دانشگاه فردوسی مشهدمطالعات زبان و ترجمه2228-520258120250522A Scientometric Analysis of Research on Translation History in Iranتحلیل علمسنجی پژوهشهای تاریخ ترجمه در ایران1374700110.22067/lts.2025.92643.1338FAفاطمهپرهامگروه مترجمی زبان انگلیسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0003-4509-1279پرویزرسولیگروه مترجمی زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0002-9051-5395علیارجمندی نهندگروه مترجمی زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0009-0004-7007-4977فاطمهجوادیگروه مترجمی زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0001-9590-3795Journal Article20250314This study is a scientometric analysis of research on translation history in Iran published between 1971 and 2021. To this end, 1212 relevant works were identified through databases and categorized into nine groups: works published in Iran (including monographs, book chapters, scientific journal articles, general journal articles, newspaper articles, and theses/dissertations) and works published abroad (including monographs, book chapters, and scientific journal articles). Bibliographic information of these works was then collected and analyzed using VOSviewer software. The analysis focused on five key components: language, date of publication, place of publication, top scientific journals, and top academic institutions. The findings indicate that most research on history of translation in Iran was published in Persian and English, with a relatively increasing trend over the fifty-year period. Furthermore, the majority of these works were published in cities, journals, and academic institutions that have a direct connection to the field of translation studies.پژوهش حاضر تلاشی است برای تحلیل علمسنجی پژوهشهای «تاریخ ترجمه در ایران» که در بازه زمانی ۱۳۵۰ تا ۱۳۹۹ منتشر شدهاند. در این راستا، با استفاده از پایگاههای اطلاعاتی، ۱۲۱۲ آثار مرتبط با این موضوع شناسایی و در ۹ دسته طبقهبندی شدند: آثار منتشرشده در ایران (شامل تکنگاری، فصل کتاب، مقاله نشریات علمی، مقاله نشریات عمومی، مقاله روزنامه و پارسای دانشگاهی) و آثار منتشرشده در خارج (تکنگاری، فصل کتاب و مقاله نشریات علمی). سپس، اطلاعات کتابشناختی این آثار گردآوری و وارد نرمافزار وُسویوور شد. در فرایند تحلیل به پنج مؤلفه پرداخته شد: زبان، سال نشر، محل نشر، نشریات علمی فعال و مراکز علمی-دانشگاهی فعال. طبق نتایج تحلیل، اغلب پژوهشهای «تاریخ ترجمه در ایران» به زبان فارسی و انگلیسی منتشر شدهاند و روند انتشار آنها در بازه پنجاهساله نسبتاً صعودی بوده است. اکثر این آثار در شهرها، نشریات و مراکز علمی-دانشگاهی منتشر شدهاند که ارتباط مستقیم با رشته مطالعات ترجمه دارند.https://jlts.um.ac.ir/article_47001_fd00756a9a5295413342790f2cd6bae9.pdfدانشگاه فردوسی مشهدمطالعات زبان و ترجمه2228-520258120250522A Study of the Role of Translation in the First Magazines of Mashhad: A Case Study of Danesh, Al-Kamal, and Dabestanبررسی نقش ترجمه در اولین نشریات مشهد (مطالعه موردی: سه نشریه دانش، الکمال و دبستان)38874709410.22067/lts.2025.92102.1329FAمجتبیخلیفهاستادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران0000-0001-6694-5670علینجف زادهاستادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران0000-0002-6147-511Xسعیدعامریگروه زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران0000-0001-7706-0552Journal Article20250208Despite their significance, periodicals have received scant scholarly attention in translation studies. This study aims to examine the status of translation, the language of translation, the content of translated texts, the backgrounds of the translators and societal reactions to translation in the three magazines of <em>Danesh, Al-Kamal </em>and<em> Dabestan</em> in Mashhad. The findings indicate that translation held significant importance in these magazines, aligning with their objectives. A considerable volume of their content comprised translated texts from French, Arabic and English. The translations covered a wide array of subjects, including social, cultural and scientific issues, as well as biographies, novels, and discussions on scientific and religious topics. The translators of these journals were often journalists, merchants and civil servants who engaged in translation of foreign publications and books non-professionally. Translation in Mashhad encountered several challenges, particularly when translations conflicted with Islamic and Iranian cultural values, which led to opposition from clergymen. This research, while examining the status and role of translation in periodicals, can pave the way for future studies in translation history.