نقش گفتار فارسی متأثر از زبانها و گویشهای رایج در ایران در برداشت مخاطب از شخصیتها در انیمیشنهای دوبله
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 31 شهریور 1405
https://doi.org/10.22067/lts.2026.100511.1462
محبوبه خلیلی
چکیده پژوهش حاضر به بررسی تأثیر شیوههای گفتار متنوع بر برداشت مخاطبان انیمیشنهای دوبله میپردازد. بیست دانشجو در دو گروه مستقل، ویدئوهایی از چهار شخصیت را مشاهده کردند که در یک نسخه با فارسی معیار و در نسخۀ دیگر با فارسی متأثر از زبانها و گویشهای رایج در ایران صحبت میکردند، درحالیکه محتوای گفتار و محتوای دیداریشنیداری ثابت بود. دادهها با استفاده از پرسشنامهای در چارچوب تکنیک پوشش زبانیVGT گردآوری و با آزمونهای تی مستقل و من-ویتنی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تأثیر شیوۀ گفتار در همۀ ابعاد و برای همه شخصیتها یکسان نیست. منسجمترین الگو در بعد همبستگی مشاهده شد و شخصیتهایی که به فارسی متأثر از زبانها و گویشهای رایج در ایران صحبت میکردند در بیشتر شاخصهای این بعد ارزیابی مطلوبتری دریافت کردند. در مجموع، یافتهها نشان داد که شیوۀ گفتار میتواند در کنار محتوای دیداریشنیداری، در شکلگیری برداشت مخاطب از شخصیتهای انیمیشن نقش داشته باشد.
بازپسگیری عاملیت مترجم در آموزش ترجمۀ مبتنی بر هوش مصنوعی: رویکردی بر پایۀ یادگیری خودتنظیم
دوره 58، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 28-60
https://doi.org/10.22067/lts.2025.94407.1364
محبوبه خلیلی
چکیده این پژوهش به بررسی تأثیر ادغام یادگیری خودتنظیم در آموزش ترجمه با استفاده از ChatGPT پرداخت. دانشجویان به دو گروه کنترل و آزمایش تقسیم شدند. گروه آزمایش بر مبنای یادگیری خودتنظیم آموزش دید. بازخورد هدفمند نیز نقش اساسی در هدایت فرایند یادگیری داشت. از پیشآزمون و پسآزمون جهت ارزیابی عملکرد ترجمه و از پرسشنامۀ MSLQ و دفترهای خودبازتابی جهت بررسی میزان پیشرفت خودتنظیمی استفاده شد. نتایج نشان از بهبود معنادار در کیفیت ترجمه و رفتارهای خودتنظیمی در گروه آزمایش داشت. تحلیل مضمونی دفترها حاکی از گذار از وابستگی به هوش مصنوعی به تصمیمگیری آگاهانه بود. یافتهها نشان داد آموزش مبتنی بر یادگیری خودتنظیمی همراه با بازخورد ساختاریافته هم موجب افزایش تعامل دانشجویان با ابزارهای هوش مصنوعی و هم تقویت استقلال فکری، تفکر انتقادی و مشارکت آنها در امر یادگیری میشود. این مطالعه بر ارزش بهکارگیری ابزارهای هوش مصنوعی بر پایۀ مبانی آموزش و یادگیری در دورههای تربیت مترجم تأکید دارد
مفهوم فرهنگیاجتماعی جنسیت در ترجمه بیننشانهای: نگاهی به سینمای اقتباسی مهرجویی با محوریت زنان
دوره 57، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 96-131
https://doi.org/10.22067/lts.2024.88983.1270
محبوبه خلیلی، بهزاد پورقریب، ساجده پورشعبانی
چکیده در تحقیق حاضر به بررسی تغییرات مفهوم فرهنگیاجتماعی جنسیت با تمرکز بر زنان در انتقال از آثار ادبی مکتوب به سینمای اقتباسی بهعنوان نوعی ترجمۀ بیننشانهای پرداخته شده است. دو فیلم پری (۱۳۷۳) و مهمان مامان (۱۳۸۲) به کارگردانی داریوش مهرجویی به همراه آثار ادبی متناظر آنها بهعنوان پیکرۀ تحقیق انتخاب شدهاند. از مدل پردیکاکی (۲۰۱۷) برای بررسی عناصر همیشه حاضر در داستانگویی شامل پیرنگ، تکنیکهای روایت، شخصیتپردازی و زمینه استفاده شد و تحلیل دادهها با استفاده از یک چارچوب نظری تجمیعی صورت گرفت. نتایج نشان داد کارگردان با بهکارگیری تکنیک زنانهزدایی و با تأکید بر ویژگیهای تأثیرگذار زنان در مقابل تفکر قالبی مقاومت کرده و تصویری بهتر و ارتقا یافته از شخصیتهای زن در مقایسه با شخصیتهای زن آثار اصلی ارائه داده است. همچنین پری که اقتباس از اثری غیر بومیست، نسبت به مهمان مامان که اقتباس از اثری بومیست، بهدلیل ملاحظات فرهنگی تغییرات بیشتری داشته است.
