مطالعات زبان و ترجمه

چکیده مفهوم سواد ذاتا بحث برانگیز است و همگام با دید فلسفی بشر در طول زمان تغییر کرده است. محتوا و شیوه برنامه های آموزشی متاثر از درک افراد از تعاریف مختلف سواد بوده و دیدگاه های مختلف در باب سواد فرصت های سوادآموزی را تعیین می کنند. زبان انگلیسی به عنوان زبان جهانی دارای جایگاه مهمی در برنامه درسی ماست. درک زبان آموزان از مفهوم چندگانه ی سواد به ارتقا سواد زبانی آن ها کمک بسزایی می کند. از آنجایی که ضروری است تا سواد آموزی موثری در کلاس داشته باشیم، لازم است مفهوم سواد را از نگاه زبان آموزان بررسی کنیم. از این رو، این نوشتار می کوشد تا در پرتو رویکرد داده بنیاد به بررسی درک و تفسیر زبان آموزان از مفهوم سواد بپردازید تا بتوانیم رفتار زبانی آنها را توضیح داده و ارتقا بخشیم. با به کارگیری معیار اشباع نظری، مصاحبه هایی باز با 25 یادگیرنده زبان انگلیسی انجام شد. پس از جمع آوری داده ها، به منظور تحلیل آن ها، سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد و درنهایت تصویری از نظریه بدست آمده، ارائه شد. نظریه تبیین شده نشان می دهد که سواد دانشی است علمی و مبتنی بر اصالت که از طریق گفتمان و بیان عاملیت منتقل می شود.

چکیده با توجه به نقش باورها در فراگیری زبان دوم و اهمیت بسندگی در برنامه‌های آموزشی زبان انگلیسی، پژوهش پیش‌رو به روش کیفی و با استفاده از مصاحبة نیمه‌ساختار‌یافته به بررسی مفهوم بسندگی از منظر سیاست‌گذاران آموزشی، مدرسان و فراگیران زبان انگلیسی در ایران پرداخته است. مصاحبه‌ها پس از گردآوری ضبط و پیاده‌سازی، به کمک نرم‌افزار تحلیل کیفی MAXQDA مضامین آن‌ها شناسایی، کدگذاری و دسته‌بندی گردیدند. جمع‌آوری داده‌ها تا دستیابی به اشباع نظری و رسیدن تعداد مصاحبه‌شوندگان به 20 نفرادامه یافت. تحلیل کیفی متون بیانگر وجود تنوع و گوناگونی دیدگاه‌ها و باورها در زمینة ماهیت و خصوصیات بسندگی، رویکردهای آموزشی، شیوه‌های اندازه‌گیری و اهداف آموزشی مورد نظر گروه‌های مصاحبه‌شونده بود. براساس یافته‌ها و برای نزدیکی بیشتر باورها، افزایش انگیزه بیشتر در رشد بسندگی زبان انگلیسی فراگیران و کمک به رضایت شغلی مدرسان، پیشنهادها و طرحی آموزشی ارائه شده است. یافته‌ها و راهکار پیشنهادی در این پژوهش می‌تواند برای طراحان برنامه‌های درسی زبان دوم، سیاست‌گذاران آموزشی، معلمان و فراگیران زبان انگلیسی مفید باشد.

