مطالعات زبان و ترجمه

چکیده پژوهش حاضر به بررسی نگرش مترجمان غیرحرفه‌ای به اصول اخلاقی در ترجمة زیرنویس فیلم‌های انگلیسی‌زبان به فارسی می‌پردازد. جامعة آماری شامل تمام مترجمان غیرحرفه‌ای زیرنویس فعّال در فضای مجازی بود که از میان آنها نمونة تحقیق با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. از مصاحبة نیمه‌ساختاریافته به‌عنوان ابزار اصلی تحقیق استفاده شد. به‌زعم بسیاری از مصاحبه‌شوندگان، اصول اخلاقی منحصر به وفاداری به متن اصلی و اجتناب از هرگونه دست‌کاری متن در فرایند ترجمه صرف نظر از مسائل فرهنگی جامعة مقصد و مخاطب آن است. این امر انتقال بسیاری از تابوهای فرهنگی و زبانی غربی در قالب ترجمة زیرنویس را در پی داشته است. هرچند در این ‌ارتباط اجماع نظر کلی بین مصاحبه‌شوندگان وجود ندارد و به نظر می‌رسد مترجمان تازه‌کار در مقایسه با مترجمان باتجربه تأکید بیشتری بر وفاداری کامل به متن اصلی فارغ از هر نوع فیلتر فرهنگی و زبانی دارند.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی و معرّفی راهکارهای مؤثر برای بالا بردن سطح مهارت‌های ترجمة ادبی دانشجویان رشتة زبان و ادبیّات آلمانی در ایران انجام می‌شود. بخش اوّل این مقاله به تبیین مفهوم فرهنگ، به‌ویژه فرهنگ عامّه و تأثیر ژرف آن بر ادبیّات و اهمّیّت پرداختن به تفاوت‌های فرهنگی در حوزة آموزش ترجمه می‌پردازد. بخش دوم شیوه‌های گوناگونی را بررسی می‌کند که می‌توانند در بهبود کیفیت ترجمه و بازتاب بافت‌ فرهنگی متن‌های ادبی مؤثر واقع شوند. از نتایج خلاصه‌شده در بخش نظری در ارائة طرح پژوهشی برای ترجمة متن‌های ادبی از زبان فارسی به آلمانی استفاده خواهد شد. طرح پژوهشی از نوع برگزاری آزمون با گروه کنترل و آزمایش است و در یک جلسة نود دقیقه‌ای انجام می‌شود. پس از اجرای آزمون، ترجمه‌ها، تحلیل و نتایج معرّفی می‌شوند. دستاورد این پژوهش معرّفی شیوه‌های کارآمد برای ارتقای مهارت‌های ترجمة ادبی و بالا بردن سطح دانش دانشجویان ایرانی دربارۀ اهمّیّت تفاوت‌های فرهنگی حین ترجمة متون ادبی از زبان فارسی به آلمانی است.

چکیده بررسی حاضر، با به‌کارگیری طرح تحقیقاتی تلفیقی، به بررسی عوامل پیش‌بینی‌کنندۀ پیشرفت تحصیلی در متغیرهای عواطف معلّم و نوازه‌گری برای یادگیرندگان زبان انگلیسی می‌پردازد. همچنین، این مطالعه نگرش دانشجویان دربارۀ نقش عواطف معلّم و نوازه‌گری در پیشرفت تحصیلی‌شان را می‌کاود. در این راستا، 232 دانشجوی زبان انگلیسی بر اساس نمونه‌گیری در دسترس و شش دانشجو هم در مرحلۀ کیفی بر اساس اشباع داده‌ها شرکت داشتند. برای سنجش عواطف معلّم و میزان نوازه‌ای که دانش‌آموزان در کلاس دریافت می‌کنند، از پرسشنامه‌های معتبر مربوطه استفاده‌ شد. نتایج حاصل از ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که رابطۀ معناداری بین عواطف معلّم، نوازه‌گری و پیشرفت تحصیلی برای دانشجویان مقطع کارشناسی رشتۀ زبان انگلیسی وجود دارد. همچنین، نتایج به‌دست‌آمده از رگرسیون چندگانه نشان داد که عواطف معلّم پیش‌بینی‌کننده بهتری برای پیشرفت تحصیلی است. همچنین، نتایج کیفی این پژوهش، پس از مشخص کردن توافق و پایایی درون‌موضوعیِ داده‌های به‌دست‌آمده از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته، 11 مضمون مشترک به دست داد. نتایج نشان‌ می‌دهد نوازه‌گری و نوازه‌شوندگی منجر به برقراری ارتباط مؤثرتر بین معلّم و زبان‌آموز می‌شود.

