نوع مقاله : مقالات علمی‌پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

مقالۀ حاضر بر مبنای نظریۀ روایت بیکر و مفهوم قاب ­بندی از طریق ابزارهای پیرامتنی، بر ترجمۀ فارسی کتاب اسلام در ایران متمرکز می­ شود و مطالب پیرامتنی موجود در بخشی از آن را بررسی می­ کند تا مشخص شود ترجمه چگونه با استفاده از این ابزار رویدادهای شرح داده شده در متن اصلی را برای خوانندۀ فارسی­ زبان بازروایت کرده است. برای این منظور، در بخش مورد نظر، متن نویسنده وپیرامتن ­های ترجمه به صورت مقایسه­‌ای تحلیل شد تا روایت­ های متفاوت هر یک از آن­ها از موضوع ­های مناقشه ­آمیز و نحوۀ بازروایت این موضوع­ ها در ترجمه معلوم شود. در این­جا الگوهای جدید پیرنگ­ سازی علی و در نهایت روایت­ های جدید ساخته شده در ترجمه مشخص شد. نتایج نشان داد که مطالب پیرامتنیِ ترجمه در مواجهه با دیدگاه­ های نویسنده به چهار شکل عمل کرده بودند: 1) زیر سؤال بردن دیدگاه نویسنده و به چالش کشیدن آن، 2) پذیرفتن حرف نویسنده اما ارائۀ توجیهی متفاوت برای آن، 3) تصحیح اشتباه نویسنده، 4) ارائۀ توضیحات بیشتر. بر این اساس، توضیحات افزوده شده به ترجمه، روایت متن مبدأ از برخی رویدادها و شخصیت­ های تاریخی را مردود می ­داند و به نظر می ­رسد که این رویدادها و شخصیت­ ها در نسخۀ فارسی از زاویۀ اسلام شیعی بازروایت شده و با روایت عمومی و پذیرفته ­شدۀ تشیع تطبیق یافته­ اند.

کلیدواژه‌ها