انگیزهها و دلایل طرفدار زیرنویسی فیلمها و سریالهای کرهای
دوره 51، شماره 3، پاییز 1397، صفحه 75-101
https://doi.org/10.22067/lts.v51i3.78719
الهام فاضلی حقپناه، مسعود خوشسلیقه
چکیده پژوهش کیفی پیشِ رو، در پی کشف و توصیف دلایل علاقه و گرایش مخاطبان ایرانی به فیلمها و سریالهای کرهای و تولید طرفدارزیرنویس و زیرنویس برای این محصولات تلویزیونی بوده است. برای رسیدن به این هدف، مجموعهای از اطلاعات توصیفی و شناختی، از مصاحبه با 26 شرکتکنندة منتخب فعال در حوزة تولید طرفدارزیرنویس محصولات کرهای شامل بیست خانم و شش آقا و اطلاعات بهدستآمده از تجربیات و مشاهدات پژوهشگر بهعنوان یکی از تولیدکنندگان طرفدارزیرنویس در این حوزه گردآوری شده و با تکیه بر نظریة دادهبنیاد تحلیل شده است. بازة سنی شرکتکنندگان 14 تا 45 سال است. سابقة فعالیت آنها در این حوزه یک تا ده سال بوده و اکثراً دارای تحصیلات آکادمیک در رشتههای فنیمهندسی یا مرتبط با علوم تجربی است. یافتههای حاصل از این پژوهش نشان داد که اکثریت طیف تولیدکنندگان ایرانی فعال در حوزة طرفدارزیرنویس فارسی فیلمها و سریالهای کرهای هوادارن فرهنگ و محصولات رسانهای کشور کره بوده که دلیل اصلی علاقة خود به این محصولات را تشابه فرهنگی و استفادة مناسب فیلمسازان کرهای از مفاهیم شرقی در کنار تکنیکهای بهروز فیلمسازی، به دور از مضامین پوچ غیراخلاقی عنوان نمودند. این افراد با تولید طرفدارزیرنویس فارسی برای این فیلمها و سریالها، علاوه بر رفع نیاز دیگر علاقهمندان ناآشنا به زبان کرهای و انگلیسی به زیرنویس فارسی این محصولات، از بازیگر مورد علاقه و محصول رسانهای محبوبشان نیز حمایت میکنند.
بررسی ظهور «ریزوسفییر» در رمان در وست میلز
دوره 56، شماره 1، بهار 1402، صفحه 81-110
https://doi.org/10.22067/lts.2022.75617.1116
زهرا طاهری
چکیده مقالۀ حاضر به بررسی «ریزوسفییر» و نقش آن در چالش ساختار حاکم و جغرافیای فرهنگی میپردازد. نویسنده با استفاده از رویکرد «چپنوگرا» و بهرهگیری از منتقدانی نظیر دلوز، گاتاری و فوکو و تمرکز بر مقولههای «شیزوئید»، «کولی» و مفاهیمی نظیر «بازقلمروسازی» در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه «ادبیّات اقلیت» با جایگزینی «ساختار/مکانیسم» ادیپی با «ماشین» ضد ادیپی میتواند مقولۀ هستیشناختی گفتمان نئولیبرالیسمی را به چالش کشد و نوعی سیّالیّت «ریزوسفییری» بیافریند؟ بدین منظور رمان در وستمیلز (2019) نوشتۀ دیشون چارلز وینزلو بررسی میشود تا با تمرکز بر مفاهیمی نظیر «هتروتوپیا»، «بدن بدون اندام» و «گریزگاهها»، ساختار خانوادگی متفاوتی از آنچه تحت تأثیر گفتمان کاپیتالیسمی شکل گرفته به تصویر کشد؛ ساختاری که با تأکید بر سیّالیّت، تقلیل فرد بهصرف بُعد اجتماعی (گفتمان ادیپی) را به چالش میکشد و میکوشد مفهوم نوینی از دموکراسی به دست دهد که مبتنی بر ساختار درختی نیست. استدلال میشود که با رهایی از قید دوانگارهها، علاوه بر جایگزینی گفتمان لیبرالیسمی با «سیاستهای خرد»، هویّت نیز به امری سیّال بدل میشود تا «همنشست» و رابطۀ افقی مبنای روابط انسانی شود.
