نگرش مترجمان به مسئلۀ زنان در دورۀ پهلوی اول

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان انگلیسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر، ایران

چکیده
در دورۀ پهلوی اول تألیف اثر با موضوع زنان و با هدفِ عبرت‌دهی یکی از مؤلفه‌های بوطیقای نظام ادبی بود. این پژوهش با بررسی ۱۵۰ اثر ترجمه‌شدۀ این دوره نشان می‌دهد که این مؤلفه به صورت ترجمۀ آثاری درباره و برای زنان به بوطیقای ترجمه وارد شده است. از این میان، این پژوهش با استفاده از مفهوم «نگرش» موردنظر هرمانز (۲۰۰۷)، به بررسی نگرش ۱۷ مترجم نسبت به موضوع زنان در ۲۵ اثر ترجمه‌شده می‌پردازد. تحلیل محتوایی آثار نشان می‌دهد که مترجمان نگرش خود را در متن و پیرامتن ترجمه‌ ابراز کرده‌اند. برخی هم‌سو با نویسندگان ایرانی آثاری را برای ارشاد زنان ترجمه ‌کرده‌اند؛ اما بیشتر آنان نگرشی همدلانه نشان داده‌اند‌. ازجمله روش‌هایی که اتخاذ کرده‌اند این است که گاهی عنوان اصلی اثر را به نامی زنانه و خصائل مثبت تغییر ‌داده‌اند، در مقدمه و مؤخره‌ به هدف ترجمه اشاره کرده‌اند و با تلخیص ترجمه مضمون اثر را منتقل ‌کرده‌اند. 

تازه های تحقیق

 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

 