ترجمهپژوهان تاکنون کمتر به نشریات ادواری توجه نشان دادهاند. پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه ترجمه، زبانهای مورداستفاده در ترجمه، محتوای متون ترجمهشده، خاستگاه مترجمان و واکنشهای اجتماعی به ترجمه در سه نشریۀ «دانش»، «الکمال» و «دبستان» چاپ مشهد انجام شده است. نتایج نشان داد ترجمه در این سه نشریه، با توجه به اهداف آنها، از اهمیت بسزایی برخوردار بوده و بخش قابلتوجهی از مطالب آنها را متون ترجمهشده از زبانهای فرانسه، عربی و انگلیسی تشکیل میداده است. محتوای این ترجمهها شامل موضوعات متنوع اجتماعی، فرهنگی و علمی، مانند زندگینامهها، رمانها و مباحث علمی و دینی، بوده است. مترجمان این نشریات اغلب روزنامهنگاران، تجار و کارکنان ادارات بودند که بهصورت غیرحرفهای به ترجمۀ مطالب از نشریات و کتابهای خارجی میپرداختند. همچنین، ترجمۀ آثاری که با ارزشهای فرهنگ اسلامی و ایرانی ناسازگار بودند، واکنش منفی علما را به دنبال داشت. این پژوهش ضمن بررسی جایگاه و نقش ترجمه در نشریات ادواری، زمینه را برای پژوهشهای آتی در حوزه تاریخ ترجمه هموار میسازد.https://jlts.um.ac.ir/article_47094_ce3ecbaee3cc8014c4c2cba7b7106a38.pdfدانشگاه فردوسی مشهدمطالعات زبان و ترجمه2228-520258120250522Bolstering the EFL Listening Comprehension through Working Memory Training Embedded in Metacognitive Interventionتقویت درک شنیداری انگلیسی بهعنوان زبان خارجی از طریق تمرین حافظه کاری در قالب آموزش آنلاین استراتژیهای فراشناختی881314700010.22067/lts.2025.90766.1313FAمیثممحمدپوردانشکده آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران0000-0002-8677-2196عبدالرضاتحریریدانشکده آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران0000-0001-8631-7938سید آیت الهرزمجودانشکده آموزش زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0002-6542-9399ژالهحساس خواهدانشکده آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران0000-0001-5107-5190Journal Article20241112Although EFL teachers have implemented listening strategy instruction like online metacognitive interventions, these efforts have proved ineffective in specific contexts. To address this, this mixed-methods study explored the impact of a hybrid cognitive-metacognitive intervention on Iranian intermediate EFL learners’ listening comprehension. A total of 122 learners from four intact classes participated, with 83 assigned to four groups: EG1 (WM-only), EG2 (MI-only), EG3 (both WM and MI), and a control group receiving conventional instruction. Results indicated that the hybrid intervention significantly enhanced learners’ listening comprehension abilities. Additionally, semi-structured interviews revealed that MI-only intervention notably reinforced comprehension, whereas WM-only intervention was particularly effective in reducing foreign language listening anxiety. These findings imply that combining cognitive and metacognitive strategies can effectively improve listening skills. EFL teachers are encouraged to adopt this hybrid approach with confidence. Future research should consider longer and more frequent WM training sessions to achieve even better outcomes.پژوهش حاضر تأثیر آموزش شناختی-فراشناختی ترکیبی بر درک مطلب شنیداری فراگیران ایرانی سطح متوسط زبان انگلیسی را بررسی کرد. بدین منظور، ۸۳ فراگیر از طریق آزمون نلسون شناسایی و به گروه آزمایشی اول (۱۹ نفر)، گروه آزمایشی دوم (۲۱ نفر)، گروه آزمایشی سوم (۲۰ نفر) و گروه کنترل (۲۳ نفر) تقسیم شدند. گروههای آزمایشی تحت آموزش آنلاین استراتژیهای شنیداری از طریق تمرین آنلاین حافظه کاری صرف، آموزش آنلاین استراتژی های فراشناختی صرف، و تمرین حافظه کاری در قالب آموزش آنلاین استراتژی های فراشناختی قرار گرفتند؛ اما گروه کنترل آموزش شنیداری آنلاین متداول را دریافت کرد. نتایج نشان داد که آموزش ترکیبی آنلاین به طور قابل توجهی درک مطلب شنیداری این شرکتکنندگان را تقویت کرد. علاوه بر این، نتایج مصاحبه نیمهساختاریافته مؤید آن بود که آموزش آنلاین استراتژی های فراشناختی صرف بهطور ویژه درک مهارت شنیداری را تقویت نمود؛ حال آنکه تمرین