جامعهشناسی ترجمه متون نمایشی در دوره قاجار: با نگاهی بر تأثیر شرایط اجتماعی آن دوران بر انگیزههای مترجمان
دوره 49، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 15-34
https://doi.org/10.22067/lts.v49i4.33470
سید محمدرضا هاشمی، فاطمه حیدری، یلدا رضایی دانش
چکیده این مقاله کاوشی است در جهت یافتن پاسخی به چرایی ترجمة برخی از آثار نمایشی در دوره قاجار؛ آثاری که بررسی درونمایة آنها و انگیزههای مترجمانشان راهگشای برقراری ارتباط میان ترجمه و جامعهشناسی است. از دیدگاه چسترمن (2009) تحقیقات با رویکرد جامعهشناسانه بر روی انگیزههای مترجمان میتواند سهم عمدهای در شناخت هرچه بهتر ایدهها و اهداف شخصی مترجمان داشته باشد و اینکه چطور این نگرشها در ترجمه آن اثر نمود پیدا کرده است. از منظر جامعهشناسی است که میتوان به تأثیر فضای اجتماعیسیاسی جامعه بر انتخابهای مترجمان برای ترجمه آثاری خاص پی برد. علاوه بر این تأثیرپذیری اولیه، نقش عادتوارههای مترجم که بوردیو در مدل جامعهشناسیاش آن را یکی از فاکتورهای مهم در هر کنش اجتماعی میداند بررسی شده و در نتیجه، انگیزههای آنان نیز در این مجال مورد بررسی قرار گرفتهاند.
هوش روایی و کیفیت ترجمه
دوره 48، شماره 2، تابستان 1394، صفحه 113-130
https://doi.org/10.22067/lts.v48i2.42513
فاطمه حیدری، مسعود خوش سلیقه، محمد رضا هاشمی
چکیده علاوه بر مهارت های زبانی در ترجمه که در طول چند دهۀ گذشته همواره مورد توجه محققان این رشته بوده، بسیاری از مباحث و مطالعات جدید در حوزه کیفیت ترجمه، معطوف به تأثیر غیرقابلانکار جنبۀ ذهنی و شناختی مترجم در ترجمه شده است. در این تحقیق در پی این هستیم تا از این رویکرد روانشناسانه استفاده کنیم و به بررسی رابطه احتمالی بین مفهوم نوظهور هوش روایی (در حوزه مطالعات ترجمه) و کیفیت ترجمه بپردازیم. در این مطالعه رابطه محتمل بین هوش روایی و کیفیت ترجمه مورد بررسی قرار گرفت. در این تحقیق 104 دانشجوی سال چهارم ترم آخر رشته مطالعات ترجمه در مقطع کارشناسی شرکت کردند. یافته های تحقیق نشان دادند که رابطه معناداری بین کیفیت ترجمه دانشجویان و هوش روایی آنها وجود دارد. تمام زیرگروه های هوش روایی نیز با کیفیت ترجمه رابطه ای معنادار داشتند. بهعلاوه، در این تحقیق تفاوت معناداری بین کیفیت ترجمه دو گروه دانشجویان با هوش روایی بالا و دانشجویان با هوش روایی پایین وجود داشت. در پایان، یافته های تحقیق مورد بحث و بررسی قرارگرفتهاند و به نتایج حاصل از آن اشاره شده است.
بررسی گفتمان پسااستعماری ادوارد براون و انعکاس آن در ترجمۀ "سفرنامه یک سال در میان ایرانیان"
دوره 48، شماره 1، بهار 1394، صفحه 53-74
https://doi.org/10.22067/lts.v48i1.33733
زهره تائبی، فاطمه حیدری
چکیده هدف از این مقاله کاوشی در جهت یافتن ردپای گفتمان پسااستعمار و مهمترین ویژگی آن (القاء و مشروعیت بخشی به ارزش ها و فرهنگ غرب) در متون پسااستعماری و ازجمله سفرنامهها و ترجمه آنهاست. با این هدف و برگرفته از آراء منتقدین پسااستعمار همچون ادوارد سعید و فرانتس فانون، متن اصلی سفرنامه یک سال در میان ایرانیان اثر ادوارد براون انگلیسی (1887-1888)متعلق به دوره قاجار، فقط از منظر نگاه او به فرهنگ و موقعیت فرهنگی ایران وایرانی مورد مطالعه کامل قرارگرفت و بیش از 40 مورد فرهنگی، دال بر نگاه غرب "خود1" به شرق "دیگری2" در این مجال بررسی شدند که همگی آنها به همراه پیام پسااستعماری نهفته در آن، در بخش روش تحقیق مورد بررسی قرار گرفته اند. همچنین این موارد فرهنگی با ترجمه فارسی شان که توسط ذبیح الله منصوری صورت گرفته مقابله شده اند وبه افزایش و کاهش های سبکی این مترجم فقید ونامور از منظر "خود" و "دیگری" نگریسته می شود. افزایش و کاهش هایی که غالبا در جهت خنثی کردن نگاه عمودی غرب به شرق است