احمدی بختیاری، ع. (۱۳۰۶). مقدمه. در پ. ح. بختیاری، سیه‌روز. کتابخانه و مطبعۀ بروخیم.
اسکیه، ش. (۱۳۱۱). فروشندگان اشک، ترجمۀ خانم حاجب. پاورقی روزنامۀ ایران.
اعتصام‌الملک، ی. (۱۳۰۰). از نوول هلوییز مکتوب اول - از سن پرو به ژولی. مجلۀ بهار، ۲(۷)، ۴۱۸-۴۲۲.
بانکو، (۱۳۰۶). ی‍ادداش‍ت‌ه‍ای‌ ی‍ک‌ زن‌ ش‍وه‍ردار. ترجمۀ جعفر حسینی اصفهانی. نشریات مؤسسۀ خاور.
بختیاری، پ. ح. (۱۳۰۶-۱۳۰۷). سیه‌روز. کتابخانه و مطبعۀ بروخیم.
بختیاری، پ. ح. (۱۳۰۸). زن بیچاره. کتابخانه و مطبعۀ بروخیم.
بختیاری، پ. ح. (۱۳۱۰-۱۳۱۱). مجموعۀ گل‌های خندان: دستۀ ششم مادموازل اسکودری، قمار، کرسپل. چاپخانۀ خاور و انتشارات محسن.
برایر، آ. (۱۳۰۹). زن دربه‌در. ترجمۀ سرهنگ محمد حسین جهانبانی. بنگاه محمود رمضانی، کتابخانۀ شرق.
برند، آ. (۱۳۰۸). دختر عقاب، آرتور برند. ترجمۀ خانم حاجب. مطبعۀ مجلس.
حجازی، م. (۱۳۰۷). هما. موسسۀ خاور‏‫.
حجازی، م. (۱۳۰۸). پ‍ری‍چ‍ه‍ر. مطبعۀ باقرزاده.
حجازی، م. (۱۳۰۹). زیبا. ابن‌سینا.
حسینی اصفهانی، ج. (۱۳۰۶). مقدمه مترجم. در بانکو، یادداشت‌های یک زن شوهردار، ترجمۀ جعفر حسینی اصفهانی. نشریات مؤسسۀ خاور.
دل‌زنده‌روی، س. (۱۴۰۳). عاملیت ترجمه در ورود علم روان‌شناسی به ایران (۱۳۰۰ تا ۱۳۴۰). مطالعات زبان و ترجمه، ۵۷(۲)، ۶۸-۹۵. https://doi.org/10.22067/lts.2024.89066.1273
دوما، ا. (۱۳۱۵). لادام‌ اوک‍ام‍ل‍ی‍ا (م‍ادام‌ ک‍ام‍ل‍ی‍ا). ترجمۀ ن‍ص‍رال‍ل‍ه‌ اع‍ت‍ص‍ام‍ی. نسخۀ منتشرنشده.
دوما، ا. (۱۳۱۸). عشق و ناکامی: سرگذشت خانم کاملیا (لادام اوکاملیا). ترجمۀ احمد شهیدی. نشریات بنگاه افشاری.
ریشبورگ، ا. (۱۳۱۳-۱۳۱۷). یک عمر اشکباری. ترجمۀ خانم حاجب. پاورقی روزنامۀ ایران و انتشارات ادب و چاپخانۀ سعادت بشر.
روسو، ژ. ژ. (۱۳۰۷). ژولی. ترجمۀ خانم حاجب. منتشرنشده.
روسو، ژ. ژ. (۱۳۱۰- ۱۳۱۱). ژولی. ترجمۀ حسین پژمان بختیاری، ارمغان، ۱۲(۹).
روسو، ژ. ژ. (۱۳۱۲). ژولی، ترجمۀ ع. پورمند. منتشرنشده.
زوئ‍ی‍ک‌، ا. (۱۳۱۲-۱۳۱۳). گل‌های سفید تسوایک [زوایک]. ترجمۀ فریدون ناخدا [بزرگ علوی]. مجلۀ دنیا، (۱-۵).
 زوئ‍ی‍ک‌، ا. (۱۳۱۶). ش‍وه‍ر ب‍اع‍اطف‍ه‌. ترجمۀ علی‌اکبر عزیزی. کتابخانۀ ادب و چاپخانۀ اتحادیه.
شکسپیر، و. (۱۳۱۶). رام کردن یک دوشیزۀ فتنه‌جوی. ترجمۀ علی اکبر سررشته. پاورقی روزنامۀ ایران.
سعیدی، م. (۱۴۰۲). جَنگ زندگی: در جستجوی جهان. ترجمه خانم‌حاجب نیّر عُظمی. تاریخ ایران.
سیدی‌نژاد، م. (۱۴۰۲). ابراهیم گلستان و اشتفان تسوایگ. مترجم، ۳۲(۸۲) ۲۳-۳۰.
علوی، ب. (۱۳۱۳). زن و ماتریالیسم. دنیا، (۶)۱۸۵-۱۸۶.
کنستانت، ب. (۱۳۰۸). وفای زن. ترجمۀ حسین پژمان بختیاری. خیام.
کیا خانلری، ز. (۱۳۱۵). ژاله یا رهبر دوشیزگان. مطبعۀ اقبال‏‫.
کوری، ا. (۱۳۱۹).  زندگی مادام‌کوری یا پاداش کار. ترجمۀ منیر اصفیاء جزنی. بنگاه مطبوعاتی افشاری.
ماردن، ا.‌ ا.‌ (۱۳۱۸). زن‌ در ع‍ص‍ر ج‍دی‍د. ترجمۀ رحیم ن‍ام‍ور. شرکت تضامنی علمی.
ماری، ژ. (۱۳۱۲). جنگ زندگی: ماری رز یا الهۀ عشق و بهار. ترجمۀ خانم حاجب، منتشر نشده.
ماری، ژ. (۱۳۱۳). دختر گمنام. ترجمۀ عزیزالله حاتمی. پاورقی روزنامۀ ایران.
ماری، ژ. (۱۳۱۹). دوشیزۀ گمنام، ترجمۀ عنایت‌الله شکیباپور. مجلۀ گل‌های تهران.
م‍ش‍ف‍ق‌ ک‍اظم‍ی‌‏‫، م. (۱۳۰۳). ت‍ه‍ران‌ م‍خ‍وف‌. بنگاه مطبوعاتی پروین‏‫‏‏.
میرعابدینی، ح. (۱۴۰۰). دختران شهرزاد؛ زنان نویسندۀ ایرانی. چشمه.
میرعابدینی، ح. (۱۳۸۷). تحول داستانی و نمایشی از آغاز تا ۱۳۲۰ شمسی. فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
وود، ه. [الن پرایس]. (۱۳۱۹). چگونه فرشته اهریمن می‌شود، ۳ج، ترجمۀ ر. ن‍ام‍ور. چاپخانۀ خودکار وایران و نشر علمی.
هاشمی، س. م.، حیدری، ف.، و رضایی‌دانش، ی. (۱۳۹۵). جامعه‌شناسی ترجمة متون نمایشی در دورة قاجار: با نگاهی بر تأثیر شرایط اجتماعی آن دوران بر انگیزه‌های مترجمان. مطالعات زبان و ترجمه، ۴۰(۴)، ۱۵-۳۴. https://doi.org/10.22067/lts.v49i4.33470  
هوفمان، ا. ت. ا. (۱۳۱۰-۱۳۱۱). مادموازل اسکودری، ترجمۀ حسین پژمان بختیاری، نشریۀ افسانه.
هوگو، و. (۱۳۰۷-۱۳۰۶). ‏‫سیه‌روز، ترجمۀ حسین پژمان بختیاری، مطبعۀ بروخیم.
 