آنلاین حافظه کاری صرف تأثیر بسزایی در کاهش اضطراب شنیداری زبان خارجی داشت.https://jlts.um.ac.ir/article_47000_74aa30b06b0cf754dc3bd8ad62d3b19e.pdfدانشگاه فردوسی مشهدمطالعات زبان و ترجمه2228-520258120250522Navigating Languages: How Code-Switching Influences Iranian EFL Learners’ Fluency and Willingness to Communicate in L2هدایت زبانها: تأثیر جابهجایی زبانی بر روانی و تمایل به برقراری ارتباط زبانآموزان ایرانی1321874700910.22067/lts.2025.91967.1326FAفرنازحکیم عطاردانشجو دکتری گروه زبان انگلیسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران0009-0000-8978-6799محمد ایمانعسکریاستادیار گروه زبان انگلیسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران0000-0003-0480-6856ندافاتحی راددانشیار گروه زبان انگلیسی، واحد کرمان، دانشگاه ازاد اسلامی، کرمان، ایران0000-0003-1295-9078Journal Article20250202This study explores the impact of code-switching on Iranian English as a Foreign Language (EFL) learners, focusing on its influence on their willingness to communicate (WTC) and fluency in the second language (L2). Code-switching, the practice of alternating between languages in conversation, is examined as a potential facilitator or barrier to effective communication. The research employs a mixed-methods approach, combining quantitative assessments of WTC and fluency and qualitative interviews to gain insights into learners’ experiences. The results showed that code-switching can enhance learners’ WTC and fluency. Moreover, the interview results showed that for L2 learners, besides using Persian unconsciously, the most frequent reason was to build confidence and comfort, and the least frequent was to develop metacognitive skills. This study contributes to the understanding of linguistic strategies employed by L2 learners and highlights the need for pedagogical approaches that balance code-switching with immersion in the target language.مطالعۀ حاضر به بررسی تأثیر جابهجایی زبانی بر زبانآموزان ایرانی میپردازد که زبان انگلیسی را بهعنوان زبان خارجی یاد میگیرند و تمرکز آن بر تأثیر این موضوع بر تمایل به برقراری ارتباط و روانی گفتار در زبان دوم است. جابهجایی زبانی که به معنای تغییر متناوب بین زبانها در جریان گفتگو تعریف میشود، بهعنوان عاملی تسهیلکننده یا مانع در برقراری ارتباط مؤثر موردبررسی قرار گرفته است. این پژوهش از رویکرد روشهای ترکیبی بهره گرفته و با استفاده از ارزیابیهای کمّی از تمایل به برقراری ارتباط و روانی گفتار، به همراه مصاحبههای کیفی برای بررسی تجربیات زبانآموزان، یافتههای خود را استخراج کرده است. نتایج نشان داد جابهجایی زبانی میتواند تمایل به برقراری ارتباط و روانی گفتار زبانآموزان را بهبود بخشد. علاوه بر این، نتایج مصاحبهها نشان داد از دیدگاه زبانآموزان، ایجاد اعتمادبهنفس و راحتی رایجترین دلیل استفاده از جابهجایی زبانی بوده است؛ درحالیکه توسعۀ مهارتهای فراشناختی کمترین نقش را در این زمینه داشته است.https://jlts.um.ac.ir/article_47009_a78ea664e2643a7f2e51ef826c077ab2.pdfدانشگاه فردوسی مشهدمطالعات زبان و ترجمه2228-520258120250522Challenges of Translating Pascal's Fragmented Writing: An Epistemological Analysis in Light of Foucault’s Epistemeچالشهای ترجمه قطعهنویسی پاسکال: تحلیلی معرفتشناختی در پرتو اپیستمه فوکو1882194700210.22067/lts.2025.92500.1333FAسمیهفیلیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فرانسه، گروه تخصصی زبان فرانسه، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه0009-0005-5261-3671آنتآبکهاستادیار و عضو هیئت علمی گروه تخصصی زبان فرانسه، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.0009-0002-3377-964Xلیلاشوبیریاستادیار و عضو هیئت علمی گروه تخصصی زبان فرانسه، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،0000-0002-4933-8104مرتضیلکاستادیار و عضو هیئت علمی گروه تخصصی زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،0000-0003-4409-7636Journal Article20250306This article, based on Michel Foucault’s epistemological framework, investigates the challenges of translating the fragmentary and aphoristic writing style in Pascal’s Pensées. It argues that translating classical philosophical texts is not merely a linguistic operation but a conceptual act that requires reconstructing the epistemic foundations embedded in the source discourse. Employing a qualitative and interpretive method, three fragments (nos. 218, 173, and 151) are analyzed in terms of lexical equivalence, interpretability, and conceptual transfer. The findings reveal that epistemological tensions-such as the conflict between science and theology, the critique of superstition, and the pedagogy of praise-pose structural obstacles to translation. To address these challenges, the study proposes strategies including conceptual annotation, re-creation of ironic tone, and historical contextualization. Ultimately, the translator is redefined as an epistemological actor who must navigate epistemic ruptures and discursive complexities to produce a responsible and critically informed translation.این مقاله با تکیه بر چارچوب معرفتشناختی فوکو، چالشهای ترجمۀ قطعهنویسی در اندیشههای پاسکال را تحلیل میکند و نشان میدهد ترجمۀ متون فلسفی کلاسیک صرفاً فرایندی زبانی نیست، بلکه مستلزم بازسازی اپیستمههای حاکم بر متن مبدأ است. با روش کیفی تفسیری، سه قطعه از اندیشهها (شمارههای ۲۱۸، ۱۷۳ و ۱۵۱) از حیث واژگان، خوانشپذیری و انتقال مفاهیم بررسی شدهاند. یافتهها حاکی از آن است که تقابل علم و الهیات، نقد خرافه و نظام تربیت تحسینمحور، موانعی نظری در ترجمه ایجاد میکنند. برای رفع این موانع، راهکارهایی چون شرح مفهومی، بازآفرینی لحن طعنهآمیز و بازتنظیم بافت تاریخی پیشنهاد میشود. این مطالعه، مترجم را کنشگری معرفتشناختی میداند که باید با درک گسستهای اپیستمیک، به ترجمهای آگاهانه و مسئولانه دست یابد.https://jlts.um.ac.ir/article_47002_4b311486334045d519ad24f21f76421a.pdfدانشگاه فردوسی مشهدمطالعات زبان و ترجمه2228-520258120250522Parental Ideological Conception of Foreign Language Learning (FLL): A Comparative Study of English and Arabic in Iranبررسی مفاهیم ایدئولوژیک والدین در یادگیری زبان خارجی: مطالعه تطبیقی عربی و انگلیسی در ایران2202534768210.22067/lts.2025.95294.1386FAفرحنازپورعندلیبیگروه آموزش زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.0000-0002-9143-6760رضاپیشقدمگروه آموزش زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.0000-0001-6876-5139آذرحسینی فاطمیگروه آموزش زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.0000-0002-9143-6760Journal Article20250908This study investigates the ideological concepts in learning English and Arabic as foreign languages from the perspective of parents in Iran. Using semi-structured interviews with 50 parents of middle school students in Tehran, the study explores their attitudes toward these languages. Findings reveal that parents’ view English as essential for their children's future success. They see English as a bridge to the world and for better opportunities. In contrast, Arabic is valued primarily for religious and cultural reasons, particularly for reading the Quran, with limited practical relevance. Some parents expressed reluctance toward Arabic due to historical tensions with Arab countries. The study highlights how power, globalization, with English prioritized for global success and Arabic confined to religious purposes. These differences reflect the influence of cultural, political, and religious ideologies on language learning attitudes. The findings can guide educational policymakers in designing curricula that align with parental expectations.یادگیری زبانهای خارجی نهتنها یک مهارت ارتباطی، بلکه ابزاری برای دستیابی به فرصتهای شغلی، تحصیلی و فرهنگی است. این پژوهش با هدف بررسی مفاهیم ایدئولوژیهای والدین در ایران نسبت به یادگیری زبانهای انگلیسی و عربی انجام شده است. با استفاده از تحلیل مضمون مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۵۰ والد دانشآموزان مقطع متوسطه اول در تهران، هفت مضمون اصلی شناسایی شد. نتایج نشان داد والدین، یادگیری زبان انگلیسی را به دلایل شغلی، ارتباطی، تحصیلی و فرهنگی ضروری دانسته و آن را زبان بینالمللی و ابزاری برای ارتباط با جهان میدانند. در مقابل، یادگیری زبان عربی بیشتر به دلایل مذهبی و تا حد خواندن قرآن محدود شد. برخی والدین نیز به دلیل مشکلات تاریخی و فرهنگی با کشورهای عربی، تمایل کمتری به یادگیری این زبان داشتند. یافتهها تأثیر عوامل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بر نگرش والدین را نشان میدهند. این نتایج میتواند به سیاستگذاران آموزشی در طراحی برنامههای آموزشی کمک کند و پیامدهایی برای سیاستگذاری آموزشی دارد.https://jlts.um.ac.ir/article_47682_a4fe3e4de8ad631acb028b271b1fc271.pdf