نوع مقاله : مقالات علمی‌پژوهشی

نویسندگان

گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده زبانهای خارجی و ادبیات، دانشگاه تهران- پردیس البرز، تهران، ایران

چکیده

از آنجا که ذهنیت انسان زمانمند است، عقایدی که به آن می‌اندیشد و رویداهائی که بخاطر می‌آورد و روایت می‌کند نیز زمانمند هستند و بنابراین درک بُعد زمانی به شناخت عمیق‌تر ذهن انسان، روایت‌های او و در نهایت شناخت زندگی می‌انجامد. این مهم از طریق تفسیر نشانه‌های متنی که او می‌آفریند صورت می‌پذیرد. از این منظر، تام استوپارد نمایشنامه‌نویس معاصر انگلیسی که از بازی‌های زمانی در جهت بیان اندیشه‌های خود استفاده می‌کند، مورد مطالعه قرار گرفته است. این پژوهش بر آن است با کاربست نظریه روائی پل ریکور به بررسی چرائی و چگونگی بُعد زمانی ب‌پردازد. تقلیدهای انتقادی که در قالب’ نمایشنامه‌ حافظه‘ است، با کنار هم نهادن شخصیت‌های ادبی و سیاسی، به مفهوم هنر از دیدگاه‌های آنان می‌پردازد و گفتمان‌های متناقضی را در برابر خواننده بازنمائی می‌کند. در این پژوهش برای بررسی زمان، نوع ادبی نمایشنامه انتخاب شده است از این جهت که گفتمان‌های متضاد را بصورت گفتگوئی دوبه‌دو ارائه می‌کند و بنابراین گزینه مناسبی برای دریافت منظور نویسنده است. در گفتگوهای دوبه‌دو، هر مفهومی با مفهوم ’دیگری‘ خود در مقابله قرار داده شده که گاه شخصیت‌ها و گاه مکاتب فکری یا حتی بُعدی از زمان هستند. جهت تفسیر معنا، زمان به عنوان استعاره در سطح گفتمان و بر مبنای دریافت هرمنوتیکی در نظر گرفته شده است. به همین منظور، پژوهش حاضر با تأکید بر تکنیک‌های بلاغی نویسنده و با استناد بر نظریه سه‌گانه محاکات، فراموشی و حافظه از دیدگاه ریکور به تحلیل بازی‌های زمانی این نمایشنامه با رویکرد روایت‌شناسانه می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها