رهبری تحول آفرین و عملکرد شغلی معلمان زبان انگلیسی: آزمون یک مدل میانجی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 20 تیر 1405
https://doi.org/10.22067/lts.2026.97810.1423
قاسم بارانی، فاطمه میر، سمیه برزمینی
چکیده اگرچه رهبری تحولآفرین از اثربخشترین سبکهای رهبری آموزشی است، سازوکارهای روانشناختی اثر آن بر عملکرد شغلی معلمان بهطور کامل روشن نیست. این پژوهش با هدف بررسی رابطه رهبری تحولآفرین و عملکرد شغلی با نقش میانجی انگیزه شغلی در میان معلمان زبان انگلیسی دوره متوسطه دوم استان گلستان انجام شد. مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل ۲۰۰ معلم بود که ۱۳۵ نفر بر اساس جدول کرجسی و مورگان و با روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامههای استاندارد رهبری تحولآفرین، انگیزه شغلی و عملکرد شغلی گردآوری و با مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزار SPLS تحلیل شد. نتایج نشان داد رهبری تحولآفرین رابطهای مثبت و معنادار با عملکرد شغلی دارد و انگیزه شغلی نیز در این رابطه نقش میانجی معناداری ایفا میکند.
رابطة ادراک از محیط یادگیری و یادگیری خودتنظیمی با نقش واسطهای هیجانات تحصیلی، سبکهای اسنادی و اهداف پیشرفت در دانشجویان زبان فرانسه
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 31 مرداد 1405
https://doi.org/10.22067/lts.2026.99762.1450
آزاده فسنقری، فاطمه بهرامی
چکیده یادگیری خودتنظیمی از عوامل کلیدی موفقیت تحصیلی، بهویژه در یادگیری زبانهای خارجی است و از تعامل عوامل فردی و محیطی تأثیر میپذیرد. پژوهش حاضر برای بررسی رابطۀ ادراک از محیط یادگیری و یادگیری خودتنظیمی با نقش واسطهای هیجانات تحصیلی، سبکهای اسنادی و اهداف پیشرفت در دانشجویان زبان فرانسه انجام شد. پژوهش توصیفی ـ همبستگی و کاربردی بود و با مدلیابی معادلات ساختاری (SEM) و AMOS انجام گرفت. نمونه شامل 117 دانشجوی زبان فرانسه دانشگاههای حکیم سبزواری، فردوسی مشهد و تهران با میانگین سنی 23.11 سال بود. دادهها با پرسشنامههای ادراک از محیط یادگیری (DREEM)، اهداف پیشرفت میدگلی، هیجانات تحصیلی پکران، سبکهای اسنادی پترسون و یادگیری خودتنظیمی زیمرمن گردآوری شد. نتایج نشان داد ادراک از محیط یادگیری با اهداف پیشرفت رابطۀ مثبت و معنادار دارد، اما با هیجانات تحصیلی و سبکهای اسنادی رابطۀ معناداری مشاهده نشد. این یافتهها بر اهمیت فرایندهای شناختی-انگیزشی در تبیین یادگیری خودتنظیمی دانشجویان زبان فرانسه تأکید میکنند.
دیدگاه مدرسان زبان انگلیسی دربارۀ مدیریت موفق کلاس از نظر فرهنگی توسط مدرس
دوره 58، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 88-122
https://doi.org/10.22067/lts.2026.96289.1399
معصومه شیری امین لو، بهزاد قنسولی، رضا پیشقدم
چکیده مدیریت موفق کلاس از نظر فرهنگی توسط مدرس (CRCM) اهمیت بسزایی در امر آموزش دارد. تحقیقاتی در این زمینه در کشورهای دیگر انجام شده است. این پژوهش به بررسی موضوع در کشور ایران پرداخته است و هدف آن بررسی کیفی دیدگاههای مدرسان زبان انگلیسی مختلف دارای مدارک تحصیلی کارشناسی،کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی است. پس از مصاحبه و مشاهده کلاسهای معلمان یازده روش موفق از نظر مدیریت فرهنگی مشخص شد و پنج مولفه اصلی استخراج شدکه عبارتند از: کسب اطلاعات درباره پیشینه فرهنگی شاگردان، شناخت تعصبات خود، به کارگیری استراتژیهای مدیریتی مطابق با فرهنگ شاگردان، توجه ویژه مدرس به تک تک شاگردان، پذیرش پیشنهاد و انتقاد از شاگردان. نتایج مذکور میتواند برای مدرسین و مسئولین امر آموزش جهت به کارگیری مدیریت موفق کلاس از نظر فرهنگی راهگشا باشد.
