1. مطالعۀ نقش ترجمه در ژورنالیسم بینافرهنگی با مطالعۀ موردی رادیو پارس تودی برون مرزی ایران به زبان آلمانی

محمد اخگری

دوره 55، شماره 1 ، بهار 1401، ، صفحه 1-27

http://dx.doi.org/10.22067/jlts.2021.61217.0

چکیده
  پیدایش رسانۀ شنیداری رادیو و امکان ارسال پیام شنیداری به دوردست‌ها، این رسانۀ را به فرصتی برای اطلاع‌رسانی و تبلیغ مبدل ساخت و هم ازاین روست که سرویس‌های جهانی رسانه‌های مختلف مخصوصاً در دوران جنگ جهانی دوم به سرعت شروع به کار کردند. ترجمه اصلی‌ترین رکن رسانه‌های برون مرزی است و رادیوهای پارس‌تودی –برون مرزی صدا و سیما- به ...  بیشتر

2. ترجمه و مدرنیته در دوره مشروطه: موردپژوهی: ترجمه سرگذشت ژیل بلاس به فارسی

مریم قدرتی؛ محمد رضا هاشمی؛ امید آزادی بوگر

دوره 55، شماره 1 ، بهار 1401، ، صفحه 111-137

http://dx.doi.org/10.22067/jlts.2021.40550

چکیده
  در دوره مشروطه روشنفکران نقش مؤثّری در بروز و ظهور برخی تحوّلات در جامعه داشته‌اند و این رسالت تا حدّی از طریق ترجمه و تألیف آثاری با محتوای خاص صورت پذیرفته است. درباره نقش ترجمه در انتقال گفتمان مدرنیته به ایران در دوره مشروطه در پژوهش‌های مختلف به کرّات و به طور کلّی بدون تحلیل دقیق متون ترجمه‌ای و مقایسه آن‌ها با متون اصلی از ...  بیشتر

3. بررسی وضعیت نهادهای قدرت، ناشران و آثار ترجمه شده و تألیفی برگزیده در حوزه ادبیات کودک و نوجوان در ایران: مورد پژوهی سال‌های 1340-1357

نادیا غضنفری مقدم؛ محمد رضا هاشمی؛ محمود رضا قربان صباغ

دوره 54، شماره 1 ، بهار 1400، ، صفحه 1-22

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v54i1.73661

چکیده
  نهادهای قدرت در هر جامعه‌ای همواره درصدد کنترل و هدایت نظام ادبی کشور خویش بوده‌اند و ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. به لطف ترجمه‌های بسیاری که از آثار کودک و نوجوان طیّ دهۀ 40 و 50 شمسی وارد بازار ایران شدند، نهادهایی برای ارزیابی و هدایت تولیدات آنها تأسیس شدند. در میان شیوه‌های مختلف نظارتیِ نهادها، سیاست اهدای جوایز مؤثرترین ...  بیشتر

4. زباهنگ ناسزا در فارسی و معادل‌های ترجمه‌شدۀ انگلیسی براساس الگوی هایمز؛ مطالعۀموردی پیکرۀ زبانی رمان دایی‌جان ناپلئون

معصومه مهرابی؛ بهروز محمودی بختیاری

دوره 53، شماره 4 ، زمستان 1399، ، صفحه 31-59

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v53i4.86546

چکیده
  این پژوهش مقولۀ ناسزا را بر مبنای داده‌های پیکره‌ای در زبان‌های فارسی و انگلیسی بررسی می‌کند. در اینجا از مفهوم زباهنگ برای اشاره به رابطۀ دو سویۀ زبان و فرهنگ استفاده می‌شود. بررسی ناسزا می‌تواند به روشن‌تر شدن رابطة میان زبان و فرهنگ کمک کند، خاصه اینکه در دو زبان بررسی شود. به‌منظور انجام چنین تحقیقی از داده‌های زبانی رمان ...  بیشتر

5. ترجمه گزاره‌های فراگفتمانی در گفتمان سیاسی تد: بررسی کم ‌تخصیصی معنایی میان زبان انگلیسی و فارسی در پیکره موازی

رضا کاظمیان؛ مهرداد واشقانی فراهانی

دوره 53، شماره 2 ، بهار 1399، ، صفحه 127-154

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v53i2.85499

چکیده
  گزاره‌های فراگفتمانی از عناصر مهم فراگفتمانی‌اند که برای برقراری ارتباط میان بخش‌های مختلف گفتمان و همچنین کمک به مخاطبان (خواننده و شنونده) در درک روابط کاربردشناختی به‌کار می‌روند. پژوهش حاضر با هدف بررسی این عناصر فراگفتمانی و ارائة پژوهشی پیکره‌محور و مقایسه‌ای بر روی برخی از مهم‌ترین گزاره‌های فراگفتمانی موجود در زبان ...  بیشتر

