بازپسگیری عاملیت مترجم در آموزش ترجمۀ مبتنی بر هوش مصنوعی: رویکردی بر پایۀ یادگیری خودتنظیم
دوره 58، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 28-60
https://doi.org/10.22067/lts.2025.94407.1364
محبوبه خلیلی
چکیده این پژوهش به بررسی تأثیر ادغام یادگیری خودتنظیم در آموزش ترجمه با استفاده از ChatGPT پرداخت. دانشجویان به دو گروه کنترل و آزمایش تقسیم شدند. گروه آزمایش بر مبنای یادگیری خودتنظیم آموزش دید. بازخورد هدفمند نیز نقش اساسی در هدایت فرایند یادگیری داشت. از پیشآزمون و پسآزمون جهت ارزیابی عملکرد ترجمه و از پرسشنامۀ MSLQ و دفترهای خودبازتابی جهت بررسی میزان پیشرفت خودتنظیمی استفاده شد. نتایج نشان از بهبود معنادار در کیفیت ترجمه و رفتارهای خودتنظیمی در گروه آزمایش داشت. تحلیل مضمونی دفترها حاکی از گذار از وابستگی به هوش مصنوعی به تصمیمگیری آگاهانه بود. یافتهها نشان داد آموزش مبتنی بر یادگیری خودتنظیمی همراه با بازخورد ساختاریافته هم موجب افزایش تعامل دانشجویان با ابزارهای هوش مصنوعی و هم تقویت استقلال فکری، تفکر انتقادی و مشارکت آنها در امر یادگیری میشود. این مطالعه بر ارزش بهکارگیری ابزارهای هوش مصنوعی بر پایۀ مبانی آموزش و یادگیری در دورههای تربیت مترجم تأکید دارد
مفهوم فرهنگیاجتماعی جنسیت در ترجمه بیننشانهای: نگاهی به سینمای اقتباسی مهرجویی با محوریت زنان
دوره 57، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 96-131
https://doi.org/10.22067/lts.2024.88983.1270
محبوبه خلیلی، بهزاد پورقریب، ساجده پورشعبانی
چکیده در تحقیق حاضر به بررسی تغییرات مفهوم فرهنگیاجتماعی جنسیت با تمرکز بر زنان در انتقال از آثار ادبی مکتوب به سینمای اقتباسی بهعنوان نوعی ترجمۀ بیننشانهای پرداخته شده است. دو فیلم پری (۱۳۷۳) و مهمان مامان (۱۳۸۲) به کارگردانی داریوش مهرجویی به همراه آثار ادبی متناظر آنها بهعنوان پیکرۀ تحقیق انتخاب شدهاند. از مدل پردیکاکی (۲۰۱۷) برای بررسی عناصر همیشه حاضر در داستانگویی شامل پیرنگ، تکنیکهای روایت، شخصیتپردازی و زمینه استفاده شد و تحلیل دادهها با استفاده از یک چارچوب نظری تجمیعی صورت گرفت. نتایج نشان داد کارگردان با بهکارگیری تکنیک زنانهزدایی و با تأکید بر ویژگیهای تأثیرگذار زنان در مقابل تفکر قالبی مقاومت کرده و تصویری بهتر و ارتقا یافته از شخصیتهای زن در مقایسه با شخصیتهای زن آثار اصلی ارائه داده است. همچنین پری که اقتباس از اثری غیر بومیست، نسبت به مهمان مامان که اقتباس از اثری بومیست، بهدلیل ملاحظات فرهنگی تغییرات بیشتری داشته است.
