زبان و شاخصههای شعر جنگ در فارسی و انگلیسی: بررسی ناتورالیسم و مؤلفههای آن در اشعارِ منتخب قیصر امینپور و ویلفرد اوون
دوره 56، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 97-129
https://doi.org/10.22067/lts.2024.85049.1227
مسلم ذوالفقارخانی، مهدی رحیمی، احمد خواجهایم
چکیده شاعران و نویسندگان مکتب ناتورالیسم با بهرهگیری از ابزار مختلف و مؤلفههای گوناگون توانستهاند به بازتاب حوادث و رویدادهای زندگانی به شیوهای دقیق و توصیفی در شعر و رُمان بپردازند. مهمترین موضوعات مطرح در این مکتب عبارتاند از: جنگ، فقر، فحشا، خونریزی و کشتار. پژوهش حاضر با بهرهگیری از شاخصهها، ابزار و لوازم این مکتب که به نظر میآید در شعر مقاومت و جنگ به شکل چشمگیری دیده میشود، به بررسی تطبیقی اشعار منتخب قیصر امینپور و ویلفرد اوون پرداخته است تا تحلیلی شکلی و محتوایی از آنها به دست آورد. برای این منظور، قطعه شعر «شعری برای جنگ» از سرودههای سالهای 1357 تا 1363 قیصر امینپور و شعر «چه شیرین است» اثر ویلفرد اوون، شاعر انگلیسی، از دفتر شعرها (1920) برگزیده و انتخاب شدهاند. مؤلفههای مورد بررسی در این پژوهش عبارتاند از: توصیف جزءبهجزء و دقیق؛ کاربرد زبان محاورهای و بیپیرایه؛ خشونت زبانی و تنافرآوایی و بهکارگیری زبانی تُند، سریع و خشن؛ و توصیف فجایع، زشتیها، اضطرابها و وحشت جنگ. نتایج این تحقیق نشان میدهد که شعر جنگ در انگلستان و مغربزمین در بحبوحۀ جنگ جهانی اوّل، عمدتاً، شعری ضد جنگ است، هرچند شعرهای حماسی و شورانگیز در ابتدای سالهای جنگ توسّط شاعرانی مانند رابرت بروک و زیگفرید ساسون سروده شد، در ایران امّا به جنگ از منظر حماسه و عرفان نگریسته شده است؛ هرچند علیرغم چنین رویکردهایی، تصویر جنگ دردآلود و سرشار از صحنههایی ناتورالیستی و خشن و بیپیرایه و در مواقعی ضد جنگ است.
