نویسنده = حسینی فاطمی، آذر
آموزش زبان

بررسی مفاهیم ایدئولوژیک والدین در یادگیری زبان خارجی: مطالعه تطبیقی عربی و انگلیسی در ایران

دوره 58، شماره 1، بهار 1404، صفحه 220-253

https://doi.org/10.22067/lts.2025.95294.1386

فرحناز پورعندلیبی، رضا پیشقدم، آذر حسینی فاطمی

چکیده یادگیری زبان‌های خارجی نه‌تنها یک مهارت ارتباطی، بلکه ابزاری برای دستیابی به فرصت‌های شغلی، تحصیلی و فرهنگی است. این پژوهش با هدف بررسی مفاهیم ایدئولوژی‌های والدین در ایران نسبت به یادگیری زبان‌های انگلیسی و عربی انجام شده است. با استفاده از تحلیل مضمون مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۵۰ والد دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول در تهران، هفت مضمون اصلی شناسایی شد. نتایج نشان داد والدین، یادگیری زبان انگلیسی را به دلایل شغلی، ارتباطی، تحصیلی و فرهنگی ضروری دانسته و آن را زبان بین‌المللی و ابزاری برای ارتباط با جهان می‌دانند. در مقابل، یادگیری زبان عربی بیشتر به دلایل مذهبی و تا حد خواندن قرآن محدود شد. برخی والدین نیز به دلیل مشکلات تاریخی و فرهنگی با کشورهای عربی، تمایل کمتری به یادگیری این زبان داشتند. یافته‌ها تأثیر عوامل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بر نگرش والدین را نشان می‌دهند. این نتایج می‌تواند به سیاست‌گذاران آموزشی در طراحی برنامه‌های آموزشی کمک کند و پیامدهایی برای سیاست‌گذاری آموزشی دارد.

بررسی مفهوم بسندگی زبانی از دیدگاه سیاست‌گذاران آموزشی،معلمان و فراگیران زبان انگلیسی در ایران

دوره 53، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 29-55

https://doi.org/10.22067/lts.v53i2.63623

محمد پژوهش، آذر حسینی فاطمی

چکیده با توجه به نقش باورها در فراگیری زبان دوم و اهمیت بسندگی در برنامه‌های آموزشی زبان انگلیسی، پژوهش پیش‌رو به روش کیفی و با استفاده از مصاحبة نیمه‌ساختار‌یافته به بررسی مفهوم بسندگی از منظر سیاست‌گذاران آموزشی، مدرسان و فراگیران زبان انگلیسی در ایران پرداخته است. مصاحبه‌ها پس از گردآوری ضبط و پیاده‌سازی، به کمک نرم‌افزار تحلیل کیفی MAXQDA مضامین آن‌ها شناسایی، کدگذاری و دسته‌بندی گردیدند. جمع‌آوری داده‌ها تا دستیابی به اشباع نظری و رسیدن تعداد مصاحبه‌شوندگان به 20 نفرادامه یافت. تحلیل کیفی متون بیانگر وجود تنوع و گوناگونی دیدگاه‌ها و باورها در زمینة ماهیت و خصوصیات بسندگی، رویکردهای آموزشی، شیوه‌های اندازه‌گیری و اهداف آموزشی مورد نظر گروه‌های مصاحبه‌شونده بود. براساس یافته‌ها و برای نزدیکی بیشتر باورها، افزایش انگیزه بیشتر در رشد بسندگی زبان انگلیسی فراگیران و کمک به رضایت شغلی مدرسان، پیشنهادها و طرحی آموزشی ارائه شده است. یافته‌ها و راهکار پیشنهادی در این پژوهش می‌تواند برای طراحان برنامه‌های درسی زبان دوم، سیاست‌گذاران آموزشی، معلمان و فراگیران زبان انگلیسی مفید باشد.

بررسی تأثیر کلاس‌های آموزش زبان انگلیسی بر هوش روایی زبان‌آموزان در مؤسسات زبان انگلیسی و مدارس دولتی