چکیده همپای پیشرفت فناوری می‌توان با بهره‌گیری از روش‌های نوین آموزشی بر کیفیت آموزش فن ترجمة آموزشگاهی و دانشگاهی افزود و بهبود سطح زندگی را رقم زد. این پژوهش متممی به بررسی کارآیی آموزش متنوع مبتنی بر ربات در یاددهی‌یادگیری فن ترجمة انگلیسی با اهداف پزشکی پرداخت. در پی کاربرد طرح آزمایش عاملی در نیم‌سال دوم سال تحصیلی 1396-1397، 373 دانشجوی فارسی و غیرفارسی‌زبان دختر و پسر مشغول به تحصیل در حوزه‌های پزشکی، در دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان با استفاده از شیوة نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. با تمرکز بر ترجمة گفتاری و نوشتاری بیمارستانی، توانش دوزبانی شرکت‌کنندگان در سه مجموعة فعالیت‌های ترجمة انگلیسی با اهداف پزشکی مبتنی بر ربات‌ساز، پیش‌ساخته و خودمانی و در پی آن توانش انتقال آن‌ها در محیط واقعی درمانی و بهداشتی بررسی شد. داده‌های حاصل از نگرش و برداشت شرکت‌کنندگان و پیشرفت و عملکرد آن‌ها در طول دوره و در محیط واقعی درمان به‌طور توصیفی و استنباطی با استفاده از آزمون آنالیز واریانس برای اندازه‌های مکرر تحلیل شد. نتایج از کارآمدی شیوة آموزش متنوع مبتنی بر ربات فن ترجمة پزشکی و عملکرد مناسب شرکت‌کنندگان در نتیجة ارتقای توانش انتقال آن‌ها حکایت داشت. همگرایی نگرش و برداشت مساعد شرکت‌کنندگان با پیشرفت و عملکرد مناسب آن‌ها و همچنین یادداشت‌برداری روزانة مساعد یاددهنده‌ها از آموزش متنوع مبتنی بر ربات فن ترجمة انگلیسی با اهداف پزشکی مشهود بود. موفقیت فعالیت‌های خودمانی در آموزش متنوع مبتنی بر ربات در تقویت توانش‌های دوزبانی و انتقال و همچنین ارتقای کیفیت بهداشت و درمان را می‌توان به پدیدار شدن بافت یادگیری غنی حاصل از مشخصه‌های متنوع ربات و نقش فعال فراگیران در خطاب قرار دادن نیازهای جامعه مرتبط دانست.
 

چکیده فرایند دوبله موجب انتقال و پیدایش نمودهای التقاط در محصولِ فرهنگ مقصد می‌شود. چنین نمودهایی ممکن است در سطح‌های مختلف دیداری‌کلامی، دیداری‌غیرکلامی، شنیداری‌کلامی و شنیداری‌غیرکلامی شناسایی شوند. مقالة حاضر به بررسی نمودهای غیرکلامی التقاط در فیلم‌های بلند دوبله‌شده به فارسی می‌پردازد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در سطح‌های دیداری و شنیداریِ فیلم‌های دوبله‌شده، نمودهای التقاط گوناگونی از نوع غیرکلامی وجود دارد. هر دو سطح دیداری‌غیرکلامی و شنیداری‌غیرکلامی در (باز)تولید و انتقال نمودهای التقاط در دوبله نقش مهمی دارند. سطح دیداری‌غیرکلامی بیشترین نمودهای التقاط را در میان لایه‌های غیرکلامی نشان داده است. در این سطح، هویت خارجی بیشتر از طریق نوع پوشش و زیورآلات نشان داده شده است. نمودهای مشاهده شدة التقاط در مقوله‌های اشیا و زبان بدن هم از رخداد فراوانی برخوردار بودند. در سطح شنیداری‌غیرکلامی، نمودهای التقاط از طریق صداها، موسیقی، و آواز شناسایی شدند که در بین آن‌ها موسیقی دارای بیشترین رخداد است.