چکیده هنگام ترجمه، در بسیاری از موارد عدم توجّه به موارد جزیی می‌تواند تغییرات جدّی در پی داشته باشد. این مسئله می‌تواند در متون مذهبی نمود بیشتری داشته باشد. از این منظر، مقالۀ حاضر سعی دارد تا از طریق به‌کارگیری روشی توصیفی و تطبیقی به این مسئله در ترجمه‌ها و زبان‌های مختلف توجّه بیشتری کند. در این تحقیق به بررسی ترجمه‌های سورۀ بقره به دو زبان فارسی و انگلیسی با استفاده از دیدگاه فن لوون زوارت (در راستای پارادایم توصیف) پرداخته شده است. از دید زوارت ترجمۀ یکپارچه نوعی از ترجمه است که در سطوحی بالاتر از جمله، چیزی از متن حذف یا بدان اضافه نمی‌کند. وی معتقد است، در ترجمۀ یکپارچه، تبدیل‌های ترجمه‌ای در دو سطح اتّفاق می‌افتند: نخست سطح خُرد (شامل جمله‌ها، بندها و گروه‌ها است) و دوم سطح ساختاری کلان (مثلاً تغییر در شخصیت‌پردازی، سبک یا زاویۀ دید روایت). نتایج این بررسی حاکی از آن است که ترجمه‌های فارسی دارای یکپارچگی بیشتری نسبت به دو ترجمۀ انگلیسی هستند که شاید بتوان آن را به تسلط بیشتر مترجمان ایرانی و نزدیک بودن مفاهیم مذهبی و امکان وام‌گیری در بسیاری از مفاهیم خاص قرآنی در ارتباط با دو مترجم دیگر دانست.

چکیده ازآنجایی‌که ارتباط عاطفی بین معلّم و شاگرد نقش مهمی در دستاوردهای زبان‌‏آموزان دارد، بررسی عوامل تأثیرگذار در این رابطه از اهمّیّت بالایی برخوردار است. ابراز نگرانی معلّم برای شاگردانش یکی از این عوامل برشمرده می‌‏شود که در گفتمان معلّم تبلور یافته و از طریق فرهنگ‏‌کاوی زبانِ آنان قابل بررسی است. در این پژوهشِ کیفی، زباهنگ دل‏‌نگرانی معلّم در بافت مؤسسات آموزش زبان انگلیسی، با هدف شناسایی سطوح دغدغه‌مندی معلّم و مؤلفه‏‌های فرهنگی مربوط به آن، مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، از طریق انجام 108 مصاحبۀ نیمه‌‏ساختاریافته با مدرّسان (82 زن و 26 مرد؛ در بازۀ سنی 21 تا 40 سال)، 352 پاره‏‌گفتار حاوی این زباهنگ تا حد اشباع استخراج شد. سپس داده‏‌ها بر اساس الگوی «هَیَجامَد» در قالب چهار سطح دل‏‌نگرانی معلّم با عناوین هیچ‌‏دلی، برون‏‌دلی، درون‌‏دلی و فرادلی تقسیم شد و با استفاده از الگوی مفهومی تحلیل زباهنگ مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که درون‌‏دلی نسبت به سطوح دیگر دغدغه‌‏مندی معلّم بسامد بالاتری در این بافت آموزشی دارد. همچنین، این زباهنگ در سطوح مختلف با اهدافی همچون ایجاد تغییر در رفتار، فراهم آوردن شرایط یادگیری، ایجاد انگیزه، حفظ حریم، نپذیرفتن مسئولیت و ابراز نارضایتی استفاده می‏‌شود. تحلیل داده‌‏ها بر اساس الگوهای فرهنگی نیز نشانگر فرهنگ‌‏های جمع‏‌گرایی و کل‌‏نگری، احترام محوری، اغراق افزوده، بافت قوی، اعتمادافزوده، جهت‏‌گیری‏های بلندمدّت و خیرخواهی در این بافت آموزشی است. نتایج این مطالعه کمک می‌‏کند با شناسایی فرهنگ غالب در این محیط‏ آموزشی، در جهت به‌‏فرهنگی گام برداشت و درنتیجه شاهد تحقق اهداف آموزشی با کیفیت و سهولت بیشتر بود.