تأثیر تحولات «میدان» نشر بر «عادتواره» مترجمان ادبی از 1320 تا 1345
دوره 49، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 83-104
https://doi.org/10.22067/lts.v49i3.60679
غلامرضا تجویدی، پروانه معاذالهی
چکیده مقطع تاریخی بین 1320 تا 1345 بهلحاظ افت و خیزهای سیاسی و ظهور گرایشهای فکری متنوع در تاریخ معاصر ایران بسیار حاﺋز اهمیت است. در این مسیر، مترجمان نیز بهمثابۀ عاملان اجتماعی که با بافت اجتماعی این دوره پیوند محکمی داشتهاند، از این افت و خیزها و گرایشهای فکری تأثیر پذیرفته یا بر آنها تأثیرگذاشتهاند. پژوهش حاضر بر آن است تا رابطۀ بین رفتار مترجمان و ساختارهای اجتماعی فرهنگی حاکم بر آنان را در قالب نظریۀ جامعهشناسی تولیدات فرهنگی بررسی نماید. به این منظور، با استفاده از دو مفهوم اصلی عادتواره و میدان در این نظریه، سیر تحول نشر کتاب در ایران و نقش مترجمان در این سیر مورد مطالعه قرار میگیرد و بهفراخور مطالب گردآوری شده تأثیر صنعت نشر بر شکلگیری عادتوارۀ مترجمان نیز بررسی میشود. در نهایت، چنین بهنظر میرسد که هرچه میدان قدرت و بهتبع آن میدان تولیدات فرهنگی زمینه را برای ظهور میدان نشر به شکل یک میدان مستقل و سلسلهمراتبی بیشتر فراهم کنند، تأثیرگذاری این میدان بر عادتوارۀ مترجمان بیشتر میشود.
بررسی ترجمة صوت واژه ها در اثر شازده کوچولو
دوره 47، شماره 1، بهار 1393، صفحه 85-103
https://doi.org/10.22067/lts.v47i1.29326
رویا لطافتی، نفیسه علی پور
چکیده ره آورد اصلی زبان و ترجمه به عنوان یکی از مهم ترین عناصر جامعه در حیات بخشیدن به زندگی جوامع انسانی، شناختن فرهنگ های دیگر و شناساندن فرهنگ و زبان هر کشور است. تبادل و غنای فرهنگی ثمرة مستقیم ترجمه می باشد. صوت واژه ها دسته ای از کلمات تغییرناپذیر در زبان فرانسه هستند که امکان بیان احساسات (شادی، خشم، تعجب، ناراحتی، تحسین، درد و...) را برای گوینده فراهم می آورند. اگر این واژه ها ارزش اختصاص دادن دسته بندی خاصی در گرامر را نداشته باشند، ولی نقشی آشکاری در انتقال مفهوم و معنا ایفا می کنند. همین امر باعث می شود در بحث ترجمه از اهمیت اساسی و ویژه ای برخوردار باشند. ازآنجایی که این واژه ها بار فرهنگی زیادی دارند، در برگردان از خود مقاومت نشان می دهند و همین امر باعث می شود در ترجمة آن ها به شناخت کامل فرهنگی و زبانی نیاز باشد. در این مقاله، کتاب شازده کوچولو نوشتة آنتوان دو سنت اگزوپری را به عنوان پیکرة مورد بررسی انتخاب می کنیم و به واکاوی صوت واژه ها در ترجمه های شاملو، قاضی و نجفی می پردازیم. بررسی می کنیم که آیا برگردان مترجمان در فارسی برای خوانندگان قابل فهم است و تاچه حد مترجم به نویسنده وفادار بوده است. درنهایت، ترجمة پیشنهادی خود را ارائه می دهیم.
