نوع مقاله : مقالات علمی‌پژوهشی

نویسندگان

گروه زبان انگلیسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

دوبله رایج‌ترین شیوة ترجمهة دیداری‌شنیداری در ایران است. با آنکه دوبله دارای دو کانال دیداری و شنیداری است، پژوهش‌های محدودی بر روی کانال شنیداری دوبله صورت گرفته است. حال آنکه بررسی عوامل فرازبانی دوبله (نظیر تُن صدا، کیفیت صدا و...) می‌توانند از موضوعات درخور توجه در کانال شنیداری دوبله باشند؛ زیراکه چنین مسائلی بر روی کیفیت دوبله، انتقال صحیح معنا و برقراری ارتباط با مخاطب تأثیرگذارند. از این ‌رو، پژوهش تلفیقی حاضر بر آن است تا با بررسی دوبلة رسمی فارسی سریال شرلوک و نسخة زبان اصلی آن، کیفیت صدای بازیگر را از دیدگاه مخاطبان با دوبلور مقایسه نماید و میزان تأثیر تغییر کیفیت صدا بر شخصیت‌پردازی را تعیین کند. در این راستا، از دسته‌بندی ویژگی‌های کیفیت صدای ون لوون (۱۹۹۹) به‌منظور تعیین و مقایسة ویژگی‌های کیفیت صدای بازیگر و دوبلور استفاده شد. نظرات ۳۲ شرکت‌کننده به دو صورت کیفی و کمی جمع‌آوری و با استفاده از آزمون ویلکاکسون (۲۰۱۵) تحلیل شد. نتایج به‌دست‌‌آمده نشان داد که از مجموع هفت جفت کیفیت صدا، صدای دوبلور با بازیگر در چهار جفت تنش، بازدمی، لرزش و خیشومی‌شدگی مشابهت داشته و در سه جفت خش، بلندی و تُن صدا تفاوت معناداری داشته است؛ بنابراین از دیدگاه مخاطبان، بلندتر بودن صدای دوبلور نسبت به بازیگر سبب شده است شخصیت دوبله، پرخاشگرتر به نظر‌ برسد. همچنین، کاهش خش صدا و زیر بودن صدای دوبلور نسبت به بازیگر موجب شده از میزان جذابیت شخصیت برای مخاطبان کاسته شود. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که صدا برای مخاطبان دوبله اهمیت بسیاری دارد و توجه به انتخاب صدا و شبیه‌سازی صدای اصلی در نسخة دوبله باعث ارتقای کیفیت تجربة سینمایی مخاطبان ‌می‌گردد.

کلیدواژه‌ها