دقیق جزئیات و آشکار ساختن حقایق زمانۀ خود در دورۀ ویکتوریا نیست، بلکه انعکاسی از سیستم پیچیدۀ اطّلاعاتی جامعۀ دوران وی است که حکایت از درگیری میان طبقۀ حاکم با قربانیان‌شان برای پنهان کردن حقایق دارد.

چکیده هدف این پژوهش، تحلیل خطاهای زبان‌آموزانِ دوزبانه کردی-فارسی در استفاده از حروف تعریف زبان انگلیسی و بررسی تأثیر یادگیری معکوس بر عملکرد آنها بر اساس نظریّۀ «فضاهای ذهنی» بود. این پژوهش بر نوع خطاهایی تمرکز داشت که توسّط 92 نفر از دانش‌آموزان دوزبانه کردی‌-‌فارسی دختر ۱۲ تا ۱۵ ساله و همچنین 32 نفر از دانشجویان دختر ۱۸ تا ۲۱ ساله در رشته‌های روان‌شناسی و حسابداری تولید شدند. روش پژوهش در این مطالعه توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از آزمون بسته داده‌ها جمع‌آوری شدند. یافته‌های حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که فراوانی خطای حاصل از کاربرد نامناسب حروف تعریف بیشتر از عدم استفاده از آن در میان زبان‌آموزان بود. همچنین، این پژوهش نشان داد که معلّمان می‌توانند با استفاده از این رویکرد، فضاهای ذهنی زبان انگلیسی را در مورد حروف تعریف به زبان‌آموزان بیاموزند و یادگیری پایداری را در بحث آموزش حروف تعریف ایجاد کنند. افزون‌براین، اجرای راهبرد یادگیری معکوس در میان زبان‌آموزان در زمینۀ آموزش حروف تعریف نیز سبب افزایش ارتباط کلامی میان زبان‌آموزان با یکدیگر و نیز باعث تعامل بیشتر بین مدرس و زبان‌آموزان شده است

چکیده این مقاله، منتخب ابیاتی از چهار برگردان فارسی چهار غزل‌وارۀ شکسپیر را از منظر چهار راهکار ترجمه‌ای هولمز بررسی تطبیقی می‌کند تا نشان دهد کدام راهکارهای ترجمه‌ای وجه غالب دارند و مترجمان کدام راهکارها را اتّخاذ کرده‌اند. از نظر هولمز، شعر ترجمه‌شده، نوعی «فرا‌ شعر» و مترجم نیز فرا شاعری است که می‌کوشد عینیتی کلامی را در قالبی کم‌و‌بیش مشابه شعر اصلی، بازآفرینی کند. روش این مقاله، کیفی تحلیلی و مطابق با نقشۀ راه مطالعات ترجمه است. از چهارگونۀ فراشعر یعنی محاکاتی، قیاسی، انداموار و انحرافی، دو راهکار اول، «شکل وابسته» و دو راهکار دوم، «محتوا وابسته»اند. نتایج بررسی نشان می‌دهند برگردان طبیب‌زاده «فرا شعری» است که نه به نثر است و نه به نظم؛ برگردان تفضّلی، شکل وابسته؛ برگردان مقدّم، مبتنی بر راهکار انحراف است؛ و ابجدیان نیز راه میانه را اختیار کرده است. در مجموع، طبیب‌زاده با انتخاب راهکار «قیاسی»، ترجمه‌هایی به‌مثابۀ فرا شعر از غزل‌واره‌های شکسپیر در زبان فارسی پدید آورده است.