بررسی دیالکتیک هنر در «ترجمۀ ادبی» بر اساس نظریات تئودور آدورنو و والتر بنیامین: نقد ترجمة رمان ناتور دشت
دوره 50، شماره 1، بهار 1396، صفحه 87-106
https://doi.org/10.22067/lts.v50i1.64521
بهروز احمدزاده بیانی
چکیده نظریات تئودور آدورنو و والتر بنیامین در خصوص هنر با راهبرد ترجمة متون ادبی ارتباط معنی دار دارد. هر دو نظریهپرداز به حقیقت هنری اعتقاد دارند، اما تفاوت آنها در چگونگی درک و انتقال حقیقت و حس هنری است بهطوریکه دیالکتیک هنری میان فرم و محتوا حفظ شود. بنابراین ترجمة ادبی فراتر از یک ترجمه خوب تنها به انتقال صحیح پیام محدود نمیشود بلکه میزان تأثیر و تداوم اثر در فرهنگ مقصد معیار است. اینچنین وظایف مترجم ملزم به درک حقیقت هنری و رویارویی با چالشهایی است که نیازمند راهکارهای نظری در زیباشناسی، تفسیر و ترجمه میباشد. بنیامین با نظریة «هنر بازتولیدپذیر» بر مدل ترجمة بینِ خطی تأکید دارد تا حس منحصربهفرد مفاهیم هنری را آزاد سازد و از آن برای آگاهیبخشی به مردم استفاده کند، اما آدورنو با ارائة نظریة دیالکتیک منفی بر تداوم حقیقت هنر و بیقالب بودن آن تأکید دارد که این دیدگاه با ترجمة تفسیری مطابقت دارد. در این مقاله ایدئولوژی مترجمان مختلف رمان ناتور دشت در درک و انتقال لحن، حس و پیام اثر با توجه به مشابهت اثر با نظریات انتقادی بنیامین و آدورنو مورد بحث و بررسی قرار گرفت. ترجمة محمد نجفی نهتنها از نظر امانتداری در لحن با نظریة بازتولید هنری بنیامین همخوانی دارد، بلکه از نظر همانندسازی دیالکتیک هنری، با نظریة دیالکتیک متفی آدورنو همخوانی دارد و موفقتر از سایر ترجمهها میباشد.
تقویت درک شنیداری انگلیسی بهعنوان زبان خارجی از طریق تمرین حافظه کاری در قالب آموزش آنلاین استراتژیهای فراشناختی
دوره 58، شماره 1، بهار 1404، صفحه 88-131
https://doi.org/10.22067/lts.2025.90766.1313
میثم محمدپور، عبدالرضا تحریری، سید آیت اله رزمجو، ژاله حساس خواه
چکیده پژوهش حاضر تأثیر آموزش شناختی-فراشناختی ترکیبی بر درک مطلب شنیداری فراگیران ایرانی سطح متوسط زبان انگلیسی را بررسی کرد. بدین منظور، ۸۳ فراگیر از طریق آزمون نلسون شناسایی و به گروه آزمایشی اول (۱۹ نفر)، گروه آزمایشی دوم (۲۱ نفر)، گروه آزمایشی سوم (۲۰ نفر) و گروه کنترل (۲۳ نفر) تقسیم شدند. گروههای آزمایشی تحت آموزش آنلاین استراتژیهای شنیداری از طریق تمرین آنلاین حافظه کاری صرف، آموزش آنلاین استراتژی های فراشناختی صرف، و تمرین حافظه کاری در قالب آموزش آنلاین استراتژی های فراشناختی قرار گرفتند؛ اما گروه کنترل آموزش شنیداری آنلاین متداول را دریافت کرد. نتایج نشان داد که آموزش ترکیبی آنلاین به طور قابل توجهی درک مطلب شنیداری این شرکتکنندگان را تقویت کرد. علاوه بر این، نتایج مصاحبه نیمهساختاریافته مؤید آن بود که آموزش آنلاین استراتژی های فراشناختی صرف بهطور ویژه درک مهارت شنیداری را تقویت نمود؛ حال آنکه تمرین آنلاین حافظه کاری صرف تأثیر بسزایی در کاهش اضطراب شنیداری زبان خارجی داشت.
دیدگاه مدرسان زبان انگلیسی دربارۀ مدیریت موفق کلاس از نظر فرهنگی توسط مدرس
دوره 58، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 88-122
https://doi.org/10.22067/lts.2026.96289.1399
معصومه شیری امین لو، بهزاد قنسولی، رضا پیشقدم
چکیده مدیریت موفق کلاس از نظر فرهنگی توسط مدرس (CRCM) اهمیت بسزایی در امر آموزش دارد. تحقیقاتی در این زمینه در کشورهای دیگر انجام شده است. این پژوهش به بررسی موضوع در کشور ایران پرداخته است و هدف آن بررسی کیفی دیدگاههای مدرسان زبان انگلیسی مختلف دارای مدارک تحصیلی کارشناسی،کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی است. پس از مصاحبه و مشاهده کلاسهای معلمان یازده روش موفق از نظر مدیریت فرهنگی مشخص شد و پنج مولفه اصلی استخراج شدکه عبارتند از: کسب اطلاعات درباره پیشینه فرهنگی شاگردان، شناخت تعصبات خود، به کارگیری استراتژیهای مدیریتی مطابق با فرهنگ شاگردان، توجه ویژه مدرس به تک تک شاگردان، پذیرش پیشنهاد و انتقاد از شاگردان. نتایج مذکور میتواند برای مدرسین و مسئولین امر آموزش جهت به کارگیری مدیریت موفق کلاس از نظر فرهنگی راهگشا باشد.