دوره 52، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 29-52

https://doi.org/10.22067/lts.v51i4.58866

حافظ شاطری، آذر حسینی فاطمی

چکیده هوش روایی را توانایی فرد در سازماندهی و توضیح رویدادها در قالب روایت، توانایی فرد در فهمیدن روایت‌ها و برداشت او از آن‌ها، توانایی فرد در فهمیدن و ایجاد ساختارهای روایی و توانایی او در ایجاد پاسخ عاطفی مثل هم احساسی با روایت‌های شنیده‌شده، تعریف کرده‌اند. درحالی‌که تحقیقات زیادی دربارة هوش‌های عاطفی و کلامی در دهۀ گذشته انجام شده است، مطالعات کمی بر روی هوش روایی صورت گرفته است. لذا تحقیق اخیر به بررسی تأثیر کلاس‌های آموزش زبان انگلیسی بر هوش روایی زبان‌آموزان در مؤسسات زبان انگلیسی و مدارس دولتی می‌پردازد. در این پژوهش 400 پسر و دختر دانش‌آموز و زبان‌آموز 15 تا 18 ساله شرکت کردند. برای سنجش هوش روایی شرکت‌کنندگان از شاخص سنجش هوش روایی پیش‌قدم و دیگران (2011) استفاده شد. یافته‌های پژوهش پس از تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری تی مستقل و تحلیل واریانس چندمتغیره نشان دادند که زبان‌آموزان مؤسسات زبان انگلیسی از هوش روایی بالاتری نسبت به دانش‌آموزان مدارس دولتی برخوردارند. همچنین دانش‌آموزان و زبان‌آموزان دختر نسبت به دانش‌آموزان و زبان‌آموزان پسر از هوش روایی بالاتری بهره‌مندند.

رواسازی و بررسی پایایی پرسش‌نامۀ فارسی هیجان‌ها برای معلمان زبان انگلیسی در ایران

دوره 50، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 73-89

https://doi.org/10.22067/lts.v50i4.50262

غلام حسن خواجوی، بهزاد قنسولی، آذر حسینی فاطمی

چکیده هدف پژوهش حاضر، طراحی و رواسازی پرسش‌نامه‌ای برای سنجش هیجان‌ها معلم‌هاست. بدین‌منظور، پرسش‌نامه‌ای آنلاین تهیه شد که 326 معلم زبان انگلیسی در شهرهای مختلف ایران به آن جواب دادند. برای رواسازی پرسش‌نامه از دو روش نظریه کلاسیک اندازه‌گیری و نظریة پاسخ‌سؤال استفاده شد. ابتدا، تک‌بعدی بودن پرسش‌نامه با تحلیل رش بررسی شد. سپس، تحلیل عاملی اکتشافی بر روی داده‌ها انجام شد که شش خرده‌مقیاس را نشان داد. سپس، تحلیل عاملی تأییدی بر روی مدلی شش‌عاملی انجام شد که در نهایت روایی پرسش‌نامه را تأیید کرد. همچنین به‌منظور برسی پایایی پرسش‌نامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد.

بررسی رابطه بین فرهنگ یادگیری سازمانی و قصد تسهیم دانش با تأکید بر نقش میانجی تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در میان اساتید زبان انگلیسی و غیر زبان انگلیسی در دانشگاه‌های ایران

دوره 50، شماره 1، بهار 1396، صفحه 53-85

https://doi.org/10.22067/lts.v50i1.62142

آذر حسینی فاطمی، قاسم بارانی

چکیده اعتقاد بر این است که مأموریت اصلی سیستم‌های آموزشی ایجاد، حفظ، یکپارچه سازی، انتشار و استفاده از دانش است. در میان این مراحل برخی معتقدند که تسهیم دانش مهم‌ترین بخش از مدیریت دانش است. هدف پژوهش پیش رو، بررسی رابطه بین فرهنگ یادگیری سازمانی و قصد تسهیم دانش با تأکید بر نقش میانجی فرهنگ یادگیری سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در میان مدرسان EFL و غیر EFL در دانشگاه‌های ایران می‌باشد. همچنین این پژوهش به دنبال بررسی این مسئله بوده است که آیا مدل پیشنهادی قصد تسهیم دانش، داده‌ها را در چارچوب محیط EFL ایران برازش می‌کند یا خیر. علاوه بر این، مطالعه پیش رو با هدف بررسی تفاوت معنادار در ادراکات اساتید EFL و غیر EFL ایران در خصوص تسهیم دانش در دانشگاه‌ها انجام شده است. در این پژوهش از آمار توصیفی، تحلیل عاملی تأییدی (CFA) و مدل معادلات ساختاری (SEM) استفاده شده است. در پایان، نرم‌افزار AMOS 16 به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها به‌کار گرفته شد. نتایج نشان داد که بین فرهنگ یادگیری سازمانی و تعهد سازمانی، فرهنگ یادگیری سازمانی و قصد تسهیم دانش و بین رفتار شهروندی سازمانی و قصد تسهیم دانش رابطة مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج نشان داده است که تفاوت معناداری در امتیازات مربوط به میزان قصد تسهیم دانش مدرسان EFL و مدرسان غیر EFL، اختلاف معناداری در امتیازات مربوط به تعهد سازمانی در مدرسان EFL و مدرسان غیر EFL و اختلاف معناداری در امتیازات مربوط به رفتار شهروندی سازمانی مدرسان EFL و مدرسان غیر EFL وجود دارد. از سوی دیگر هیچ تفاوت معناداری در امتیازات مربوط به فرهنگ یادگیری سازمانی مدرسان EFL و مدرسان غیر EFL وجود نداشت. بر اساس نتایج این پژوهش، فرهنگ یادگیری سازمانی پیش‌بینی‌کنندة مثبت و معنادار تعهد سازمانی و قصد تسهیم دانش است، اما پیش‌بینی‌کنندة معنادار رفتار شهروندی سازمانی نیست. تعهد سازمانی پیش‌بینی‌کنندة مثبت قصد تسهیم دانش و رفتار شهروندی سازمانی می‌باشد.