6. تحلیل فرایند انتقال معنا در ترجمه با رویکرد نشانه‌معناشناسی گفتمانی (مطالعه موردی: اثر پیامبر ترجمه حسین الهی قمشه‌ای)

لیلا توکلی؛ حمیدرضا شعیری؛ علی ربیع؛ علی کریمی فیروزجایی

دوره 53، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 1-29

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v53i1.84468

چکیده
  هر مترجم در محور جانشینیِ واژگان و نیز در محور همنشینیِ ساختار دستوری، با در نظر گرفتن نیت متنِ مبدأ و ملاحظات فرهنگی زبانِ مقصد دست به گزینش می‌زند. با التفات به اینکه مترجم، به‌عنوان گفته‌یابِ پیامِ مؤلف در زبان مبدأ و نیز گفته‌پردازِ همان پیام در زبان مقصد، تحت نفوذ فضایی بیناگفتمانی قرار می‌گیرد، رویکرد نشانه‌معناشناختیِ ...  بیشتر

7. بررسی سپهر گفتمان در ترجمه بارکس از اشعار مثنوی مولانا

احمد شریفی؛ محمدرضا هاشمی؛ محمود فتوحی رودمعجنی

دوره 51، شماره 1 ، بهار 1397، ، صفحه 1-18

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v51i1.72165

چکیده
  ترجمه کلمن بارکس از آثار مولانا بیشترین سهم را در محبوبیت این آثار به ویژه در میان مخاطبان عام آمریکایی داشته است. از این رو، بررسی کیفیت بازنمایی آثار مولانا در زبان و فرهنگ مقصد از اهمیت بالایی برخوردار است. در این میان، رویکرد مترجم نسبت به سپهر گفتمان یک اثر ادبی در ارتباط با سپهر گفتمان مخاطب مقصد، نقش مهمی در چگونگی بازنمایی تصویر ...  بیشتر

8. رویکردی نو از طریق ترجمه برای تحلیل تاریخی انتقال گفتمان‌ها و نظریه‌ها

مرضیه ملکشاهی؛ علی خزاعی فرید

دوره 50، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 1-24

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v50i4.66363

چکیده
  ترجمه نقش بسیار مهمی در تحول تفکر ایرانیان در دوران معاصر داشته است. با وجود این، در زبان فارسی پژوهش‌های تاریخی اندکی دربارة چگونگی انتقال تفکرات وگفتمان‌های غربی و شیوة دریافت آن‌ها صورت گرفته و در همین پژوهش‌های اندک نیز اغلب ذکری از ترجمه و نقش مترجمان و دیگر عاملان ترجمه به میان نیامده است. مقالة حاضر می‌کوشد بر انتقال گفتمان‌های ...  بیشتر

9. طنز و جناس: بررسی مشکلات زبان‌آموزان ایرانی در فهم لطیفه‌های دارای عنصر جناس

سعیده محققیان؛ سعید کتابی

دوره 50، شماره 3 ، زمستان 1396، ، صفحه 1-27

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v50i3.66565

چکیده
  جناس که به‌معنای هم‌جنس بودن است به یکسانی دو یا چند واژه در واج‌های سازنده با معانی متفاوت اطلاق می‌شود. علاوه بر ارزش موسیقایی و آهنگینی که جناس به سخن می‌دهد، لطیفه‌های آن می‌تواند یکی از ابزارهای افزایش علاقه‌مندی و یادگیری زبان‌آموزان و همچنین ایجاد فضایی شاد در حین آموزش زبان انگلیسی باشد. برای بهره‌مندی از چنین منافعی، ...  بیشتر

10. نقش سیاست‌های حوزۀ زنان در انتخاب آثار ادبی فمینیستی برای ترجمه به زبان فارسی

مزدک بلوری

دوره 50، شماره 3 ، زمستان 1396، ، صفحه 29-47

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v50i3.63487

چکیده
  پژوهش حاضر می‌کوشد تأثیر سیاست‌ها و اقدامات دو دولت اصلاح‌طلب و اصولگرا را در حوزۀ زنان در انتخاب آثار ادبی فمینیستی برای ترجمه به زبان فارسی در دوران پس از انقلاب ایران بررسی کند. هدف سنجش میزان تاثیرگذاری نهادهای قدرت و سیاست‌هایشان در شکل‌گیری ادبیات ترجمه‌شدۀ زنان در نظام چندگانۀ ادبی کشور است. دولت اصلاح‌طلب سیاست‌هایی ...  بیشتر