ترجیح بینندگان غربی در مورد زیرنویس عناصر فرهنگی در فیلمهای ایرانی: مطالعه موردی نام غذاها
دوره 52، شماره 1، بهار 1398، صفحه 53-77
https://doi.org/10.22067/lts.v52i1.79580
محمد صادق کنویسی، الهام رجب دری
چکیده هدف پژوهش پیش رو بررسی ترجیح بینندگان غربی به زیرنویس نام غذاها در فیلمهای ایرانی است. بدینمنظور، پیکرهای شامل 30 فیلم ایرانی و زیرنویس رسمی انگلیسی آنها برای استخراج نام غذاها و تکنیک ترجمه بهکاررفته بررسی شد. برای جمعآوری دادههای پژوهش، پرسشنامهای طراحی شد و در اختیار تعداد 223 بینندة غربی قرار گرفت. نظریة ناپیدایی ونوتی (1995/2008) و رویکردهای غرابتگرا و بومیگرای وی برای تحلیل نظر بینندگان بهکار رفت. نتایج بهدستآمده نشاندهندة رویکردی بومیگرا در زیرنویس نام غذاها در فیلمهای ایرانی است. در مقابل، نتایج پژوهش حاکی از این است که بینندگان غربی رویکرد غرابتگرا در ترجمة نام غذاها در زیرنویس فیلمهای ایرانی را ترجیح میدهند. با توجه به تحلیل نتایج، ترجمهای غرابتگرا برای ترجمه نام غذاها در زیرنویس فیلمهای ایرانی پیشنهاد میشود. این نوع رویکرد نهتنها با ترجیح بینندة غربی همراستاست و انتظار وی را برآورده میکند، بلکه با حفظ تصویری از هویت ملی و فرهنگی ایرانی، میتواند به گفتمان دوطرفة فرهنگی در روابط نامتوازن قدرت در جوامع امروز تبدیل شود.
بررسی مقابلهای فرآیند حذف یا آنتروپی در ترجمههای فارسی هزار و یک شب
دوره 49، شماره 1، بهار 1395، صفحه 57-82
https://doi.org/10.22067/lts.v49i1.55414
شهرام دلشاد، سید مهدی مسبوق
چکیده از سدههای نخست هجری که داستانهای هزار و یک شب به عربی برگردانده شد تا دوران معاصر که با خیل عظیمی از مترجمان به زبانهای مختلف جهان روبهرو گردیده، شاهد ورود سلایق گوناگون در ترجمۀ این کتاب بودهایم که نتیجۀ آن از میان رفتن اصل، تعدد نسخهها و اختلافات عمده میان ترجمهها است. یکسانبودن نسخۀ اساس ترجمۀ طسوجی و اقلیدی و مرعشیپور (چاپ بولاق مصر) زمینۀ مناسبی را برای بررسی نحوۀ تعامل این سه مترجم با متن اصلی فراهم میکند. حذف یکی از مؤلفههای مهم نقد ترجمه بر اساس نطریۀ ژان رنه لادمیرال نظریهپرداز مقصدگرای فرانسوی بهشمار میرود. او معتقد است که مترجم گاه میتواند به حذف گزارهای متنی روی آورد. این فرآیند در عملیات ترجمه بنابر الزامات فراوانی نظیر الزامات فرهنگی، زبانی، سبکی و غیره رخ میدهد. مبحث پیشرو میکوشد مؤلفه حذف را در سه مقولۀ بیان حالات عشقی، برگردان اشعار و نشانههای عربی-اسلامی در ترجمههای فارسی ألف لیلة و لیلة همورد ارزیابی و سنجش قرار دهد.
