چگونگی انتقال طنز در دوبله فارسی پویانمایی شگفت ‏انگیزان 2

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

گروه زبان فرانسه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده
با توجه به پیشرفت تکنولوژی ساخت فیلم، سالانه شاهد تولید پویانمایی‏های متعددی چون شرک، دلیر، فروزن و غیره هستیم که  مخاطب بیشتر آن‌ها ردة سنی کودک و نوجوان است. ویژگی مهم این پویانمایی‏ها، زبان طنز موجود در آنهاست. از آنجا که انتقال طنز (فرم و کارکرد) در هر فرهنگی متفاوت است و ممکن است پیام یکسانی در دو زبان مختلف تأثیر یکسانی را ایجاد نکند (ادراک) و نیز از آنجا که بحث وفاداری به دیالوگ‏ها در ترجمة فیلم کمرنگ‏تر از هماهنگی دیالوگ‏ها، صدا و تصویر است، این سؤال مطرح می‏شود که مترجمان ایرانی برای انتقال طنز و افزایش ادراک‏پذیری آن برای کودک و نوجوان ایرانی از چه تکنیک‏ها و ترفندهایی استفاده می‏کنند و آیا مترجم با ترجمة دیالوگ‏ها همان تأثیر طنزآمیزی را در مخاطب ایرانی ایجاد می‏کند که مخاطب غیرایرانی آن را درک کرده است؟ هدف از این پژوهش، بررسی چگونگی انتقال طنز در دوبلة پویانمایی‏های کودک و نوجوان و توجه به سه مقولة فرم طنز در دو زبان مبدأ و مقصد، کارکرد طنز در دو زبان و در نهایت بررسی شیوه‏های ادراک طنز نزد مخاطب دست دوم است. به همین منظور، با انتخاب پویانمایی شگفت‏انگیزان 2 (2018) چگونگی انتقال طنز در این پویانمایی را بررسی کرده‌ایم. در این رابطه، ابتدا به معرفی ویژگی‏های منحصربه‌فرد دنیای چندوجهی پویانمایی و چالش‏های ترجمه‏ای آن می‏پردازیم، سپس با تکیه بر زبان‏شناسی وینه و داربلنه و نیز با تکیه بر نظریة فرهنگی بسنت و لِفِور، چگونگی ساخت، کارکرد و ادراک طنز در دو نسخة اصلی و ترجمه‌شده را بررسی می‏نمائیم.

کلیدواژه‌ها


ﺍﻣﺎﻡ، ع. (1395). ترفندهای بومی‏سازی در ترجمة فارسی فیلم‏های کارتونی: رئیس مزرعه، شنل قرمزی و پاندای کونگ فوکار. مطالعات زبان و ترجمه، 49(4)، 35-59.
حرّی، ا. (1385). درآمدی بر اصول و مبانی ترجمة طنز. مطالعات ترجمه، 4(14)، 7-22.
ﺣﺴﯿﻨﯽ ﻣﻌﺼﻮﻡ، م.، و ﻣﺮﺍﺩﯼ، م. (1390). بررسی شیوه‏های ترجمة عبارت‏های طنزآمیز در زیرنویس انگلیسی مجموعه‏های طنز تلویزیونی. مطالعات زبان و ترجمه، 44(1)، ۹۷-۱۱۶.
خوش‌سلیقه، م.، عامری، س.، و نوروزی، ع. (۱۳۹۷). ترجمة دیداری‌شنیداری: مفاهیم و اصطلاحات. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.
دمیری، س.، و احمدی، ع. (1389). راهبردهای استفاده‌شده در ترجمة طنز: بررسی ترجمة فارسی. مطالعات ترجمه، 8(31)، 55-71.
دهباشی شریف، ف، و میرافضلی کهنگی س. ف. (1398). انواع طنز و شیوه دوبلة آن در انیمیشن زوتوپیا (شهر حیوانات) براساس مدل مارتینز سیِرا. رسانه‏های دیداری و نوشتاری، 13(29)، 209-225.
ژوو، و. (1394). بوطیقای رمان. ترجمة نصرت حجازی. تهران: علمی و فرهنگی.
عامری، س. (1397). ترجمة گفت‌وگوهای طنز در فیلم. فصلنامة مترجم، 27(66)، 141-146.
کمالی، م. (1392). اصول فن ترجمه (فرانسه به فارسی). تهران: سمت.
 