11. نقش پژوهش و دراماتورژی در (باز)ترجمه: نگاهی به ویرایش و بازترجمة آثار ایبسن به قلم بهزاد قادری

سمانه فرهادی

دوره 50، شماره 2 ، تابستان 1396، ، صفحه 117-150

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v50i2.62835

چکیده
  مقالۀ حاظر با بررسی ترجمۀ پنج نمایش‌نامۀ هنریک ایبسن شامل مرغابی وحشی، جن‌زدگان، روسمرسهولم، وقتی ما مردگان سربرداریم و آیوُلف کوچولو، به قلم بهزاد قادری، می‌کوشد نقش «پژوهش» و «دراماتورژی» را در این ترجمه‌ها نشان دهد. بدین‌منظور، پس از مروری بر کردار نگارشی و پژوهشیِ مترجم، تقسیم‌بندی مشخصی در سه سطح پیرامتنیت، بینامتنیت و ...  بیشتر

12. ترفند‌های بومی‌سازی در ترجمه فارسی فیلم‌های کارتونی: «رئیس مزرعه»، «شنل قرمزی»، و «پاندای کونگ‌فوکار»

عباس امام

دوره 49، شماره 4 ، زمستان 1395، ، صفحه 35-59

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v49i4.61830

چکیده
  اکثریت قریب به اتفاق مطالبی که تا کنون در گسترة جهان و نیز در سطح کشور ما در زمینة ترجمه نوشته شده و می‌شود، دربارة مسائل مرتبط با ترجمه کتبی است و با وجود گسترش روزافزون و پرشتاب ترجمة دیداری‌شنیداری ، از بررسی مسائل و مشکلات و چند و چون این گونه ترجمه، کمتر نامی به میان می‌آید. به‌عنوان مثال، می‌دانیم که در حال حاضر در کشور ما، ترجمة ...  بیشتر

13. نقدی بر ترجمۀ مدخلی از دانشنامۀ ایرانیکا

مصطفی حسینی

دوره 49، شماره 2 ، تابستان 1395، ، صفحه 113-128

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v49i2.60598

چکیده
  مقالۀ حاضر به بررسی ترجمۀ فارسی یکی از مقالات دانشنامۀ ایرانیکا تحت عنوان «تأثیر رباعیّات عمر خیّام بر ادبیّات و جامعۀ غرب» (2008) می‌پردازد که مصطفی صداقت‌رستمی آن را با عنوان «عمر خیّام؛ در صحنۀ ادبی و اجتماعی آن سوی آب‌ها»، ترجمه کرده و در ماهنامۀ گلستانه، تیرماه 1393، شمارۀ 131، ص 67- 69 منتشر شده است. متأسفانه خطاهای پُرشمار و متنوّعی ...  بیشتر

14. سعدیِ مترجم در «گلستان» ادب پارسی

سمانه فرهادی؛ علیرضا خان جان

دوره 48، شماره 4 ، زمستان 1394، ، صفحه 53-77

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v48i4.56086

چکیده
  مقالۀ حاضر با الهام از چارچوب نظری تاریخ‌نگاریِ خُرد در حوزۀ ترجمه (ازجمله کار آدامو، 2006) بر یکی از وجوه هنریِ مغفول‌مانده و پراهمیت سعدی انگشت می‌گذارد: پادشاه سخن در ساحت مترجمی چیره‌دست. بدین منظور، پس از مروری بر پیشینۀ مطالعاتیِ موجود و معرفی اجمالی رویکرد تاریخ‌نگاریِ خُرد، گونه‌های مختلف ترجمه را در گلستان طبقه‌بندی و ...  بیشتر

15. تاثیرات ایدئولوژی چپ در عرصه انتخاب آثار ادبی جهت ترجمه

یاسمین خلیقی؛ علی خزاعی فرید؛ علی ناظمیان فرد

دوره 48، شماره 3 ، پاییز 1394، ، صفحه 1-28

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v48i3.48323

چکیده
  ترجمه آثار ادبی در ایران، همواره تابعی از شرایط سیاسی-اجتماعی، گرایش های روشنفکری و ایدئولوژی مسلط در هر یک از دوره های تاریخی بوده است. یکی از مهم ترین دوره ها که رویدادهای سیاسی-اجتماعی آن در تحولات فرهنگی و ادبی و روشنفکری مؤثر بوده است، دوره بین سال های 1320 تا 1332 است. در این دوره، حزب توده نسبت به دیگر جریان های فکری و سیاسی در اوج ...  بیشتر