تصور ذهنی معلمان زبان انگلیسی در مورد کلاس ایدئال آموزش زبان انگلیسی به کودکان و پیشبینی فرسودگی شغلی
دوره 58، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 104-150
https://doi.org/10.22067/lts.2025.94704.1370
محمد هادی محمودی، نرگس زارعیان
چکیده تصور معلمان از محیط آموزشی ایدئال بر سطح انگیزۀ آنها تأثیرگذار است. این پژوهش به بررسی رابطۀ بین تصور ذهنی معلمان زبان انگلیسی کودکان و فرسودگی شغلی میپردازد. در این پژوهش، دادهها به روش ترکیبی و از طریق پرسشنامههای فرسودگی شغلی معلمان و کلاس ایدئال آموزش زبان انگلیسی به کودکان از ۳۴۷ معلم جمعآوری شد. همچنین ۴۰ معلم تازهکار در مصاحبههای گروهی شرکت کردند. یافتههای کمّی نشان داد تصور ذهنی معلمان بهطور معناداری دو زیرمؤلفة فرسودگی شغلی را پیشبینی میکند. دادههای کیفی نیز موانع محیطی تحقق تصورات ایدئال معلمان را آشکار ساخت. نتایج حاکی از آن است که تصور معلمان زبان انگلیسی از کلاس درس، سازهای پویا و چندبُعدی است که تحت تأثیر عوامل زمینهای، سازمانی و فردی قرار دارد. این پژوهش، درک ما را از چگونگی تعامل تصورات حرفهای با واقعیتهای محیط کار ارتقا میبخشد.
چالشهای برنامة درسی کنونی مدارس ایران در زمینة آموزش زبان انگلیسی: بررسی نقش نظریات چندوجهی، هوشهای چندگانه، هویت اجتماعی و نظریههای اجتماعیفرهنگی
دوره 58، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 185-230
https://doi.org/10.22067/lts.2025.92712.1339
علی محمد فضیلت فر، محدثه صدقی، علی اکبر جباری، محمد جواد رضایی
چکیده گرچه زبان انگلیسی نقش بسزایی در تعاملات بینالمللی ایفا میکند، اما هنوز نتوانسته جایگاه مناسبی در چارچوب آموزشی ایران به خود اختصاص دهد و این امر منجر به عملکردی ضعیف در بین دانش آموزان و دانشجویان شده است. از اینرو، پژوهش حاضر به منظور بررسی مطالعات پژوهشی مربوط به چالشها و کاستیهای برنامهی درسی کنونی آموزش زبان انگلیسی در نظام آموزشی ایران انجام شده است. علاوه بر این، چالشها با توجه به اصول نظریات چندوجهی، هوشهای چندگانه، هویت اجتماعی و آموزش بر مبنای اصول اجتماعی-فرهنگی مورد بررسی قرار گرفتهاند. در این پژوهش، ۴۹ مقاله مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل نشان داد که چالشهای نظام آموزشی کنونی زبان انگلیسی در ایران به یازده دسته تقسیم میشوند. نه مورد از چالشها را میتوان در چارچوب نظریات ذکر شده توضیح داد. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که گنجاندن این نظریهها در فرآیند بهبود و توسعهی برنامهی درسی تاثیر بسزایی در رفع چالشها دارد.
آموزش چندحسی و نقش نوسانات بتا در حفظ واژگان انگلیسی در کودکان پیشدبستانی: پژوهشی بر پایه QEEG
دوره 58، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 1-27
https://doi.org/10.22067/lts.2025.94051.1357
فرناز فرخعلایی، حسن سلیمانی، حسین حقیر، علیرضا آقایوسفی، منوچهر جعفریگهر
چکیده جهت بررسی تأثیر آموزش زبان چندحسی در سطح پیش دبستانی، از امواج بتا درحین یادآوری واژگان استفاده شد. شش زبانآموز در دو گروه آزمایشی سنتی و چندحسی قرار گرفتند. مقایسه نتایج قبل و بعد ثبت مغزی به همراه پیشآزمون و پسآزمون نشان داد که تفاوت معناداری در فرکانس بتا بین گروه ها وجود ندارد. همبستگی معناداری بین میانگین نمره زبانآموزان در پسآزمون و افزایش فرکانس موج بتا در مناطق Fp1-Fp2 در پسثبتها در گروه چندحسی مشاهده شد. تحلیل مطالعه موردی بیانگر کاهش فرکانس موج بتا ۱ در گروه سنتی بود. بررسیهای توپوگرافی افزایش فرکانسهای موجهای بتا را در قشر-جلوی-مغز در هر دو گروه و تجمع فعالیت در پاراهیپوکامپ در رکوردهای چندحسی را نشان داد. اگرچه نمرات در پسآزمون چندحسی بالاتر بود، اما نتایج آماری آزمونهای ناپارامتریک تفاوت معناداری را بین گروههای آزمایشی نشان داد. این پژوهش نقش امیدوارکننده آموزش چندحسی را برای بهبود حافظه در سطح پیشدبستانی نتیجهگیری کرد.
رمزگشایی اختلافهای همآیندی: رویکرد ERP برای درک واریانسهای مهارت
دوره 58، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 116-152
https://doi.org/10.22067/lts.2025.93573.1350
کامبیز مزدایی، زهرا ظهوریان، مجید قشونی
چکیده این پژوهش تلاشی برای مقایسه فرایندهای عصبی دو سطح مهارت زبانی از طریق بهکارگیری یک تکلیف استروپ شامل واحدهای چندکلمهای بود. شرکتکنندگان بر اساس نمونهگیری هدفمند از طریق آزمون مهارت زبانی انتخاب شدند. تحلیل دادهها هیچ تفاوت معناداری در زمان واکنش نشان نداد. تفاوت معناداری بین دو سطح مهارت و هدف محتمل گیجکننده(PTD) در کانالهای F3، F4، C3، C4، Fz، Fp1 و P3 و PDT در کانالهای Fz، F8 و O2 و هدف غیرمحتمل گیجکننده (ITD) در کانالهای F8، Fz، C4 و T4 وجود داشت. با توجه به نیاز شرکتکنندگان به تشخیص، بهکارگیری بیشتر لوبهای پیشانی مشاهده شد. این یافتهها بینشی برای درک مکانیسمهای پردازش مربوط به واحدهای چندکلمهای مانند همآیندها را در مغز ارائه میدهند. یافتههاهمچنین نواحی مختلف مغز را که از نظر واریانسهای شناختی درگیر میشوند، آشکار میکنند.