Ameri, S. (2018). A Review of Zhirafar, Ahmad (2014). A Comprehensive History of Dubbing into Persian in Iran. Sendebar, 29, 355-359.
Ameri, S., & Khoshsaligheh, M. (2018). Exploring the attitudes and expectations of Iranian audiences in terms of professional dubbing into Persian. Hermes, 57, 175-193.
Ameri, S., & Khoshsaligheh, M. (2019). Iranian amateur subtitling apparatus: A qualitative investigation. Mutatis Mutandis: Revista Latinoamericana de Traduccion, 12(2), 431-451. doi:10.27533/udea.mut.v12n2a08
Ameri, S., Khoshsaligheh, M., & Khazaee Farid, A. (2018). The reception of Persian dubbing: a survey on preferences and perception of quality standards in Iran. Perspectives: Studies in Translation Theory and Practice, 26(3), 435-451. doi:10.1080/0907676X.2017.1359323
Bassnett, S. & Lefevere, A. (eds). (1990). Translation, history and culture. London, England: Pinter.
Bensimon, P. (1998). Presentation. Palimpsestes, 11, 9-14.
Box Office Mojo. (2018). Incredibles 2. Retrieved from https:// www. box officemojo. com/ movies/ ?id=theincredibles2.htm
Chaume, F. (2012). Audiovisual translation: Dubbing. Manchester, England: St. Jerome.
Chiaro, D. (2000). “Servizio Completo?” On the (un)Translatability of puns on screen. In M. Bollettieri Bosinelli, C. Heisse, M. Soffritti & S. Bernardini (Eds.), La traduzione multimediale: Quale traduzione per quale testo? (pp. 27–42). Bologna, Italy: CLUEB.
Chiaro, D. (2009). Issues in audiovisual translation. In J. Munday (Ed.) The Routledge companion to translation studies. (pp. 141-165). London, England: Routledge
Chiaro, D. (2010). Translating humour in the media. In D. Chiaro (Ed.), Translation, humour and the media (pp. 1-16). London, England: Bloomsbury
Di Pietro, G. (2014). It don’t mean a thing if you ain’t got that sync – An analysis of word order, kinesic synchrony and comic timing in dubbed humour. In G. L. D. Rosa, F. Bianchi, A. D. Laurentiis, & E. Perego (Eds.), Translating humour in audiovisual texts (pp. 333-358). Bern, Switzerland: Peter Lang.
Diaz-Cintas, J. (Ed.) (2008). The dialects of audiovisual translation. Amsterdam, Netherlands: John Benjamins.
Ducrot, O. (1984). Le Dire et Le Dit. Paris, France: Minuit.
Gambier, Y. (2004). La traduction audiovisuelle: Un genre en expansion. Meta. 49(1), 1-11.
Hamon, P. (1990). L’ironie in Le Grand Atlas des litteratures. Paris, France: Encyclopaedia Universalis.
Hamon, P., & de Aage Brandt, P. (1990). L'ironie. Le grand atlas des litteratures, 56-57.
Jankowska, A. (2009). Translating humor in dubbing and subtitling. Translation Journal, 13(2), 134-48.
Khoshsaligheh, M., Ameri, S., & Mehdizadkhani, M. (2018). A socio-cultural study of taboo rendition in Persian fansubbing: an issue of resistance. Language and Intercultural Communication, 18(6), 663-680. doi:10.1080/ 14708477. 2017. 1377211
Martinez Sierra, J. (2014). Dubbing or subtitling humour: Does it really make any difference? In G. L. D. Rosa, F. Bianchi, A. D. Laurentiis, & E. Perego (Eds.), Translating humour in audiovisual texts (pp. 311-331). Bern, Switzerland: Peter Lang.
Munday, J. (2016). Introducing translation studies: Theories and applications (4th ed.). Abingdon, England: Routledge.
Orero, P. (Ed.) (2004). Topics in audiovisual translation. Amsterdam, Netherlands: John Benjamins.
Panek, M. (2009). Subtitling humor: The analysis of selected translation techniques in subtitling elements containing humor (Unpublished doctoral dissertation). Wroclaw University, Poland.
Perego, E. (2014). Foreword- Humour and audiovisual translation: An overview. In G. L. D. Rosa, F. Bianchi, A. D. Laurentiis, & E. Perego (Eds.), Translating humour in audiovisual texts (pp. 9-14). Bern, Switzerland: Peter Lang.
Perez Gonzalez, L. (2009). Audiovisual translation. In M. Baker, & G. Saldanha (Eds.), The Routledge encyclopedia of translation studies (pp. 13-20). London, England: Routledge.
Snell-Hornby, M. (1990). Linguistic transcoding or cultural transfer? A critique of translation theory in Germany. In S. Bassnett & A. Lefevere (Eds.), Translation, history and culture (pp. 79-86). London, England: Pinter.
Spanakaki, K. (2007). Translating humor for subtitling. Translation Journal, 11(2), 1-24.
Vinay, J-P. & Darbelnet, J. (1958). Stylistique comparee du français et de l’anglais. Paris, France: Didier.
Zabalbeascoa, P. (1994). Factors in dubbing television comedy. Perspectives: Studies in Translation Theory and Practice, 2(1), 89-99.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.