نویسنده = حسینی، مصطفی

نقدی بر ترجمۀ مدخلی از دانشنامۀ ایرانیکا

دوره 49، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 113-128

https://doi.org/10.22067/lts.v49i2.60598

مصطفی حسینی

چکیده مقالۀ حاضر به بررسی ترجمۀ فارسی یکی از مقالات دانشنامۀ ایرانیکا تحت عنوان «تأثیر رباعیّات عمر خیّام بر ادبیّات و جامعۀ غرب» (2008) می‌پردازد که مصطفی صداقت‌رستمی آن را با عنوان «عمر خیّام؛ در صحنۀ ادبی و اجتماعی آن سوی آب‌ها»، ترجمه کرده و در ماهنامۀ گلستانه، تیرماه 1393، شمارۀ 131، ص 67- 69 منتشر شده است. متأسفانه خطاهای پُرشمار و متنوّعی به این ترجمه راه یافته است که برخی از آن‌ها عبارتند از: ضبطِ نادرست نام افراد، توجّه‌نکردن به ضبط اشهر عناوین کتاب‌ها، ترجمه‌نکردن برخی عناوین، ترجمۀ نادرست برخی جملات و مواردی از این دست. نویسندۀ حاضر این موارد را در هفت فقره دسته‌بندی و در هر مورد پیشنهاد و توضیحی مناسب عرضه کرده است. این موارد عبارتند از: 1) تلفظ و ضبط نام‌های فرانسوی، 2) تلفظ و ضبط نام‌های آلمانی، 3) تلفظ و ضبط نام‌های انگلیسی، 4) تلفظ و ضبط نام‌های هلندی، 5) عناوین ترجمه‌نشده، 6) عناوینی که غلط ترجمه شده‌اند و 7) ترجمه‌های نادرست برخی از جملات. ناگفته نماند که این گونه ترجمه‌های شتاب‌زده مصداقِ کوششِ بی‌فایده است و نه‌تنها باری از دوشِ مشتاقانِ این عرصه بر نمی‌دارد، بلکه می‌تواند مبتدیّان و خوانندگانِ نوسفر را نیز به کژراهه بیفکند.