درک معلمان زبان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی در مورد امید عملی: پژوهشی کیفی در مدارس دولتی
دوره 58، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 153-183
https://doi.org/10.22067/lts.2025.94144.1359
فاطمه ملک عباسی، سید محمد رضا عادل، غلامرضا زارعیان
چکیده این پژوهش کیفی به بررسی برداشت معلمان زبان انگلیسی پیش از خدمت، شاغل و بازنشسته از مفهوم امید مبتنی بر عمل، در مدارس دولتی گرگان، ایران پرداخت. پژوهشگران با ۴۲ شرکتکننده، شامل ۱۳ معلم پیش از خدمت، ۱۶ معلم شاغل و ۱۳ معلم بازنشسته مصاحبه کردند تا درکهای عمیق و پیامدهای امید مبتنی بر عمل را در آموزش انگلیسی بهعنوان زبان خارجی بررسی کنند. با استفاده از چارچوب نظریة دادهبنیاد سازنده و تحلیل دادهها به کمک نرمافزار مکس کیودا نسخة 24، ۴۶ کد اولیه شناسایی و به ۲۵ گروه موضوعی دستهبندی شد. فرایند مذکور به توسعة مدلی از امید مبتنی بر عمل منجر شد که با چهار عنصر کلیدی مشخص میشود: توانمندسازی و عاملیت، محیطهای یادگیری مشارکتی، تأمل انتقادی و آگاهی اجتماعی، و شیوههای آموزشی نوآورانه. یافتهها بر اهمیت پرورش امید مبتنی بر عمل برای افزایش اثربخشی معلمان و بهبود نتایج دانشآموزان تأکید میکند و بینشهایی را ارائه میدهد که میتواند راهنمایی برای استراتژیهای آینده آموزش زبان باشد.
هدایت انگیزه و اضطراب در یادگیری زبان دوم: تأثیر جریانهای انگیزشی هدفمند بر زبانآموزان انگلیسی به عنوان زبان خارجی و انگلیسی به عنوان زبان دوم
دوره 58، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 184-220
https://doi.org/10.22067/lts.2025.92611.1340
ندا قندهاری، مجید نعمتی
چکیده این پژوهش رابطة میان جریانهای انگیزشی هدایتشده و اضطراب کلاسی زبان را در میان زبانآموزان زبان خارجی و زبان دوم بررسی میکند. جریانهای انگیزشی هدایتشده بهعنوان انگیزهای پایدار و هدفمحور در تداوم یادگیری نقش دارند، در حالی که اضطراب کلاسی مانعی برای پیشرفت آموزشی است. این پژوهش با رویکرد آمیختة توضیحی انجام شد. دادههای کمی از ۱۴۰ زبانآموز گردآوری و دادههای کیفی از طریق ۲۰ مصاحبه حاصل شد. نتایج نشان داد میان جریانهای انگیزشی و اضطراب کلاسی رابطة منفی معناداری وجود دارد. زبانآموزان زبان دوم بهدلیل مواجهة بیشتر با موقعیتهای واقعی و برخورداری از انگیزش همپیوندی، سطح بالاتری از انگیزه و اضطراب کمتری گزارش کردند. همچنین یافتههای کیفی اهمیت حمایت معلم، اهداف زبانآموز و عوامل محیطی را در افزایش انگیزه و کاهش اضطراب برجسته ساخت. در نتیجه، طراحی محیطهای یادگیری هدفمند میتواند به تقویت انگیزه و کاهش اضطراب منجر شود و پیامدهای کاربردی برای مدرسان و برنامهریزان داشته باشد.
«احساس کردم که حال من برای استاد مهم بود»: پژوهشی پدیدارشناختی دربارهٔ تجربههای هیجانی زبانآموزان زبان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی
دوره 58، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 221-253
https://doi.org/10.22067/lts.2025.96026.1396
زری سعیدی، آرمین توکلی
چکیده این پژوهش به بررسی بهترین و بدترین تجربههای دانشجویان ایرانی در کلاسهای زبان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی و همچنین پیشدرآمدها و پاسخهای هیجانی آنها میپردازد. با استفاده از رویکرد پدیدارشناختی کیفی، دادهها از ۶۲ دانشجوی ایرانی (۲۰ مرد، ۴۲ زن؛ ۱۸–۲۷ سال) در یک درس زبان عمومی جمعآوری شد. با بهکارگیری تکنیک حادثه بحرانی (CIT) و از طریق چارچوب روایی، تجربههای هیجانی استخراج و با نرمافزار MAXQDA بهصورت استقرایی تحلیل گردید. یافتهها نشان داد بهترین تجربهها با حمایت هیجانی معلم، فضای یادگیری انسانی و لحظات توانمندی همراه بود، در حالی که بدترین تجربهها شامل شکست عمومی، روابط منفی، آزمونهای استرسزا و احساس ناتوانی زبانی بود. لذت، هیجان مثبت غالب و ناامیدی، شایعترین هیجان منفی بود. این یافتهها راهگشای راهبردهایی برای تقویت سلامت هیجانی در کلاسهای زبان هستند.