بررسی ﭘیچیدگی دستوری در متون استدلالی زبانآموزان ایرانی از سه سطح مختلف توانش زبانی
دوره 49، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 61-75
https://doi.org/10.22067/lts.v49i4.61672
فرزانه شادلو، حسام الدین شهریاری احمدی، بهزاد قنسولی
چکیده بسیاری از پژوهشهای انجامشده، به بررسی پیچیدگی دستوری در متون آکادمیک ﭘرداختهاند، اما برخی از ﭘﮊوهشها، جملهوارهها و جملهوارههای وابسته و برخی دیگر گروهواﮊهها و مخصوصاً گروهواﮊههای اسمی را بهعنوان بهترین معیار جهت سنجش پیچیدگی دستوری در متون آکادمیک لحاظ کردهاند. در این راستا، پژوهش حاضر بر مبنای دستهبندی ﭘیشنهادی لو (۲۰۱۱) به بررسی بسامد ۵ مؤلفۀ دستوری در ﭘیکرهای متشکل از متون استدلالی به زبان انگلیسی میﭘردازد. متون استدلالی در این ﭘیکره توسط زبانآموزان ایرانی از سه سطح مختلف توانش زبانی نوشته شدهاند. در این راستا، ۱۴مشخصۀ ﭘیچیدگی دستوری در این پژوهش بررسی شد و نتایج بررسی آماری حاکی از آن بود که ۵ مشخصه (میانگین طول تی یونیت ، گروهواژههای فعلی بهازای هر تییونیت، میانگین طول جملهواره، اسموارههای ﭘیچیده بهازای هر تییونیت و اسموارههای ﭘیچیده بهازای هر جملهواره) از ۱۴مشخصه، تفاوت معناداری را بین سه گروه مورد بررسی در این ﭘﮋوهش نشان دادند. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که مشخصههای مبتنی بر پیچیدگی گروهواژهها در ﭘیشبینی پیچیدگی دستوری در متون استدلالی از اهمیت بالاتری برخوردارند و در نتیجه گروهواﮊهها و مخصوصاً گروهواﮊههای اسمی نیاز به بررسی بیشتری در پژوهشهای آتی دارند.
بررسی هم آیندها در شفافیت و روانی متن ترجمهشده (موردپژوهی کتاب بیست داستان از بیست نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات)
دوره 51، شماره 1، بهار 1397، صفحه 65-92
https://doi.org/10.22067/lts.v51i1.73676
مسعود خوش سلیقه، المیرا سلیمانی راد
چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی ترجمه از منظر تبیین نقش ترکیبات همآیند در انسجام و روانی متون ترجمه با توجه به اهمیت ویژه این ترکیبات در ساختار هر زبان میباشد. در این پژوهش، نخست به توصیف مفهوم همآیندها و معیارهای تعیین آنها در زبان فارسی و اهمیت نقش آنها در ترجمه پرداخته شده است و سپس به استخراج هدفمند نمونههایی از این ترکیبات در کتاب بیست داستان از بیست نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات، ترجمه اسدالله امرایی، پرداخته در سه مرحله پیمایش، مصاحبه و مقایسه با مولفه های مطرح در پیشینه همآیند تحلیل و بررسی شدهاند. بدین ترتیب، پرسشنامهای طرح و در بین 150 دانشجو از رشتههای مختلف توزیع شد. در این پرسشنامه، از داوطلبان خواسته شد میزان قابل درک بودن و رایج بودن همآیندهای استخراجشده را مشخص کنند. همچنین مصاحبهای با هشت نفر برگزار شد و نظر آنان درمورد ترجمه و همآیندهای مذکور پرسیده شد. نتایج بخشهای مختلف نشان داد که همآیندهای بهکار رفته در متن ترجمه از بسامد بالایی در گفتمان رایج روزمره برخوردار نیستند، رابطه ذهنی یا تداعی خاص با یکدیگر ندارند، و این سبب شده که متن انسجام و روانی لازم را نداشته باشد.
