چالش‌های ترجمه‌ قطعه‌نویسی پاسکال: تحلیلی معرفت‌شناختی در پرتو اپیستمه فوکو

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فرانسه، گروه تخصصی زبان فرانسه، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه

2 استادیار و عضو هیئت علمی گروه تخصصی زبان فرانسه، دانشکده زبان‌های خارجی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

3 استادیار و عضو هیئت علمی گروه تخصصی زبان فرانسه، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،

4 استادیار و عضو هیئت علمی گروه تخصصی زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،

چکیده
این مقاله با تکیه بر چارچوب معرفت‌شناختی فوکو، چالش‌های ترجمۀ قطعه‌نویسی در اندیشه‌های پاسکال را تحلیل می‌کند و نشان می‌دهد ترجمۀ متون فلسفی کلاسیک صرفاً فرایندی زبانی نیست، بلکه مستلزم بازسازی اپیستمه‌های حاکم بر متن مبدأ است. با روش کیفی تفسیری، سه قطعه از اندیشه‌ها (شماره‌های ۲۱۸، ۱۷۳ و ۱۵۱) از حیث واژگان، خوانش‌پذیری و انتقال مفاهیم بررسی شده‌اند. یافته‌ها حاکی از آن است که تقابل علم و الهیات، نقد خرافه و نظام تربیت تحسین‌محور، موانعی نظری در ترجمه ایجاد می‌کنند. برای رفع این موانع، راهکارهایی چون شرح مفهومی، بازآفرینی لحن طعنه‌آمیز و بازتنظیم بافت تاریخی پیشنهاد می‌شود. این مطالعه، مترجم را کنشگری معرفت‌شناختی می‌داند که باید با درک گسست‌های اپیستمیک، به ترجمه‌ای آگاهانه و مسئولانه دست یابد.

تازه های تحقیق

 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

 

حریری، ن. (۱۳۷۶). یک گفت‌وگو. کارنامه.
شوبیری، ل.، یوسفی بهزادی، م.، و رضایی، آ. (1398). بررسی تحلیلی نظریه «گرایش‌های ریخت‌شکنانه» آنتوان برمن در گلستان سعدی با استناد به ترجمه فرانسوی شارل دفرمری. پژوهش‌های زبان و ترجمه فرانسه، 2(1)، 1-24. https://doi.org/10.22067/rltf.v1i2.80164 
صیادانی، ع.، رحیم‌خانی، س.، و آقامحمدی اهل ایمان، س. (1400). ناهنجاری‌های دستوری- معنایی از دیدگاه لارنس ونوتی در رابطه با دو ترجمۀ مهدی سرحدی و موسی اسوار از رمان عیسی إبن الإنسان. پژوهش‌های ترجمه در زبان و ادبیات عربی، 11(24)، 299-327. https://doi.org/10.22054/rctall.2021.62307.1574
فوکو، م. (۱۴۰۱). نظم اشیاء: دیرینه‌شناسی علوم انسانی (ی. امامی، مترجم). پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
محمدی، ا.، و کریمیان، ف. (1393). واژه و معنا در تقابل یا در تعامل با یکدیگر در ترجمه. مطالعات زبان و ترجمه، 47(4)، 107-129. https://doi.org/10.22067/lts.v47i4.43318
ملکشاهی، م.، و خزاعی فرید، ع. (1396). رویکردی نو از طریق ترجمه برای تحلیل تاریخی انتقال گفتمان‌ها و نظریه‌ها. مطالعات زبان و ترجمه، 50(4)، 1-24. https://doi.org/10.22067/lts.v50i4.66363
Ahmadi, M. R. (2013). Antoine Berman and the theory of deforming tendencies. Biannual Journal of Foreign Language and Literature Criticism, 6(10), 1–19.
Berman, A. (1984). L'épreuve de l’étranger : Culture et traduction dans l'Allemagne romantique. Gallimard.
Faugère, P. (Ed.). (1844). Pascal Blaise, Pensées, fragments et lettres (Vols. 1–2). Andrieux.
Foucault, M. (1975). Surveiller et punir : Naissance de la prison. Gallimard.
Foucault, M. (1966). Les mots et les choses : Une archéologie des sciences humaines. Gallimard
Gadamer, H.-G. (1990). Wahrheit und Methode: Grundzüge einer philosophischen Hermeneutik (6., durchgesehene Aufl.). J. C. B. Mohr (Paul Siebeck).
Godard, B. (2001). L’Éthique du traduire : Antoine Berman et le “virage éthique” en traduction. TTR: Traduction, Terminologie, Rédaction, 14(2), 49–82. doi:10.7202/000569ar
Goldmann, L. (1956). Le Dieu caché : Étude sur la vision tragique dans les « Pensées » de Pascal et dans le théâtre de Racine.
Gray, M. (2017). Examining the “invisible”: How are published translations reviewed in the United Kingdom and France? Mémoires du livre / Studies in Book Culture, 9(1). https://doi.org/10.7202/1043123ar
Gutting, G., & Oksala, J. (2022). Michel Foucault. In E. N. Zalta & U. Nodelman (Eds.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2022 Edition). Stanford University. https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/foucault/
Jacques Derrida, « Des Tours de Babel », Ebisu [En ligne], Numéro spécial | 2025, mis en ligne le 01 décembre 2025, consulté le 23 décembre 2025. URL : http://journals.openedition.org/ebisu/11140 ; DOI : https://doi.org/10.4000/15d7a
Niknasab, L. (2023). A critique of the English translation of Haft Peykar based on Antoine Berman’s model. Iranian Journal of Translation Studies, 20(80). https://journal.translationstudies.ir/ts/article/view/1025
O’Farrell, C. (2005). Michel Foucault. SAGE. https://doi.org/10.4135/9781446218808
O’Keeffe, B. (2022). Translation, Gadamer, and the hermeneutical perspective. Yearbook of Translational Hermeneutics, 2, 351–382. https://doi.org/10.52116/yth.vi2.50
Pascal, B. (1995). Pensées and other writings (H. Levi, Trans.; A. Levi, Intro. & notes). Oxford University Press.
Pascal, B. (2015). Pensées (L. Brunschvicg, Ed.; D. Descotes & M. Escola, Introd.). Flammarion.
Steiner, G. (1975). After Babel: Aspects of language and translation. Oxford University Press.
Venuti, L. (2018). The translator's invisibility: A history of translation (2nd ed.). Routledge.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.