چکیده آلتوسر معتقد بود حکومت‌ها برای تأمین خواسته‌های طبقه حاکم، نیازمند ابزارهایی در جهت تسلّط بر توده‌ها هستند. او عقیده داشت سیستم تک‌دستگاهی که مارکسیست‌های سنّتی طرح کرده بودند و طبق آن حکومت فقط با ابزار زور و سرکوب به کنترل جمعیت‌ها می‌پرداخت، ناقص و غیر جهان شمول است؛ چراکه با استناد به آن نمی‌توان توضیحی برای سرسپردگی داوطلبانۀ جامعه ارائه کرد. در همین راستا، او ابزارهای حکومتی را به دو دستۀ ایدئولوژیک و سرکوبگر تقسیم و بیان کرد که فعّالیّت دائمی دستگاه‌های ایدئولوژیک باعث حفظ تعادل قدرت در جامعه خواهد شد. این پژوهش به بررسی چند مورد از ناکارآیی عملکردهای دستگاه‌های ایدئولوژیک در رمان پرتقال کوکی اثر آنتونی برجس می‌پردازد. قهرمان قصّه نوجوانی خشن و قدرت طلب است که ارزش بالایی برای فردیت خود قائل است. تقریباً هیچ‌کدام از نهادهای مرتبط با دستگاه‌های ایدئولوژیک در این رمان قادر نیستند به نحو مطلوب روی قهرمان تأثیر بگذارند. پرتقال کوکی هنرمندانه و کامل، تقریباً، تمامی قسمت‌های مرتبط با دستگاه‌های ایدئولوژیک حکومتی را در سرنوشت شخصیت اصلی دخیل می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که نهادهای ایدئولوژیک در این رمان به وظایفشان عمل می‌کنند، امّا کارآیی ندارند.

چکیده این پژوهش راهبردهای به‌کارگرفته شده توسّط مدرّسان زبان انگلیسی برای اصلاح خطاهای ایجادشده توسّط خودشان در کلاس درس را مورد بررسی قرار داد. هدف این مطالعه بررسی میزان استفاده از هر راهبرد و عوامل مؤثر بر انتخاب روش اصلاح خطا توسّط مدرّسان بود. دوازده مدرّس باتجربۀ زبان انگلیسی ایرانی تبار به‌طور هدفمند برای شرکت در این مطالعه انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، مشاهدات کلاسی و مصاحبه‌های یادآوری انگیخته جمع‌آوری و با استفاده از رویکرد تحلیل موضوعی تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که مدرّسان شرکت‌کننده از راهبردهای مختلفی از جمله اصلاح فوری خود، اصلاح تأخیری خود، اصلاح توسّط فراگیران و پذیرش و توضیح خطاها استفاده می‌کردند. انتخاب راهبردها تحت تأثیر عواملی مانند باورهای آموزشی، دانش محتوایی و مهارت‌های مدیریت کلاس قرار داشت. مدرّسان به‌طورکلّی خطاهای ایجادشده توسّط خود را جدّی‌تر و نیازمند اصلاح فوری در مقایسه با خطاهای فراگیران می‌دانستند.

چکیده پژوهش بین‌رشته‌ای حاضر به بررسی فعّالیّت‌های ارتعاشی مغزی نسبت تتا / بتا (TBR) حین انجام آزمون خواندن درک مطلب می‌پردازد. سی‌نفر زبان‌آموز سطح متوسّط (15 مرد،15 زن) در این مطالعه شرکت کردند. شرکت‌کنندگان آزمون خواندن و درک مطلب را جواب دادند درحالی‌که ارتعاشات مغزی آنها با استفاده از دستگاه «الکتروانسفالوگرافی کمّی» (QEEG) اندازه‌گیری می‌شد. نتایج تحقیق نشان داد تفاوت‌های معناداری بین مقادیر TBR (شاخص توجّه) قبل و در حین انجام آزمون خواندن وجود دارد. به‌طور مشابه، یافته‌های توپوگرافی کاهش قدرت TBR در مناطق Fz و Pz مغز در حین انجام آزمون خواندن را نشان می‌دهد که بیانگر نقش مهم آزمون درک مطلب استنتاجی در افزایش توجّه داخلی است. این مطالعه برای تمام محقّقان رشتۀ آموزش جهت استفاده از رویکردهای بین‌رشته‌ای و در نظر گرفتن اهمّیّت آزمون‌های خواندن و درک مطلب به منظور افزایش توجّه مفید است.