چکیده بحث اصلی این است که چگونه نظام ترجمه در برآمدن و تکوّن نظامگان ادبی پیشا مشروطه نقش ایفا می‌کند. ترجمه به‌مثابۀ ابزاری برای ایجاد تغییر و تحوّل نه‌فقط در ارکان سیاسی و اجتماعی جامعه، بلکه در تکوین و تکوّن نظامگان فرهنگی ادبی جامعه از رهگذر نظام مطبوعات و به‌ویژه، کمک به ایجاد ژانرهای ادبی تازه تولّد یافته عمل می‌کند. در عصر پیشا مشروطه، رواج ترجمه در قالب یک نظام با خود الگوهای نو و تازه به همراه می‌آورد که پیش‌تر در جامعه سابقه نداشته‌اند. به نظر می‌رسد می‌توان از منظر نظریّۀ نظامگان پیشنهادی اون زهر که دربارۀ جایگاه اَقماری و هسته‌ای ادبیّات ترجمه‌شده بحث می‌کند، از جایگاه نظام ترجمه در عصر پیشا مشروطه، چشم‌اندازی روشن‌تر در تصوّر آورد. درمجموع، ترجمه کمک می‌کند سبک نوشتاری منثور جای سبک منظوم را بگیرد و نظام ترجمه در کنار سایر نظام‌ها، بر سبک و سیاق گونه‌های تازه تولّد یافته در نظامگان ادبی پیشا مشروطه تأثیرگذار است.

چکیده در حوزۀ فراگیری زبان خارجی «تحوّل عاطفی» نه‌تنها بر بُعد شناختی بلکه بُعد عاطفی یادگیری نیز تأکید دارد. این تحوّل به چگونگی تأثیر «هیجامد» بر یادگیری زبان و شکل‌گیری هویّت اشاره دارد. هیجانات پتانسیل شکل‌دهی هویّت را دارند. هیجامد تلفیقی از هیجان+ بسامد است که این مؤلّفه‌ها نمایان گر شناخت هستند. مطالعۀ حاضر از نوع مروری پیمایشی است که تأثیر انواع هیجامد که فراگیران تجربه می‌کنند و علل برانگیختگی و تأثیرات احتمالی آنها‌‌ بر یادگیری را مورد بررسی قرار می‌دهد. ده نفر از دانشجویان زبان انگلیسی در مصاحبۀ شناختی شرکت کردند و از آنها‌‌ خواسته شد راجع به تنش‌هایی توضیح دهند که در طول تحصیل با آنها‌‌ مواجه شده یا می‌شوند. با تجمیع گفته‌های مصاحبه، مدیریت هیجامد از توانایی مدرّسان محسوب می‌شود و هیجامد در توسعۀ هویّت دوم نقش اساسی دارد. علاوه بر این، با هدف تحقّق یادگیری موفّقیت‌آمیز، هیجامد باید به سطح عملی گسترش یابد تا نشان‌گر برآورده شدن نیازهای عاطفی یادگیری باشد