کلیدواژه‌ها = ادبیات کودک
مطالعات ترجمه

ترجمۀ خلاقانه و اقتباس فرهنگی در داستان‌های منتخب ترجمه‌شدۀ شرکت سوپراسکوپ (۴۸ داستان)

دوره 58، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 1-37

https://doi.org/10.22067/lts.2025.90129.1301

ایمان داوودی، محمدامین ناصح، محمدرضا رضائیان دلوئی

چکیده مترجم در ترجمه آثار ادبیات کودک، اقتباس‌ها و خلاقیت‌های مختلفی انجام می‌دهد تا دریابد چه چیزی در آن اثر برای کودک مناسب است و چگونه آن را به‌مقتضای سن و شرایط اجتماعی فرهنگی جامعه بیان کند تا درک آن برای کودک آسان شود. پژوهش حاضر بر آن است که دو داستان منتخب (گربه‌های اشرافی و گربه‌های زیر شیروانی و نیز سیندرلا؛ دختر یتیم) از شرکت «سوپراسکوپ (۴۸ داستان)» را با توجه به روش‌هایی که در «بازآفرینی» این داستان‌ها بر اساس محتوای آن‌ها، گفت‌وگوهای شخصیت‌ها، اشعار و موسیقی‌های مندرج، به کار رفته است، بررسی کند. همچنین «اقتباس‌های فرهنگی‌ای» که در بخش‌های اضافه‌شده به متن کتاب‌‌قصه‌ها و طراحی تصاویر در داستان‌ها وجود دارد نیز هم‌سو با اهداف پژوهش بررسی شده‌اند. در بخش تحلیل داده‌ها نمونه‌های چندی از مصادیق «ترجمۀ خلاقانه» و «اقتباس فرهنگی» که مجموعاً منجر به بازآفرینی آثار مزبور یا در مواردی بومی‌سازی آن‌ها برای کودکان شده‌اند، آورده شده است.

ترجمۀ ادبیات کودک از منظر پارادایم اسکوپوس و تعادل (مطالعۀ موردی: داستان شازده کوچولو)

دوره 48، شماره 3، پاییز 1394، صفحه 117-137

https://doi.org/10.22067/lts.v48i3.53247

سمیر حسنوندی، مجتبی عسکری، اسماء عالیشوندی، زهرا جان نثاری لادانی

چکیده مطالعۀ حاضر بر آن است تا عملکرد دو پارادایم مهم ترجمه را در ادبیات کودک به تصویر بکشد. این دو پارادایم عبارت‌اند از: 1) پارادایم تعادل؛ 2) پارادایم اسکوپوس. پارادایم نخست تعادل را در متن مبدأ جستجو می‌کند، درحالی‌که پارادایم دوم به‌دنبال آن در متن مقصد است. بدین منظور سه ترجمۀ برجستۀ داستان شازده کوچولو از محمد قاضی، احمد شاملو و ابوالحسن نجفی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. در پایان مشخص شد که ترجمۀ شاملو، برخلاف دو مترجم دیگر ترجمه‌ای مخاطب- مدار و بر پایۀ پارادایم اسکوپوس است که مخاطبین خاص خود،یعنی کودکان را کاملاً در نظر می‌گیرد. دو مترجم دیگر رویکردی متن- مدار در ترجمه‌های خود ارائه داده و گاهی از واژگان و عباراتی استفاده کرده‌اند که درک آن برای کودکان پیچیده است. ترجمۀ این دو مترجم را باید ذیل پارادایم تعادل در نظر گرفت. پژوهش حاضر به این نتیجه می‌رسد که پارادایم اسکوپوس، به‌مراتب فراگیرتر از پارادایم تعادل در مسئلۀ ترجمۀ ادبیات کودک است.