16. پذیرش ادبی گوستاو فلوبر در ایران

محمّدرضا فارسیان؛ مهشید جعفرزاده باکویی

دوره 48، شماره 3 ، پاییز 1394، ، صفحه 29-53

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v48i3.53065

چکیده
  گوستاو فلوبر، پایه‌گذار مکتب رئالیسم و جزو نخستین نگارندگان رمان مدرن به شمار می‌آید. او علاوه بر دقت و وسواس بی‌حد در گزینش جملات که سبک نگارش وی را از دیگر نویسندگان متمایز می‌کند، نگاهی روان‌کاوانه به مسائل و دردهای اجتماعی دارد. شاهکار او رمان مادام بواری است که تأثیر بسزایی بر نگارش بسیاری از رمان‌های بزرگ جهان داشته است. ...  بیشتر

17. ترجمۀ ادبیات کودک از منظر پارادایم اسکوپوس و تعادل (مطالعۀ موردی: داستان شازده کوچولو)

سمیر حسنوندی؛ مجتبی عسکری؛ اسماء عالیشوندی؛ زهرا جان نثاری لادانی

دوره 48، شماره 3 ، پاییز 1394، ، صفحه 117-137

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v48i3.53247

چکیده
  مطالعۀ حاضر بر آن است تا عملکرد دو پارادایم مهم ترجمه را در ادبیات کودک به تصویر بکشد. این دو پارادایم عبارت‌اند از: 1) پارادایم تعادل؛ 2) پارادایم اسکوپوس. پارادایم نخست تعادل را در متن مبدأ جستجو می‌کند، درحالی‌که پارادایم دوم به‌دنبال آن در متن مقصد است. بدین منظور سه ترجمۀ برجستۀ داستان شازده کوچولو از محمد قاضی، احمد شاملو و ابوالحسن ...  بیشتر

18. تحلیل فرآیند معناسازی در ترجمه و نظام ارزشی گفتمان از منظر خرده معناهای اجتماعی- فرهنگی و ذاتی

حمید رضا شعیری؛ بابک اشتری

دوره 48، شماره 2 ، تابستان 1394، ، صفحه 27-48

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v48i2.52645

چکیده
  ترجمه، فرآیندی فعال است که در هنگام انتقالِ ساختار و مفاهیم از متن مبدأ به مقصد، ما را با دو نظام معنایی و ارزشی مواجه می‌کند. نظام معنایی به معناهای بسیط و خرده معناها قابل تقسیم است. نظام ارزشی نیز می‌تواند از ارزش‌های ارجاعی تا ارزش‌های انتزاعی گسترده شود. در این پژوهش که بر خرده- معناها و رابطۀآن‌ها با نظام ارزشی در ترجمه تأکید ...  بیشتر

19. واژه و معنا در تقابل یا در تعامل با یکدیگر در ترجمه

الهام محمدی؛ فرزانه کریمیان

دوره 47، شماره 4 ، زمستان 1393، ، صفحه 107-129

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v47i4.43318

چکیده
  با توجه به اینکه امروزه همه حرفه ها به سمت علمی شدن پیش می روند پرواضح است که ترجمه نیز از این امر مستثنا نبوده و مترجمان بیش از پیش تلاش می کنند تا با تکیه بر نظریه ها دست به قلم ببرند و اثری را ترجمه کنند. غالب نظریه ها و اندیشه هایی که از دیرباز تاکنون در مورد ترجمه مطرح شده اند بر پایه نوعی دوگانگی و تقابل بین واژه و معنا استوار هستند. ...  بیشتر

20. بررسی سبک شناختی ترجمۀ داستان کوتاه «بچة مردم»

ابراهیم سلیمی کوچی؛ سوسن اشرفی؛ سمانه شفیعی

دوره 46، شماره 4 ، زمستان 1393

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v46i4.41426

چکیده
  در عصر ارتباطات و انتشارات، اهمیت مطالعات ترجمه بر هیچ کس پوشیده نیست. ترجمه پل ارتباطی و فصل مشترک میان فرهنگ‌ها و مردمان سرزمین‌های مختلف است. مسئلة سبک در ترجمة ادبی از مسائل موردتوجه اغلب پژوهشگران و نظریه پردازان حوزة مطالعات ترجمه است. در مقالة حاضر قصد بر آن است تا به بررسی موضوع سبک و چیستی و چرایی رعایت آن در طی فرایند ترجمة ...  بیشتر

