فرایند ویرایش آثار ادبی ترجمهشده در انتشارات ایرانی: کاوشی جامعهشناختی
دوره 58، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 123-167
https://doi.org/10.22067/lts.2026.95690.1390
مهدی حاجی محمدی، میرسعید موسوی رضوی
چکیده ادبیات ترجمهشده در ایران همواره با اقبال روبهرو بوده است. ویرایش آثار ادبی کیفیت متن را بهبود میبخشد، اما فرایند آن در انتشارات ایرانی مبهم است. این پژوهش با هدف رفع این ابهام و بررسی فرایند ویرایش انجام شد. بدین منظور، با ۵۷ کنشگر دخیل مصاحبه شد. پاسخ به پرسشها با روش تحلیل مضمون و رویکرد کیفی تحلیل شد. بر اساس نظریة کنشگر-شبکه، کنشگران انسانی و غیرانسانی شناسایی شدند. پنج نفر از این کنشگران انسانی بهطور مستقیم در فرایند ویرایش نقش دارند و بیش از نیمی از آنها در نقشهایشان همپوشانی نشان دادند. یافتهها طیفی از روشهای تعاملی را میان کنشگرها نشان داد که از تعامل مستقیم تا فقدان تعامل را دربر میگرفت. کنشگران اغلب ارتباط مبتنی بر ارسال فایل را به دیگر راههای ارتباطی ترجیح دادند. یافتههای این مطالعه ممکن است برای افزایش کیفیت تعامل میان کنشگران و طراحان طرح درس و آموزگاران ویرایش و ترجمه کاربردی باشد.