فرایند و ویژگیهای زیرنویس غیرحرفهای در ایران
دوره 49، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 67-95
https://doi.org/10.22067/lts.v49i2.59776
مسعود خوش سلیقه، الهام فاضلی حقپناه
چکیده این پژوهش اکتشافی به توصیف پدیده نوظهور زیرنویس غیرحرفهای در بستر ترجمه دیداریشنیداری در ایران میپردازد. این تحقیق با استفاده از دادههای کیفی جمعآوریشده از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با نمونهای منتخب از زیرنویسگذارن غیرحرفهای ایرانی و محصولات ایشان، فرآیند تولید و نحوه عرضه زیرنویس غیرحرفهای فارسی، دستاندرکاران و جزئیات فنی، و امکانات و تجهیزات مورد نیاز را معرفی مینماید. تحصیلات شرکتکنندگان (3 نفر مرد و 4 نفر زن) غالبا در رشتههای علوم پایه و مهندسی با میانگین سنی حدود 23 و سابقه فعالیت بین 7 تا 10 سال بود. مراحل اصلی معرفی شده فرآیند تولید زیرنویس غیرحرفهای فارسی شامل 1) تهیۀ نسخۀ اصلی انیمه، 2) ترجمه، 3) ویرایش ترجمه، 4) زمانبندی، 5) فرمتبندی و تنظیم ترانۀ تیتراژ، 6) ویرایش نهایی، 7) انکد فایل ویدئو و اسکریپت ترجمه شده، 8) کنترل کیفیت، و 9) انتشار نسخۀ نهایی میباشد. همچنین، در بررسی کیفیت نمونهای تصادفی از محصولات زیرنویس غیرحرفهای اشتباهات زبانی و ترجمهای واضحی مشاهده گردید که با توجه به عدم آموزش رسمی زیرنویسگذارن غیرحرفهای ایرانی، همانند دیگر همتایان خود در دیگر نقاط جهان دور از انتظار نبود.
این پژوهش اکتشافی به توصیف پدیده نوظهور زیرنویس غیرحرفهای در بستر ترجمه دیداریشنیداری در ایران میپردازد. این تحقیق با استفاده از دادههای کیفی جمعآوریشده از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با نمونهای منتخب از زیرنویسگذارن غیرحرفهای ایرانی و محصولات ایشان، فرآیند تولید و نحوه عرضه زیرنویس غیرحرفهای فارسی، دستاندرکاران و جزئیات فنی، و امکانات و تجهیزات مورد نیاز را معرفی مینماید. تحصیلات شرکتکنندگان (3 نفر مرد و 4 نفر زن) غالبا در رشتههای علوم پایه و مهندسی با میانگین سنی حدود 23 و سابقه فعالیت بین 7 تا 10 سال بود. مراحل اصلی معرفی شده فرآیند تولید زیرنویس غیرحرفهای فارسی شامل 1) تهیۀ نسخۀ اصلی انیمه، 2) ترجمه، 3) ویرایش ترجمه، 4) زمانبندی، 5) فرمتبندی و تنظیم ترانۀ تیتراژ، 6) ویرایش نهایی، 7) انکد فایل ویدئو و اسکریپت ترجمه شده، 8) کنترل کیفیت، و 9) انتشار نسخۀ نهایی میباشد. همچنین، در بررسی کیفیت نمونهای تصادفی از محصولات زیرنویس غیرحرفهای اشتباهات زبانی و ترجمهای واضحی مشاهده گردید که با توجه به عدم آموزش رسمی زیرنویسگذارن غیرحرفهای ایرانی، همانند دیگر همتایان خود در دیگر نقاط جهان دور از انتظار نبود.
این پژوهش اکتشافی به توصیف پدیده نوظهور زیرنویس غیرحرفهای در بستر ترجمه دیداریشنیداری در ایران میپردازد. این تحقیق با استفاده از دادههای کیفی جمعآوریشده از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با نمونهای منتخب از زیرنویسگذارن غیرحرفهای ایرانی و محصولات ایشان، فرآیند تولید و نحوه عرضه زیرنویس غیرحرفهای فارسی، دستاندرکاران و جزئیات فنی، و امکانات و تجهیزات مورد نیاز را معرفی مینماید. تحصیلات شرکتکنندگان (3 نفر مرد و 4 نفر زن) غالبا در رشتههای علوم پایه و مهندسی با میانگین سنی حدود 23 و سابقه فعالیت بین 7 تا 10 سال بود. مراحل اصلی معرفی شده فرآیند تولید زیرنویس غیرحرفهای فارسی شامل 1) تهیۀ نسخۀ اصلی انیمه، 2) ترجمه، 3) ویرایش ترجمه، 4) زمانبندی، 5) فرمتبندی و تنظیم ترانۀ تیتراژ، 6) ویرایش نهایی، 7) انکد فایل ویدئو و اسکریپت ترجمه شده، 8) کنترل کیفیت، و 9) انتشار نسخۀ نهایی میباشد. همچنین، در بررسی کیفیت نمونهای تصادفی از محصولات زیرنویس غیرحرفهای اشتباهات زبانی و ترجمهای واضحی مشاهده گردید که با توجه به عدم آموزش رسمی زیرنویسگذارن غیرحرفهای ایرانی، همانند دیگر همتایان خود در دیگر نقاط جهان دور از انتظار نبود.