21. بررسی تطبیقی برنامه درسی رشته مترجمی در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان با تعدادی از دانشگاههای غرب

اکبر حسابی

دوره 46، شماره 3 ، پاییز 1393

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v46i3.39394

چکیده
  در تحقیق حاضر برآن هستیم تا برنامة درسی رشتة مترجمی در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان را (به عنوان نمونه‌ای از دانشگاه های ایران) با تعدادی از دانشگاه های کشورهای آمریکا و انگلیس که دارای رشتة مترجمی یا ترجمه هستند، مقایسه کنیم. ازجملة این دانشگاه ها عبارت اند از: دانشگاه ایندیانا، دانشگاه تگزاس در برونزویل، دانشگاه ویک فورست، ...  بیشتر

22. تأثیر زبان زنانه و نگرش های فرهنگی- جنسیتی بر ترجمه

مسعود شریفی فر؛ فاطمه زند

دوره 46، شماره 3 ، پاییز 1393

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v46i3.39407

چکیده
  مطالعات جدید ترجمه بر وجود مترجم به عنوان یک واسطۀ فرهنگی دربین ملت های مختلف تأکید دارند و نشان می دهند که چگونه هویت یک مترجم و باورهای جنسیتی وی بر کارش تأثیرگذار هستند. در این پژوهش به مطالعۀ چگونگی ترجمۀ دو مترجم زن ایرانی از زبان و دیدگاه های یک نویسندۀ زن هندی در سطح واژگانی پرداخته ایم و تأثیرات احتمالی نگرش های ویژۀ جنسی– ...  بیشتر

23. بومی سازی مدل پنجگانة عناصر فرهنگی نیومارک با زبان و فرهنگ فارسی: ارائة تقسیم بندی نه گانه

نادیا غضنفری مقدم؛ محمد رضا هاشمی

دوره 47، شماره 2 ، تابستان 1393

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v47i2.21062

چکیده
  گاهی مترجمان به هنگام ترجمة عناصر و مفاهیم فرهنگی اعم از اجتماعی، مذهبی و سیاسی و گاهی تاریخی، با چالش‎ها و تردیدهایی رو به رو می‎شوند. صاحب نظران ترجمه دیدگاه‎های مختلفی دربارة شیوة مواجهه با این گونه چالش‎ها ارائه کرده‎اند. نیومارک یکی از این صاحب‎نظران است که با ارائة تقسیم بندی ای پنج‎گانه از مفاهیم فرهنگی، برای ترجمة آن‎‎ها ...  بیشتر

24. وجهیت در ترجمه: موردپژوهی ترجمه های فارسیِ سبک رواییِ وولف در رمانِThe Waves

سمیه دل زنده روی؛ هلن اولیایی نیا

دوره 47، شماره 2 ، تابستان 1393

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v47i2.40734

چکیده
  هنگام بحث پیرامون سبک، چه در مطالعات ادبی و چه زبانشناختی، درواقع درمورد عادت های زبانی نویسنده سخن میگوییم. بدیندلیل میتوان به هر نویسنده سبک خاصی را نسبت‌داد و آن سبک را به اسم او نامگذاری کرد، به‌عنوان مثال سبک شکسپیری، جویسی یا وولفی. باتوجه به‌اینکه وجهیت و استفاده مکرراز افعال و قیود وجهی یکی از مؤلفه‌های کلیدی دنیای داستانیِ ...  بیشتر

25. مبانی معناشناختی نقد ترجمه در ایران معاصر(1357-1330)

محمدرضا هاشمی؛ امیرداوود حیدرپور

دوره 46، شماره 1 ، بهار 1393

http://dx.doi.org/10.22067/lts.v46i1.35552

چکیده
  تاریخ پژوهی ترجمه ازجمله حوزه‌هایی است که در سال‌های اخیر توجه ترجمه-پژوهان را به خود جلب کرده است. یکی از محورهای قابل بررسی در این زمینه نقد ترجمه است که می‌توان آن را مهم‌ترین جلوة «پیوند نظریه و عمل ترجمه» و آیینه‌ای تمام نما از هنجارهای حاکم بر تولید و پذیرش ترجمه در یک کشور دانست. با توجه به نبود پژوهش‌های روشمند درزمینة چگونگی ...  بیشتر