Adamo, S. (2006). Microhistory of translation. In G. L. Bastin & P. F. Bandia (Eds.), Charting the future of translation history (pp. 81–100). University of Ottawa Press. https://doi.org/10.2307/j.ctt1ckpfkh.8
Alvstad, C. (2013). Voices in translation. In Y. Gambier & L. van Doorslaer (Eds.), Handbook of translation studies (Vol. 4, pp. 207–210). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/hts.4.voi2  
Brems, E., & McMartin, J. (2021). The voices of James Stratton Holmes. In K. Kaindl, W. Kolb, & D. Schlager (Eds.), Literary translator studies (pp. 249–267). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.156  
Chesterman, A., & Baker, M. (2008). Ethics of renarration: Mona Baker is interviewed by Andrew Chesterman. Cultus, 1(1), 10–33.
Chesterman, A. (2009). The name and nature of translator studies. Hermes – Journal of Language and Communication Studies, 42, 13–22.
Farahzad, F. (2016). Women translators in contemporary Iran. In L. von Flotow & F. Farahzad (Eds.), Translating women: Different voices and new horizons (pp. 3–16). Taylor & Francis.
Hagemann, S. (2016). Scott in Germany: Two early translations of Rob Roy. In A. Korzeniowska & I. Szymańska (Eds.), Scottish culture: Dialogue and self-expression (pp. 101–114). Wydawnictwo Naukowe Semper.
Hagemann, S. (2017). A biographical approach to translation: The case of Wilhelm Adolf Lindau and Walter Scott. In A. Korzeniowska & I. Szymańska (Eds.), Imaging Scottishness: European and domestic representations (pp. 21–41). Wydawnictwo Naukowe Semper.
Hermans, T. (1996). The translator’s voice in translated narrative. Target, 8(1), 23–48. https://doi.org/10.1075/target.8.1.03her
Hermans, T. (2007). The conference of the tongues. St. Jerome.
Hermans, T. (2010). The translator as evaluator. In M. Baker, M. Olohan, & M. C. Pérez (Eds.), Text and context: Essays on translation & interpreting in honour of Ian Mason (pp. 63–76). St. Jerome.
Hermans, T. (2014). Positioning translators: Voices, views and values in translation. Language and Literature, 23(3), 285–301. https://doi.org/10.1177/0963947014536508
Kaindl, K., Kolb, W., & Schlager, D. (Eds.). (2021). Literary translator studies. John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.156  
Kolb, W. (2021). Hemingway’s priorities were just different: Self-concepts of literary translators. In K. Kaindl, W. Kolb, & D. Schlager (Eds.), Literary translator studies (pp. 108-121). John Benjamins Publishing Company. https://doi.org/10.1075/btl.156
Oyserman, D., Elmore, K., & Smith, G. (2012). Self, self-concept, and identity. In M. R. Leary & J. P. Tangney (Eds.), Handbook of self and identity (2nd ed., pp. 69–104). Guilford Press.
Schlager, D. (2021). Translators’ multipositionality, teloi and goals: The case of Harriet Martineau. In K. Kaindl, W. Kolb, & D. Schlager (Eds.), Literary translator studies (pp. 199-214). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.156
Tahir-Gürçağlar, Ş. (2019). The translator as subject: Literary translator biographies, memoirs and paratexts. In K. Washbourne & B. Van Wyke (Eds.), Routledge handbook on literary translation (pp. 524–537). Routledge.
Zweig, S. (1925). Angst. Retrieved from https://www.prosperosisle.org/spip.php?
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.