مطالعات زبان و ترجمه

چکیده این مقاله به بررسی مکانیسم‌های دفاعی روان‌شناختی به‌کاررفته توسط فرانک هاردی در نمایشنامهٔ شفابخش اثر برایان فریل (۱۹۷۹) می‌پردازد، زمانی که او با خاطرات اضطراب‌آور و واقعیت‌های ناخوشایند میان‌فردی مواجه می‌شود. چارچوب نظری پژوهش بر نظریه‌های روان‌کاوانه‌ی کلاسیک، به‌ویژه دیدگاه‌های زیگموند فروید و اتو فنیشل، استوار است که در اثر نظریه‌ی روان‌کاوانه‌ی روان‌رنجوری (۱۹۴۵) تدوین شده‌اند. این پژوهش با استفاده از تحلیل کیفی و متن‌محور، تک‌گویی‌های فرانک در بخش‌های اول و چهارم نمایشنامه را مورد بررسی قرار می‌دهد. با تمرکز بر مکانیسم های دفاعی در برابر سائق‌های غریزی، یعنی انکار، سرکوب، فرافکنی و انزوا، نتایج نشان می‌دهد که انکار مهم‌ترین راهبرد فرانک برای اجتناب از درد عاطفی است. سرکوب، خاطرات گسستهٔ او از خانواده و فقدان را شکل می‌دهد و فرافکنی و انزوا کمتر به کار می‌روند. مطالعه حاضر، تضاد میان صراحت ظاهری و گریزهای روانی فرانک را آشکار می‌سازد و به خوانش‌های روان‌کاوانهٔ آثار فریل کمک می‌کند.

چکیده اگرچه نقد فمینیستی، ابعاد جنسیت‌محور آثار شکسپیر را به‌طور گسترده بررسی کرده است، نقش مطالعات معلولیت در بازصورت‌بندی این تحلیل‌ها از طریق نقد هنجارمندی و انگ اجتماعی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با بررسی کاترینا در رام‌کردن زن سرکش، دزدمونا در اتللو، هرمیون در حکایت زمستان و پورشیا در تاجر ونیزی، نقد فمینیستی و مطالعات معلولیت را در گفت‌وگویی مستقیم قرار می‌دهد. با اتکا به نظریه هنجارمندی دیویس و مطالعات فمینیستی معلولیت هال، مفهوم «معلولیت استعاری» نشان می‌دهد که جنسیت چگونه در ساختارهای پدرسالارانه به نظامی معلول‌ساز تبدیل می‌شود. تحلیل تطبیقی کیفی نشان می‌دهد دزدمونا و هرمیون با انتخاب حقیقت طرد می‌شوند، در حالی که کاترینا و پورشیا برای بقا به همنوایی نمایشی روی می‌آورند. پژوهش استدلال می‌کند که مطالعات معلولیت با نقد چارچوب‌های هنجاریِ مولد حاشیه‌رانی، نقد فمینیستی را گسترش می‌دهد و درکی ساختارمندتر و تقاطعی‌تر از انگ اجتماعی، دیگری‌سازی و پیامدهای روایی فراهم می‌سازد.

چکیده جان گوئر، نمایشنامه‌نویس برجستة آمریکایی، با بهره‏گیری از تمهیداتی نظیر تضاد، تناقض، تحقیر و کوچک‌نمایی، پوچی و تناقضات زندگی مدرن را به تصویر کشیده و با ترسیم شخصیت‌هایی که در دنیایی از توهمات زیست می‌کنند به نقد اجتماعی و روان‌شناختی جامعه می‌پردازد. این پژوهش که به شیوة توصیفی‌تحلیلی انجام شده، با تمرکز بر شش حلقة جدایی به واکاوی مؤلفه‌‏های کمدی سیاه و تأثیر زندگی و رؤیای آمریکایی در نوشته‌های او می‌‏پردازد. یافته‌‏های پژوهش حاکی از آن است که گوئر با خلق کمدی سیاه خاص خود زشتی‌ها و ناهنجاری‌های جامعه را از دریچة طنز به تصویر کشیده و مخاطب را به تأمل وا می‏‌دارد و کمدی سیاه او نقد جامعه و مفاهیم فرهنگی و اجتماعی را در بر دارد. همچنین آثار او با بهره‌‏گیری از تمهیداتی نظیر فلش‌بک و برش‌های متقابل مداوم، فضایی غیرمتعارف و شعرگونه خلق می‏‌کنند که پارادوکس‏گونه، نوعی تجربة نمایشی تکین را فراهم می‌‏کنند.