این پژوهش اکتشافی به توصیف پدیده نوظهور زیرنویس غیرحرفهای در بستر ترجمه دیداریشنیداری در ایران میپردازد. این تحقیق با استفاده از دادههای کیفی جمعآوریشده از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با نمونهای منتخب از زیرنویسگذارن غیرحرفهای ایرانی و محصولات ایشان، فرآیند تولید و نحوه عرضه زیرنویس غیرحرفهای فارسی، دستاندرکاران و جزئیات فنی، و امکانات و تجهیزات مورد نیاز را معرفی مینماید. تحصیلات شرکتکنندگان (3 نفر مرد و 4 نفر زن) غالبا در رشتههای علوم پایه و مهندسی با میانگین سنی حدود 23 و سابقه فعالیت بین 7 تا 10 سال بود. مراحل اصلی معرفی شده فرآیند تولید زیرنویس غیرحرفهای فارسی شامل 1) تهیۀ نسخۀ اصلی انیمه، 2) ترجمه، 3) ویرایش ترجمه، 4) زمانبندی، 5) فرمتبندی و تنظیم ترانۀ تیتراژ، 6) ویرایش نهایی، 7) انکد فایل ویدئو و اسکریپت ترجمه شده، 8) کنترل کیفیت، و 9) انتشار نسخۀ نهایی میباشد. همچنین، در بررسی کیفیت نمونهای تصادفی از محصولات زیرنویس غیرحرفهای اشتباهات زبانی و ترجمهای واضحی مشاهده گردید که با توجه به عدم آموزش رسمی زیرنویسگذارن غیرحرفهای ایرانی، همانند دیگر همتایان خود در دیگر نقاط جهان دور از انتظار نبود.
این پژوهش اکتشافی به توصیف پدیده نوظهور زیرنویس غیرحرفهای در بستر ترجمه دیداریشنیداری در ایران میپردازد. این تحقیق با استفاده از دادههای کیفی جمعآوریشده از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با نمونهای منتخب از زیرنویسگذارن غیرحرفهای ایرانی و محصولات ایشان، فرآیند تولید و نحوه عرضه زیرنویس غیرحرفهای فارسی، دستاندرکاران و جزئیات فنی، و امکانات و تجهیزات مورد نیاز را معرفی مینماید. تحصیلات شرکتکنندگان (3 نفر مرد و 4 نفر زن) غالبا در رشتههای علوم پایه و مهندسی با میانگین سنی حدود 23 و سابقه فعالیت بین 7 تا 10 سال بود. مراحل اصلی معرفی شده فرآیند تولید زیرنویس غیرحرفهای فارسی شامل 1) تهیۀ نسخۀ اصلی انیمه، 2) ترجمه، 3) ویرایش ترجمه، 4) زمانبندی، 5) فرمتبندی و تنظیم ترانۀ تیتراژ، 6) ویرایش نهایی، 7) انکد فایل ویدئو و اسکریپت ترجمه شده، 8) کنترل کیفیت، و 9) انتشار نسخۀ نهایی میباشد. همچنین، در بررسی کیفیت نمونهای تصادفی از محصولات زیرنویس غیرحرفهای اشتباهات زبانی و ترجمهای واضحی مشاهده گردید که با توجه به عدم آموزش رسمی زیرنویسگذارن غیرحرفهای ایرانی، همانند دیگر همتایان خود در دیگر نقاط جهان دور از انتظار نبود.