چکیده گزاره‌های فراگفتمانی از عناصر مهم فراگفتمانی‌اند که برای برقراری ارتباط میان بخش‌های مختلف گفتمان و همچنین کمک به مخاطبان (خواننده و شنونده) در درک روابط کاربردشناختی به‌کار می‌روند. پژوهش حاضر با هدف بررسی این عناصر فراگفتمانی و ارائة پژوهشی پیکره‌محور و مقایسه‌ای بر روی برخی از مهم‌ترین گزاره‌های فراگفتمانی موجود در زبان انگلیسی و فارسی انجام شد. بدین‌منظور، تعداد ده سخنرانی تد با محوریت ژانر سیاسی به زبان انگلیسی به‌صورت تصادفی انتخاب و به همراه ترجمة فارسی آن در نرم‌افزار پیکره‌ساز اسکچ انجین بارگذاری شد. برای بررسی و دسته‌بندی گزاره‌های فراگفتمانی، چهارچوب هایلند (2005) انتخاب شد. در این چهارچوب عناصر فراگفتمانی به دو دسته اصلی تبادل و تعامل، تقسیم می‌شوند که گزاره‌ها در دستة نخست قرار می‌گیرند. از بررسی‌های مقابله‌ای میان این عناصر و ترجمة فارسی آن‌ها، این موضوع دریافت شد که به‌طور کلی فرایند ترجمة این عناصر را می‌توان در قالب دو راهبرد کلی (ترجمة تحت‌اللفظی و کم‌تخصیصی) توصیف نمود که فرایند کم‌تخصیصی خود متشکل از سه نوع دیگر (حذف، توسیع و تحدید) است. از دیگر یافته‌های این پژوهش می‌توان به درک وجود رابطه‌ای معنادار میان نوع گزاره‌ها و نوع خاص راهبرد به‌کاررفته اشاره کرد. با استفاده از عملیات آماری و کمی حاصل از بررسی داده‌های موجود مشخص شد گزاره‌های قوی غالباً به‌صورت تحت‌اللفظی ترجمه می‌گردند، در حالی که گزاره‌های ضعیف نظیر and گاهی اوقات به‌صورت تحت‌اللفظی و گاهی تحت عنوان فرایندهای کم‌تخصیصی ترجمه می‌شوند. یافته‌های این تحقیق می‌تواند در پژوهش‌های آتی در زمینة مطالعات ترجمة پیکره‌محور و زبان‌شناسی مقابله‌ای استفاده شود.
 
 

چکیده تاکنون بسیاری از محققان به پیچیدگی ساختاری شعر سرزمین بی‌‌حاصل سروده تی. اس. الیوت اشاره کرده‌اند که این پیچیدگی‌ها در روابط پرسوناژها نیز نمود یافته است. در این مقاله، گفتار و رفتار پنج زوج از میان مجموع پرسوناژهای این شعر، براساس تئوری "تحلیل رفتار متقابل" اریک برن، مورد بررسی قرار خواهد گرفت. به همین منظور، آسیب شناسی روانی زوجها در این شعر واکاوی خواهد شد تا ریشه مشکلات حل و فصل نشده آنها شناسایی شده و به این وسیله، درک روشن‌تری از روابط بین آنان حاصل شود. نتایج این تحقیق گویای آن است که از میان پنج زیرگروه مورد بررسی جهت آسیب شناسی ساختاری‌، در مجموع دو مورد آلودگی بالغ به کودک، دو مورد آلودگی بالغ به والد و یک مورد بالغ طردکننده مشاهده می‌شود. بنابراین، حضور موثر حالت من بالغ که می‌تواند باعث ایجاد تعادل بین دو حالت من والد و من کودک شود، در روابط درون فردی و بین فردی این زوجها کمرنگ است.

چکیده با وجود چرخش مطالعات ترجمه از جنبه‌های زبانی به جنبه‌های فرازبانی، کماکان نقش برخی از جنبه‌های فرازبانی همانند نقش هویت مترجم در ترجمه‌های او مورد توجه لازم قرار نگرفته است. با در نظر گرفتن این خلأ، تحقیق حاضر در نظر دارد به بررسی نقش هویت ملی و مذهبی مترجم در ترجمة رمان‌های التقاطی بپردازد. بدین‌منظور دو رمان التقاطی فیروزه دوما و شش ترجمة موجود از آن بررسی شدند. سپس تغییرات ترجمة لغات، عبارات و جملات دوزبانة به‌کاررفته در رمان بررسی شدند. برای پیدا کردن رابطة بین هویت ملی و مذهبی‌شخصیت‌های رمان‌ها و راهکارهای به‌کاررفته در آن‌ها، از مدل کلینگر (2014) استفاده شد. نتایج نشان داد که چگونه تغییر قسمت‌های دوزبانه می‌تواند انعکاس‌دهندة هویت ملی و مذهبی مترجم باشد که خود نمایندة هویت ملی و مذهبی جامعه است. یافته‌های این تحقیق می‌تواند در کلاس‌های آموزش ترجمه به‌کار رود.