تقویت درک شنیداری انگلیسی بهعنوان زبان خارجی از طریق تمرین حافظه کاری در قالب آموزش آنلاین استراتژیهای فراشناختی
دوره 58، شماره 1، بهار 1404، صفحه 88-131
https://doi.org/10.22067/lts.2025.90766.1313
میثم محمدپور، عبدالرضا تحریری، سید آیت اله رزمجو، ژاله حساس خواه
چکیده پژوهش حاضر تأثیر آموزش شناختی-فراشناختی ترکیبی بر درک مطلب شنیداری فراگیران ایرانی سطح متوسط زبان انگلیسی را بررسی کرد. بدین منظور، ۸۳ فراگیر از طریق آزمون نلسون شناسایی و به گروه آزمایشی اول (۱۹ نفر)، گروه آزمایشی دوم (۲۱ نفر)، گروه آزمایشی سوم (۲۰ نفر) و گروه کنترل (۲۳ نفر) تقسیم شدند. گروههای آزمایشی تحت آموزش آنلاین استراتژیهای شنیداری از طریق تمرین آنلاین حافظه کاری صرف، آموزش آنلاین استراتژی های فراشناختی صرف، و تمرین حافظه کاری در قالب آموزش آنلاین استراتژی های فراشناختی قرار گرفتند؛ اما گروه کنترل آموزش شنیداری آنلاین متداول را دریافت کرد. نتایج نشان داد که آموزش ترکیبی آنلاین به طور قابل توجهی درک مطلب شنیداری این شرکتکنندگان را تقویت کرد. علاوه بر این، نتایج مصاحبه نیمهساختاریافته مؤید آن بود که آموزش آنلاین استراتژی های فراشناختی صرف بهطور ویژه درک مهارت شنیداری را تقویت نمود؛ حال آنکه تمرین آنلاین حافظه کاری صرف تأثیر بسزایی در کاهش اضطراب شنیداری زبان خارجی داشت.
هدایت زبانها: تأثیر جابهجایی زبانی بر روانی و تمایل به برقراری ارتباط زبانآموزان ایرانی
دوره 58، شماره 1، بهار 1404، صفحه 132-187
https://doi.org/10.22067/lts.2025.91967.1326
فرناز حکیم عطار، محمد ایمان عسکری، ندا فاتحی راد
چکیده مطالعۀ حاضر به بررسی تأثیر جابهجایی زبانی بر زبانآموزان ایرانی میپردازد که زبان انگلیسی را بهعنوان زبان خارجی یاد میگیرند و تمرکز آن بر تأثیر این موضوع بر تمایل به برقراری ارتباط و روانی گفتار در زبان دوم است. جابهجایی زبانی که به معنای تغییر متناوب بین زبانها در جریان گفتگو تعریف میشود، بهعنوان عاملی تسهیلکننده یا مانع در برقراری ارتباط مؤثر موردبررسی قرار گرفته است. این پژوهش از رویکرد روشهای ترکیبی بهره گرفته و با استفاده از ارزیابیهای کمّی از تمایل به برقراری ارتباط و روانی گفتار، به همراه مصاحبههای کیفی برای بررسی تجربیات زبانآموزان، یافتههای خود را استخراج کرده است. نتایج نشان داد جابهجایی زبانی میتواند تمایل به برقراری ارتباط و روانی گفتار زبانآموزان را بهبود بخشد. علاوه بر این، نتایج مصاحبهها نشان داد از دیدگاه زبانآموزان، ایجاد اعتمادبهنفس و راحتی رایجترین دلیل استفاده از جابهجایی زبانی بوده است؛ درحالیکه توسعۀ مهارتهای فراشناختی کمترین نقش را در این زمینه داشته است.
بررسی مفاهیم ایدئولوژیک والدین در یادگیری زبان خارجی: مطالعه تطبیقی عربی و انگلیسی در ایران
دوره 58، شماره 1، بهار 1404، صفحه 220-253
https://doi.org/10.22067/lts.2025.95294.1386
فرحناز پورعندلیبی، رضا پیشقدم، آذر حسینی فاطمی
چکیده یادگیری زبانهای خارجی نهتنها یک مهارت ارتباطی، بلکه ابزاری برای دستیابی به فرصتهای شغلی، تحصیلی و فرهنگی است. این پژوهش با هدف بررسی مفاهیم ایدئولوژیهای والدین در ایران نسبت به یادگیری زبانهای انگلیسی و عربی انجام شده است. با استفاده از تحلیل مضمون مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۵۰ والد دانشآموزان مقطع متوسطه اول در تهران، هفت مضمون اصلی شناسایی شد. نتایج نشان داد والدین، یادگیری زبان انگلیسی را به دلایل شغلی، ارتباطی، تحصیلی و فرهنگی ضروری دانسته و آن را زبان بینالمللی و ابزاری برای ارتباط با جهان میدانند. در مقابل، یادگیری زبان عربی بیشتر به دلایل مذهبی و تا حد خواندن قرآن محدود شد. برخی والدین نیز به دلیل مشکلات تاریخی و فرهنگی با کشورهای عربی، تمایل کمتری به یادگیری این زبان داشتند. یافتهها تأثیر عوامل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بر نگرش والدین را نشان میدهند. این نتایج میتواند به سیاستگذاران آموزشی در طراحی برنامههای آموزشی کمک کند و پیامدهایی برای سیاستگذاری آموزشی دارد.