چکیده مقاله حاضر به بررسی رُمان برادر تَنی اثر دیوید دیوپ، نویسنده معاصر فرانسوی، از منظر آرای تحلیلی اسلاوی ژیژک، فیلسوف معاصر اسلوونیایی، می‌پردازد. تمرکز اصلی این پژوهش بر ساختار تروما در رمان و تأثیر آن بر شخصیت اصلی داستان، آلفا اندیایه، سرباز سنگالی جنگ جهانی اول است. با استفاده از مفاهیم کلیدی ژیژک مانند امر واقع، امر نمادین و اُبژه کوچک‌آ، چگونگی مواجهه شخصیت‌ها با ترومای جنگ و تأثیر آن بر هویت و رابطه آن‌ها با دیگری در بطن ارتباطات اجتماعی تحلیل می‌شود. در این مقاله همچنین نشان داده می‌شود چگونه ترومای جنگ به‌عنوان یک رویداد واقعی که نظم نمادین را مختل می‌کند، منجر به ازخودبیگانگی و فروپاشی روانی می‌شود. درمجموع، این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوا و با تکیه بر آراء ژیژک، با یک رویکرد توصیفی‌تحلیلی، به درک عمیق‌تر از تأثیر تروما بر فرد و جامعه در بستر جنگ و استعمار می‌پردازد.

چکیده این پژوهش می‌کوشد سیاست‌های نرمال‌سازی و پیامدهای آن را در رمان پسران نیکل اثر کولسون وایتهد از منظر دیدگاه‌های میشل فوکو تحلیل کند. هدف آن ارائۀ خوانشی فوکویی از رمان است که تلاش می‌کند براساس الگوی سراسربینی نشان دهد چگونه دولت آمریکا از طریق نهادهای آموزشی، قضایی و انضباطی پراکنده در سطح جامعه، به ایجاد جامعه‌ای همگن و یکدست می‌پردازد که در آن، انسان‌ها به‌طور کامل نرمال‌سازی شده‌اند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد جامعه آمریکاییِ بازنمایی‌شده در رمان در دهه ۱۹۶۰ نمونه‌ای شاخص از الگوی جهان مدرن فوکویی است؛ جهانی که در دل آن، نهادهای گوناگونی چون دارالتأدیب، نظام حقوقی، نیروهای پلیسی و شبکه‌ای از نهادهای اقماری دیگر انسان‌ها را محبوس، کنترل و مدیریت می‌کنند. این نهادها همگی در تلاش‌اند سوژه‌هایی ساده‌نگر، مطیع و فاقد خودآگاهی و تفاوت فردی تولید کنند که هویتشان تنها به‌وسیلۀ همگن بودن با دیگر اعضای جامعه معنا می‌یابد.

چکیده ییکی از ویژگی‌های سبک یاوه‌گویی شخصیت‌های مرتبط با آن هستند که می‌توانند از جنبه‌های متفاوتی موردبررسی قرار بگیرند. یکی از حوزه‌های سبکشناسانه‌ای که شخصیت‌های یاوه گویانه کمتر از آن منظر موردتوجه قرار گرفته‌اند، نحوۀ تعامل آن‌ها بر اساس قواعد همکاری زبانی گرایس است. پس به لحاظ روش‌شناسی، ابتدا باید اثری را که به این سبک تعلق دارد بازشناخت و سپس، نحوۀ تعامل شخصیت آن اثر را موردبررسی قرار داد؛ اینکه آیا او همواره به یک نحو ثابت با این قواعد برخورد می‌کند، یا متغیر است. تحقیق حاضر پس از اثبات یاوه گویانه بودن اثر یک روز خوش برای موزماهی نوشتۀ جی.دی. سلینجر، نشان می‌دهد که رابطۀ شخصیت‌های این سبک با قواعد گرایس، متغیر و پیچیده است.