بررسی دیدگاه مدرسان زبان انگلیسی و زبان‌آموزان در مورد نقش زمان در آموزش و فرهنگ ایران

دوره 49، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 1-22

https://doi.org/10.22067/lts.v49i2.53135

الهام ناجی میدانی، رضا پیش قدم، بهزاد قنسولی، آذر حسینی فاطمی

چکیده زمان مفهومی پیچیده است که در هر فرهنگ و جامعه‌ای معنای خاصی به خود گرفته است. نگاه افراد جامعه نسبت به زمان آن‌قدر اهمیت دارد که برخی دیدگاه مردم جامعه نسبت به زمان را معرف نوع فرهنگ آن جامعه تلقی می‌کنند.در این مقاله برآنیم تا با استفاده از روش کیفی دیدگاه مدرسان و فراگیران زبان انگلیسی در مورد نقش زمان در نظام آموزشی ایران و همچنین در فرهنگ روزمرۀ ایرانی را بسنجیم. بدین منظور با 8 مدرس زبان انگلیسی و 10 زبان‌آموز مصاحبه صورت گرفت. از تحلیل مصاحبه‌ها چند موضوع استخراج شد که عبارتند از: رویکرد منفعلانه نسبت به زمان در فرهنگ روزمره، عدم توجه کافی به زمان در نظام آموزشی ایران، درصد بالای هدر رفتن زمان در کلاس‌های زبان، حق تأخیر بر اساس نوع رابطۀ اجتماعی، زندگی در زمان آینده و عدم تأثیرپذیری از فرهنگ انگلیسی در وقت‌شناسی. در پایان، راهکارهایی برای توجه بیشتر به نقش زمان در سطح آموزشی و فرهنگی ارائه شد.

بررسی جامعه‌شناختی کارکردهای سکوت در متون دینی، ادبی و ضرب‌المثل‌های فرهنگ ایرانی با رویکردی میان‌رشته‌ای در آموزش زبان انگلیسی

دوره 48، شماره 4، زمستان 1394، صفحه 27-51

https://doi.org/10.22067/lts.v48i4.48547

فاطمه محقق محجوبی، رضا پیش‌قدم، آذر حسینی فاطمی

چکیده زیرساخت‌های فرهنگی در اتخاذ روش‌های مناسب برای آموزش و یادگیری اهمیت دارند. در راستای جایگاه ویژۀ سکوت در فرهنگ ایرانی و نقش آن در تعاملات اجتماعی با معانی گوناگونش، مقالۀ حاضر در چارچوب نظریه‌های هافستد (1991)، هال (1976) و ارتباط اسپربر و ویلسون (1986) به بررسی کارکردهای سکوتِ برگرفته از متون ادبی، دینی و ضرب‌المثل پرداخته است. این پژوهش با رویکرد کیفی پس از گردآوری و طبقه‌بندی کل پیکرۀ زبانی (متون ادبی، متون دینی و ضرب‌المثل‌ها) به تجزیه و تحلیل آن‌ها پرداخت است. بررسی آماری، در کارکردهای مختلف سکوت، تفاوت معناداری را نشان داد. نتایج حاکی از آن است که در متون ادبی کارکردهای متنوع‌تری از سکوت مورد توجه بوده است. در متون ادبی و ضرب‌المثل‌ها اولویت با کارکرد عقلانی سکوت و سپس کارکرد اخلاقی آن است. همچنین در متون دینی تأکید بر کارکرد عقلانی و اخلاقی است، با این تفاوت که کارکرد اخلاقی بر کارکرد عقلانی برتری دارد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند در ریشه‌یابی عدم گرایش به برقراری ارتباط، افزایش تعامل کلاسی و بهبود مهارت صحبت‌کردن به زبان دوم مؤثر باشد.