تأثیر آموزش صورتمحور متوالی و یکپارچه در یادگیری زبان انگلیسی: بررسی نقش میانجیگری سبکهای حساسیت زمینهای زبانآموزان ایرانی
دوره 57، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 1-28
https://doi.org/10.22067/lts.2025.90219.1303
شیما قهاری، رویا چاوشیان، سمیه بنی اسد آزاد
چکیده در دو دهه گذشته، آموزش صورتمحور با تمرکز دوسویه بر صورت و معنا، توجه متخصصان زبان دوم را جلب کرده است. آنچه کمتر موردتوجه بوده، تأثیر انواع آموزش صورتمحور بر زبانآموزی است. این مطالعه، به بررسی تأثیر آموزش صورتمحور یکپارچه و متوالی با میانجیگری سبکهای حساسیت زمینهای میپردازد. چهلوهشت زبانآموز (میانگین سنی ۱۲ سال) به مدت هشت ماه در انجام مجموعهای از پیشآزمونها، کارخواستهای یکپارچه و متوالی و پسآزمونها شرکت کردند. با استفاده از روش پژوهش متوازن، زبانآموزان وابسته به زمینه و نابستهبهزمینه، یکبار بهصورت یکپارچه و یکبار بهصورت متوالی آموزش دیدند. نتایج تی-تست و آنکووا نشان داد: دو نوع آموزش بهطور یکسان در فراگیری واژگان و دستور مؤثر بودند؛ گروه متوالی در منظورشناسی عملکرد بهتری داشت؛ و گروه نابستهبهزمینه در فراگیری واژگان عملکرد بهتری داشت. به مدرسان توصیه میشود بهمنظور تطابق سبکهای شناختی ترکیبی از آموزش متوالی و یکپارچه را بکار گیرند.
سنجش تفکر انتقادی دانشجویان زبان انگلیسی بهعنوان یک زبان خارجی: طراحی و اعتبارسنجی یک مقیاس جدید (CTARS-ELT)
دوره 57، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 104-134
https://doi.org/10.22067/lts.2025.90610.1311
سعید عباسی سسفدی، محمد داودی، سید محمدرضا امیریان، غلامرضا زارعیان
چکیده کیفیت مهارت خواندن تا حد زیادی وابسته به بهرهگیری از تفکر انتقادی در خواندن متون است. علیرغم انجام تحقیقات گسترده در ارتباط با تفکر انتقادی در حوزه آموزش زبان انگلیسی، پیشینه تحقیق حاکی از آن است که پژوهشگران مهارت خواندن برای سنجش تفکر انتقادی عمدتاً از مقیاسهای عمومی استفاده می کنند و ظاهراً مهارت خواندن فاقد یک مقیاس سنجش تفکر انتقادی حوزهمحور است. پژوهش حاضر بهدنبال طراحی و اعتبارسنجی یک ابزار روانسنجی خودگزارشی چندبعدی برای سنجش تفکر انتقادی در مهارت خواندن برای دانشجویان زبان انگلیسی است. با بهرهگیری از رویکرد نظری خواندن تعاملی و با استفاده از نتایج مصاحبههای نیمهساختارمند، یک مدل فرضی تفکر انتقادی متشکل از هفت مؤلفه معرفی شد و بر اساس آن یک مقیاس 41 سوالی طراحی گردید. نتایج تحلیل نشان داد که مقیاس طراحیشده یک مقیاس جامع برای سنجش مهارتهای تفکر انتقادی در خواندن آکادمیک است.
حس شوخطبعی و فرسودگی شغلی در بین مدرسان زبان انگلیسی: نقش میانجی خودکارآمدی
دوره 57، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 135-170
https://doi.org/10.22067/lts.2024.90212.1302
ناصر فلاح، وحید غفرویی، مسلم فتح الهی
چکیده این مطالعه به بررسی رابطه بین حس شوخطبعی، خودکارآمدی و فرسودگی شغلی در بین مدرسان ایرانی زبان انگلیسی پرداخته و تأثیر میانجی خودکارآمدی بر رابطه بین شوخطبعی مدرسان و فرسودگی شغلی آنان موردبررسی قرار داده است. ازاینرو، صد و هفت مدرس زبان انگلیسی از موسسات خصوصی زبان به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شده است. یافتههای تحلیل مدلسازی معادلات ساختاری نشان میدهد حس شوخطبعی و خودکارآمدی میتواند بهطور مستقیم و معناداری فرسودگی شغلی را پیشبینی کند. علاوه بر این، حس شوخطبعی بهطور مثبت با خودکارآمدی مرتبط است. بخش دیگری از یافتهها نشان میدهد خودکارآمدی بهطور قابلتوجهی تأثیر حس شوخطبعی بر فرسودگی شغلی را میانجی میکند.