چکیده آلتوسر معتقد بود حکومت‌ها برای تأمین خواسته‌های طبقه حاکم، نیازمند ابزارهایی در جهت تسلّط بر توده‌ها هستند. او عقیده داشت سیستم تک‌دستگاهی که مارکسیست‌های سنّتی طرح کرده بودند و طبق آن حکومت فقط با ابزار زور و سرکوب به کنترل جمعیت‌ها می‌پرداخت، ناقص و غیر جهان شمول است؛ چراکه با استناد به آن نمی‌توان توضیحی برای سرسپردگی داوطلبانۀ جامعه ارائه کرد. در همین راستا، او ابزارهای حکومتی را به دو دستۀ ایدئولوژیک و سرکوبگر تقسیم و بیان کرد که فعّالیّت دائمی دستگاه‌های ایدئولوژیک باعث حفظ تعادل قدرت در جامعه خواهد شد. این پژوهش به بررسی چند مورد از ناکارآیی عملکردهای دستگاه‌های ایدئولوژیک در رمان پرتقال کوکی اثر آنتونی برجس می‌پردازد. قهرمان قصّه نوجوانی خشن و قدرت طلب است که ارزش بالایی برای فردیت خود قائل است. تقریباً هیچ‌کدام از نهادهای مرتبط با دستگاه‌های ایدئولوژیک در این رمان قادر نیستند به نحو مطلوب روی قهرمان تأثیر بگذارند. پرتقال کوکی هنرمندانه و کامل، تقریباً، تمامی قسمت‌های مرتبط با دستگاه‌های ایدئولوژیک حکومتی را در سرنوشت شخصیت اصلی دخیل می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که نهادهای ایدئولوژیک در این رمان به وظایفشان عمل می‌کنند، امّا کارآیی ندارند.

چکیده شاعران و نویسندگان مکتب ناتورالیسم با بهره‌‏گیری از ابزار مختلف و مؤلفه‌‏های گوناگون توانسته‌‏اند به بازتاب حوادث و رویدادهای زندگانی به شیوه‌‏ای دقیق و توصیفی در شعر و رُمان بپردازند. مهم‏ترین موضوعات مطرح در این مکتب عبارت‌اند از: جنگ، فقر، فحشا، خونریزی و کشتار. پژوهش حاضر با بهره‌‏گیری از شاخصه‌‏ها، ابزار و لوازم این مکتب که به نظر می‌‏آید در شعر مقاومت و جنگ به شکل چشمگیری دیده می‏‌شود، به بررسی تطبیقی اشعار منتخب قیصر امین‌‏پور و ویلفرد اوون پرداخته است تا تحلیلی شکلی و محتوایی از آنها به دست آورد. برای این منظور، قطعه شعر «شعری برای جنگ» از سروده‏‎های سال‏‌های 1357 تا 1363 قیصر امین‌‏پور و شعر «چه شیرین است» اثر ویلفرد اوون، شاعر انگلیسی، از دفتر شعرها (1920) برگزیده و انتخاب شده‌‏اند. مؤلفه‌‏های مورد بررسی در این پژوهش عبارت‌اند از: توصیف جزء‏به‌‏جزء و دقیق؛ کاربرد زبان محاوره‌‏ای و بی‌‏پیرایه؛ خشونت زبانی و تنافر‏آوایی و به‏‌کارگیری زبانی تُند، سریع و خشن؛ و توصیف فجایع، زشتی‌‏ها، اضطراب‏‌ها و وحشت جنگ. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که شعر جنگ در انگلستان و مغرب‌زمین در بحبوحۀ جنگ جهانی اوّل، عمدتاً، شعری ضد جنگ است، هرچند شعرهای حماسی و شورانگیز در ابتدای سال‌های جنگ توسّط شاعرانی مانند رابرت بروک و زیگفرید ساسون سروده شد، در ایران امّا به جنگ از منظر حماسه و عرفان نگریسته شده است؛ هرچند علی‌رغم چنین رویکردهایی، تصویر جنگ دردآلود و سرشار از صحنه‌هایی ناتورالیستی و خشن و بی‌پیرایه و در مواقعی ضد جنگ است.

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی میزان تأثیر هویّت، فرهنگ، زبان و نوع نگرش بر لقب­‌گذاری در میان جوانان سه­‌زبانۀ (ترک، فارس و گرجی) روستای داشکسن بود. جامعۀ آماری جوانان سه­‌زبانۀ سنین 24-15 سال روستای داشکسن بود. روش نمونه‌گیری هدفمند بود و 22 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده­‌ها پرسشنامۀ سه‌بخشی استاکس و تیلر‑لیچ (2011) و روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی بود. بر طبق ‌یافته‌­ها متداول‌ترین نوع لقب‌ها، لقب‌های داده‌شده به‌‍ترتیب براساس ویژگی‌های فیزیکی، تنوّع نام، احساسات، شخصیتی، عامیانه و مکان متداول‌تر هستند. اکثر لقب­‌گذاری‌های صورت گرفته بر اساس قومیت، لقب­‌گذاری در بین اقوام ترک نسبت به سایر قومیت‌­ها بیشتر است؛ بنابراین با توجّه به نتایج می‌­توان گفت لقب­‌گذاری در بین اقوام، مناطق، شیوه زندگی، آداب‌و‌رسوم و سطح فرهنگی اقوام گوناگون باهم متفاوت است و در اسم‌های مستعار مرسوم در روستای سه‌­زبانۀ داشکسن و نگرش جوانان این روستا نسبت به لقب‌های خود و دیگران تفاوت وجود دارد.

چکیده شاید بتوان گفت که هر سوژۀ اندیشنده‌ای به‌دنبال کشف معنای زندگی خویش است. انسان، در طی این مسیر پر‌فرازو‌نشیب و در تلاش برای یافتن پاسخی در باب چیستی زندگی، به عدم سازگاری درک خویش با داده‌های موجود در جهان واقف می‌شود. این عدم تجانس می‌تواند احساس پوچی و بی‌معنایی را برای فرد در مواجهه با جهان به‌ارمغان بیاورد. آلبر کامو، یکی از متفکران قرن بیستم، قائل به این نوع پوچی و بی‌معنایی است و آن‌را لازمۀ شروعی جدید می‌داند. از دیدگاه او، مقابلۀ ذهن محدود بشری با جهان ناشناخته و گاهاً غیر‌عقلانی، مسئلۀ پوچی را پدید می‌آورد. تنها راه طغیان علیه پوچی بنیادین هستی رسیدن به آزادی و خودآگاهی با گذر از مسیر همین پوچی است. این گذار می‌تواند دو نوع سوژه را شامل ‌شود: پوچ‌گرای منفعل و پوچ‌گرای فعال. پوچ‌گرای فعال با پذیرش تقدیر پوچ خود معنای زندگی‌اش را می‌سازد. هدف این مقاله بررسی مفهوم انسان طاغی در فلسفۀ کامو و چگونگی نمود آن در نمایشنامه‌های ساموئل بکت می‌باشد. ازاین‌رو، دو نمایشنامۀ او به نام‌های در انتظار گودو و دست آخر  انتخاب و از نظرگاه طغیان کامویی بررسی می‌شوند. یافته‌ها نشان‌دهندۀ خوانش جدیدی از انسان طاغی در‌این دو اثر است.   شخصیت‌های این آثار برخلاف فلسفۀ کامو، نه‌تنها توان خودکشی ندارند بلکه حتی برای خلق معنا در ادامۀ زندگی خویش دست به اقدامی نمی‌زنند.  آن‌ها به نوعی اختگی در کلام و ارتباط با دیگری مبتلا شده‌اند و با تعریفی که کامو از پوچی ارائه می‌دهد در تضاداند. آن‌ها تمام فرضیات فلسفی کامو دربارۀ پوچ‌گرای فعال را به نقیضه بدل می‌سازند.

چکیده پژوهش حاضر به ‌‌بررسی «گفتمان چرک» و ارتباط آن با پدیدۀ «مهاجرت» می‌‌پردازد. نویسنده با استفاده از رویکرد مطالعات‌‌ فرهنگی و بهره‌‌گیری نظریّات منتقدانی نظیر داگلاس و بومن و تمرکز بر موضوعاتی چون انزجار، غریبگی و اقتصاد احساسی در پی پاسخ به ‌‌این پرسش بنیادی است که چگونه گفتمان زیست‌‌قدرت از مقولۀ «چرک» به‌‌منزلۀ ابزاری در راستای کنترل، انقیاد و حذف اقلیت «دایاسپورا» استفاده کرده و آن را با سیاست پیوند زده است؟ بدین منظور، دو داستان کوتاه مالامود - پرندۀ یهودی (1963) و عزاداران (1955) - به روش توصیفی‑تحلیلی بررسی می‌‌شوند تا با تمرکز بر مقولۀ «چرک»، ارتباطِ بین اعمال نظم بر بدنِ افراد و انضباط مورد نظر گفتمان زیست‌‌قدرت تبیین شود. چنین استدلال می‌‌شود که جنبش «ضدچرک» مدرنیته، با تحمیل دوانگارۀ «تمیز»/«کثیف» به عرصۀ جغرافیای فرهنگی وارد شده و در راستای تداوم ساختارهای سلسله‌‌مراتبی گفتمان انسان‌‌گرای لیبرال، ‌‌دسته‌‌بندی قومیتی، حذف و شمول افراد گام برداشته است. این امر به سیاسی‌‌شدن مقولۀ حیات و شکل‌‌گیری «بیگانگانی» انجامیده که مصداق بی‌‌نظمی و ناهنجاری هستند. به‌علاوه، گفتمان لیبرال با ذاتی جلوه دادن مقولۀ چرک در این گروه‌‌ها، سعی کرده توجّه جامعۀ جهانی را از فقر تحمیل‌‌شده بر آنها منحرف و با بازنمایی ایشان به‌منزلۀ منبع تهدید ملّی، در راستای حذف فیزیکی آنها اقدام کند.