نقش دانش فراشناختی و تأثیر نوع تکلیف در بهبود یادگیری ساختارهای صرفینحوی زبانآموزان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی
دوره 57، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 171-206
https://doi.org/10.22067/lts.2025.89906.1290
محمد صادق قالیبافان، شاداب جبارپور، بهرام مولایی
چکیده این پژوهش به بررسی تأثیر تکالیف کار محور با بار شناختی متغیر بر عملکرد زبانآموزان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی در یادگیری ساختارهای صرفی-نحوی جهت فراگیری افعال ترکیبی و عبارات فعلی میپردازد. همچنین، نقش دانش فراشناختی در پیشبینی توانایی زبانآموزان در شناسایی و تولید این ساختارها بررسی میشود. در این تحقیق، 90 زبانآموز ایرانی شامل 58 زن و 32 مرد، که بین 18 تا 24 سن دارند، به سه گروه تقسیم شدند: گروه A (مطالعه)، گروه B (مطالعه با تقویت متنی) و گروه C (مطالعه و بازسازی متن). آزمونهای قضاوت دستوری و ویرایش متن برای ارزیابی تأثیر تکالیف بر شناسایی و تولید ساختارها انجام شد. نتایج برگشتپذیری آماری، ضریب همبستگی و آنالیز واریانس در تحلیلهای آماری نشان داد گروه C با بالاترین بار شناختی، بهترین عملکرد را داشت. همچنین، تولید افعال ترکیبی به دانش رویهای و شناسایی ساختارها به دانش بیانی مرتبط بود. مدلسازی معادلات ساختاری ارتباط بین دانش فراشناختی، شناسایی و تولید را در شرایط مختلف تکالیف تأیید کرد. این پژوهش اهمیت تکالیف با بار شناختی بالا و دانش فراشناختی را در بهبود یادگیری ساختارهای زبانآموزان نشان میدهد.
ریشهها و روشهای کاهش اضطراب در یادگیری زبان انگلیسی
دوره 57، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 1-31
https://doi.org/10.22067/lts.2024.89482.1280
مصطفی محمدی، زهرا احمدپورکاسگری
چکیده اضطراب تأثیر قابلتوجهی بر فرآیند یادگیری، بهویژه در یادگیری زبانهای خارجی دارد. این نوع از احساسات میتواند به یکی از موانع جدی در یادگیری زبان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی ( EFL) تبدیل و حتی در برخی موارد منجر به ترک تحصیل زبانآموزان شود. پژوهش حاضر از مطالعات موجود در این زمینه، که در سالهای اخیر بهویژه در مقالات سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ میلادی توسعه یافتهاند، بهره گرفته است. راهبرد کلی این مطالعات شامل شناخت چیستی اضطراب، دلایل پیدایش آن و چگونگی مواجهه با آن در کلاسهای زبان است. با ادغام یافتههای مطالعات روانشناسی مرتبط با اضطراب و تحقیقات آموزشی در این حوزه، یک جمعبندی کامل و عملی ارائه شده است. این تحقیق با شناسایی و استخراج ۲۳ راهبرد کاهش اضطراب در کلاسهای آموزش زبان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی، به ارتقای مهارتهای زبانی زبانآموزان و بهبود فرآیند آموزش در مؤسسات آموزش زبان کشور کمک میکند
یادگیری زبانهای خارجی زبانآموزان ناشنوا و کمشنوای ایران
دوره 57، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 153-195
https://doi.org/10.22067/lts.2024.89552.1281
رضا رضوانی
چکیده ناشنوایان بخش کوچکی از جامعه انسانی را دربرمی گیرند؛ باوجوداین توجه به آنها بهعنوان زبانآموزان زبان سوم در جوامع چندزبانه در حال افزایش است. در این مقاله به مرور وضعیت یادگیری زبانهای خارجی، بهویژه زبان انگلیسی، در میان زبانآموزان ناشنوا و کمشنوا در ایران پرداخته شده و چالشهای مربوط به آموزش زبانهای خارجی و روشهای آموزشی بررسی شده است. همچنین، انواع الگوهای ناتوانی همچون الگوی پزشکی، الگوی اجتماعی و تأثیر آنها بر تجربیات آموزش ناشنوایان تحلیل گردیده است. اهمیت زبان اشاره بهعنوان زبان نخست ناشنوایان و نیاز به آشنایی آنان با این زبان برای تقویت مهارتهای زبانی و شناختی مطرح شده و روشهای یادگیری شامل فنون شنیداری و دیداری نیز بررسی شدهاند. مقاله همچنین به محدودیتهای زبان انگلیسی در ایران و ضرورت تسلط معلمان به زبان اشاره میپردازد و پیشنهادهایی برای افزایش آگاهی درباره فرهنگ ناشنوایان، طراحی محتوای درسی و ایجاد محیطهای آموزشی دسترسپذیر ارائه میدهد.
ارتباط میان هیجانات، هوش هیجانی-حسی و نمره نوشتاری: مقایسه دانشجویان ایرانی و عراقی رشته زبان انگلیسی
دوره 57، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 1-36
https://doi.org/10.22067/lts.2023.80618.1175
فاتن محمد حسین العائد، الهام ناجی میدانی
چکیده با معرفی هوش هیجانی-حسی و نقش آن در آموزش و یادگیری در سالهای اخیر، مطالعه تأثیر حواس و هیجانات بر یادگیری مهارتهای زبانی اهمیت یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش هیجانی-حسی و هیجانات در مهارت نوشتاری و مقایسه آن بین زبانآموزان ایرانی و عراقی انجام شده است. ازاینرو از ۳۰۱ دانشجوی ایرانی و عراقی رشته زبان انگلیسی خواسته شد تا دو پرسشنامه «هوش هیجانی-حسی» و «هیجانات در حین نوشتن» را پر کنند. نتایج نشان داد نمره نوشتاری زبانآموزان با هیجانات مثبت آنها رابطه معنادار مثبت و با هیجانات منفی آنها رابطه معنادار منفی دارد. همچنین بین برخی از هیجانات تجربهشده زبانآموزان ایرانی و عراقی مانند خستگی، لذت، امید و آسودگی تفاوت معناداری مشاهده شد و در برخی از هیجانات ازجمله اضطراب، لذت و غرور از نظر عوامل انسانی و غیرانسانی بهوجودآورنده هیجانات تفاوت معناداری وجود داشت. افزونبراین، یافتهها نشان داد هوش هیجانی-حسی بهطور مثبت و معناداری نمرات مهارت نوشتاری زبانآموزان ایرانی و عراقی را پیشبینی میکند. درنهایت، نتایج موردبحث قرار گرفت و کاربردهای آن در زمینه آموزش زبان ارائه شد.
تهیه منشور و مقیاس اخلاق حرفهای در آموزش دانشگاهی: اعتبار سنجی با مدل راش
دوره 57، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 162-199
https://doi.org/10.22067/lts.2024.89421.1279
زینب کافی، مونا طباطبائی یزدی، سحر طباطبایی فارانی
چکیده پژوهش حاضر بهمنظور تهیه نسخه فارسی منشور اخلاق حرفهای و اعتبار سنجی مقیاس اخلاق حرفهای در آموزش دانشگاهی، با عنایت به رویکردهای استادان رشتههای گوناگون و اهمیت رعایت اصول اخلاق حرفهای در آموزش دانشگاهی و در قالب کیفی و کمّی، انجام شده است. ابتدا، ترجمه فارسی منشور تهیه شد؛ سپس، با تحلیل دادههای کیفی به بررسی نظرات کتبی و شفاهی استادان دانشگاهها پرداخته شد. در ادامه، نسخۀ فارسی منشور ذیل چهار مؤلفه تعهد به دانشجو، حرفه، سازمان و جامعه، در قالب ۵۴ گزاره، ارائه گردید. در فاز کمّی، مقیاس ۷ مقولهای سنجش اخلاق حرفهای و بر اساس منشور تهیه شده و در اختیار ۲۰۰ استاد دانشگاه قرار گرفت. دادههای این مرحله با استفاده از مدل مقیاس رتبهبندی راش-اندریچ و بهمنظور سنجش برازندگی محتوا و تکبعدی بودن ابزار بررسی گردید و ابزاری روا شده و پایا تهیه شد. بدینصورت، ۶ گویه حذف شده و تعداد مقولهها به ۵ مقوله کاهش یافت. نهایتاً، مقیاس اخلاق حرفهای با ۴۸ گویۀ پنجمقولهای معرفی شد. در انتها، اهمیت بهرهوری از منشور اخلاق حرفهای در دانشگاهها مورد بررسی قرار گرفت و زمینههای پیشنهادی برای مطالعات آتی معرفی گردید.
تحلیل خطاهای زبانآموزان دوزبانه کردی-فارسی در کاربرد حروف تعریف زبان انگلیسی و بررسی تأثیر یادگیری معکوس بر عملکرد آن ها بر اساس نظریّه فضاهای ذهنی
دوره 57، شماره 1، بهار 1403، صفحه 28-62
https://doi.org/10.22067/lts.2024.86539.1239
الهام ثباتی، زهرا مولایی، طاهره افشار، مهدی امیدی
چکیده هدف این پژوهش، تحلیل خطاهای زبانآموزانِ دوزبانه کردی-فارسی در استفاده از حروف تعریف زبان انگلیسی و بررسی تأثیر یادگیری معکوس بر عملکرد آنها بر اساس نظریّۀ «فضاهای ذهنی» بود. این پژوهش بر نوع خطاهایی تمرکز داشت که توسّط 92 نفر از دانشآموزان دوزبانه کردی-فارسی دختر ۱۲ تا ۱۵ ساله و همچنین 32 نفر از دانشجویان دختر ۱۸ تا ۲۱ ساله در رشتههای روانشناسی و حسابداری تولید شدند. روش پژوهش در این مطالعه توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از آزمون بسته دادهها جمعآوری شدند. یافتههای حاصل از تحلیل دادهها نشان داد که فراوانی خطای حاصل از کاربرد نامناسب حروف تعریف بیشتر از عدم استفاده از آن در میان زبانآموزان بود. همچنین، این پژوهش نشان داد که معلّمان میتوانند با استفاده از این رویکرد، فضاهای ذهنی زبان انگلیسی را در مورد حروف تعریف به زبانآموزان بیاموزند و یادگیری پایداری را در بحث آموزش حروف تعریف ایجاد کنند. افزونبراین، اجرای راهبرد یادگیری معکوس در میان زبانآموزان در زمینۀ آموزش حروف تعریف نیز سبب افزایش ارتباط کلامی میان زبانآموزان با یکدیگر و نیز باعث تعامل بیشتر بین مدرس و زبانآموزان شده است
راهبردهای مدرّسان زبان انگلیسی ایرانی برای اصلاح خطاهای خود در کلاس درس و عوامل مؤثر بر انتخاب آنها
دوره 57، شماره 1، بهار 1403، صفحه 120-154
https://doi.org/10.22067/lts.2024.89028.1271
زهرا محمودآبادی
چکیده این پژوهش راهبردهای بهکارگرفته شده توسّط مدرّسان زبان انگلیسی برای اصلاح خطاهای ایجادشده توسّط خودشان در کلاس درس را مورد بررسی قرار داد. هدف این مطالعه بررسی میزان استفاده از هر راهبرد و عوامل مؤثر بر انتخاب روش اصلاح خطا توسّط مدرّسان بود. دوازده مدرّس باتجربۀ زبان انگلیسی ایرانی تبار بهطور هدفمند برای شرکت در این مطالعه انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته، مشاهدات کلاسی و مصاحبههای یادآوری انگیخته جمعآوری و با استفاده از رویکرد تحلیل موضوعی تجزیهوتحلیل شدند. یافتهها نشان داد که مدرّسان شرکتکننده از راهبردهای مختلفی از جمله اصلاح فوری خود، اصلاح تأخیری خود، اصلاح توسّط فراگیران و پذیرش و توضیح خطاها استفاده میکردند. انتخاب راهبردها تحت تأثیر عواملی مانند باورهای آموزشی، دانش محتوایی و مهارتهای مدیریت کلاس قرار داشت. مدرّسان بهطورکلّی خطاهای ایجادشده توسّط خود را جدّیتر و نیازمند اصلاح فوری در مقایسه با خطاهای فراگیران میدانستند.
بررسی تغییرات نوسانی امواج مغزی توجّه و تمرکز زبانآموزان زبان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی در حین آزمون درک مطلب استنتاجی خواندن
دوره 57، شماره 1، بهار 1403، صفحه 155-177
https://doi.org/10.22067/lts.2024.89046.1272
میترا زراعت پیشه، فرناز فرخ علایی، فرناز برادران فرشچی
چکیده پژوهش بینرشتهای حاضر به بررسی فعّالیّتهای ارتعاشی مغزی نسبت تتا / بتا (TBR) حین انجام آزمون خواندن درک مطلب میپردازد. سینفر زبانآموز سطح متوسّط (15 مرد،15 زن) در این مطالعه شرکت کردند. شرکتکنندگان آزمون خواندن و درک مطلب را جواب دادند درحالیکه ارتعاشات مغزی آنها با استفاده از دستگاه «الکتروانسفالوگرافی کمّی» (QEEG) اندازهگیری میشد. نتایج تحقیق نشان داد تفاوتهای معناداری بین مقادیر TBR (شاخص توجّه) قبل و در حین انجام آزمون خواندن وجود دارد. بهطور مشابه، یافتههای توپوگرافی کاهش قدرت TBR در مناطق Fz و Pz مغز در حین انجام آزمون خواندن را نشان میدهد که بیانگر نقش مهم آزمون درک مطلب استنتاجی در افزایش توجّه داخلی است. این مطالعه برای تمام محقّقان رشتۀ آموزش جهت استفاده از رویکردهای بینرشتهای و در نظر گرفتن اهمّیّت آزمونهای خواندن و درک مطلب به منظور افزایش توجّه مفید است.
معرّفی آموزشهای مبتنی بر چینش ذهنی و چینش مغزی
دوره 56، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 71-95
https://doi.org/10.22067/lts.2023.81778.1183
رضا پیشقدم، شیما ابراهیمی
چکیده با توجّه به پیشرفت سریع فنّاوری در حوزههای شناختی، رباتیک و هوش مصنوعی و تشدید نیازهای معیشتی و رفاهی انسان، همچنین در سایۀ فراوانی و دسترسی سهل مطالب آموزشی در فضای مجازی، به نظر میرسد آموزش کلاسیک و سنّتی دیگر پاسخگوی نیازهای واقعی جامعه نیست و آموزش غیررسمی با تأکید بر فن و مهارت و خودکارسازی یادگیری، بر آموزش رسمی غلبه پیدا کرده است. در این راستا، در نوشتار حاضر و برگرفته از نظرات برخی متخصصان آموزش، تلاش بر این است دو نوع از آموزش معرّفی و بررسی شود: الف: آموزش مبتنی بر چینش ذهنی (شامل دو نوع آموزش انباشت ذهنی و آموزشِ پرورش ذهنی) و ب: آموزش مبتنی بر چینش مغزی (شامل دو نوع آموزش مغزورزی و آموزش مغززایی). آموزش نوع نخست به اندیشیدن و اندیشهها و آموزش نوع دوم به دانش و مهارت مرتبط است. درواقع، با وجود نظامهای آموزشی هوشمند و فضای آنلاین حرکتی از سمت رویکردهای نرم، ذهنی، ارزشی و انسانی به سمت رویکردهای سخت، مغزی، معیشتی و ماشینی در حال رخ دادن است که باید در شرایط کنونی آموزش مورد توجّه متخصصان آموزشی، مدرّسان و مؤلفان کتابهای درسی قرار گیرد.