تعادل زیباشناختی در ترجمه متون ادبی از منظر زیباشناسی دریافت
دوره 47، شماره 4، زمستان 1393، صفحه 69-90
https://doi.org/10.22067/lts.v47i4.48332
محدثه صفی نژاد، علی خزاعی فر، محمود رضا قربان صباغ
چکیده تعادل زیباشناختی نوعی از تعادل میان متن ترجمه شده و متن اصلی تعریف می شود که براساس آن دو متن از درجه تفسیرپذیری یا صراحت معنایی نسبتا یکسانی برخوردارند و این مستلزم آن است که موارد عدم قطعیت معنی در هر دو متن کم و بیش یکسان باشد. مفهوم عدم قطعیت معنی را نخستین بار پدیدار شناس لهستانی رومن اینگاردن به عنوان یکی از ویژگیهای متون ادبی بکار برد و پس از آن دو نظریه پرداز زیباشناسی، آیزر و یاس، آن را در نظریه های متفاوت خود به کار گرفتند. در این مقاله پس از تعریف مفهوم تعادل زیباشناختی بر اساس مفهوم عدم قطعیت معنی، اهمیت این مفهوم را در ترجمه های مختلف کتاب پبامبر نوشته جبران خلیل جبران نشان می دهیم. تحلیلی که بر چهارده ترجمه از سه جمله انتخابی کتاب فوق صورت گرفته نشان می دهد که مترجمان بیش از آن که در پی ایجاد تعادل زیباشناختی باشند در پی ایجاد تصریح بیشتر و در نتیجه دور شدن از تعادل زیباشناختی بوده اند.
بررسی آثار و تبعات حذف کنکور سراسری بر نظام آموزش عمومی زبان انگلیسی کشور: دیدگاه صاحبنظران و معلمان زبان انگلیسی
دوره 50، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 71-114
https://doi.org/10.22067/lts.v50i3.60074
پروانه شایسته فر، غلامرضا کیانی، منیره نوروزی
چکیده اصلاحات آزمونمحور اغلب به عنوان ابزاری راهبردی برای القا و پیشبرد تغییراتی مطلوب صورت میگیرند. با وجود این، ادبیات مرتبط حاکی از آن است که موفقیت، اغلب آنطور که امید آن میرود حاصل نمیگردد. دلایل چنین ناکامیهایی معمولاً در مراحل پایانی برنامۀ تحولیافته، یعنی ارزشیابی مؤخر بر تجربه بررسی گردیده و ارزشیابی حین تجربه همچنان مورد غفلت مانده است. در کشور ما، سیاستگذاری مربوط به اصلاح کنکور سراسری موج اصلاحاتی را در نظام دیرینة سنجش و پذیرش دانشجو به بار آورد. در حوزۀ زبان انگلیسی، این اصلاحات بر جایگزینی تدریجی بخش زبان انگلیسی کنکور با آزمونهای سراسری زبان دبیرستان تأکید دارد. بهدنبال چنین تغییری، ارزیابی تبعات و پیامدهای برنامة جدید الزامی بهنظر میرسد. بههمین منظور، برای جمعآوری داده از جمعی از ذینفعان و ذیربطان این تحول از مدل ترکیبی کیفیکمی استفاده شد. ابتدا، دیدگاه استادان، مدرسان و سرگروهان (16 نفر) از طریق مصاحبههای نیمهساختار یافته استخراج و سپس از 406 معلم زبان انگلیسی نظرسنجی بهعمل آمد. روایی ابزار محققساخته از طریق تحلیل عاملی تأییدی-AMOS و اکتشافی-SPSS انجام و پایایی آن نیز محاسبه شد. نتایج تحلیل محتوایی مصاحبهها و تحلیل دادههای کمی حاکی از آن است که بین نظرات مدرسان و معلمان با نظرات سیاستگذاران تفاوتهایی مشاهده میشود، بهویژه، در مقولات عدالت در آزمون، اهداف آموزشی/یادگیری و طراحی، تدریس و برنامهریزی. بهطور کلی، نتایج گویای آن است که با توجه به شرایط فعلی آموزش و یادگیری زبان انگلیسی در دبیرستانهای کشور و چالشهای موجود، محتمل است که طرح تغییر، در شکل کنونی خود، به ابزاری نامناسب جهت پیشبرد اهداف ایدئال و بلندپروازانه تبدیل شود.
رواسازی و بررسی پایایی پرسشنامۀ فارسی هیجانها برای معلمان زبان انگلیسی در ایران
دوره 50، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 73-89
https://doi.org/10.22067/lts.v50i4.50262
غلام حسن خواجوی، بهزاد قنسولی، آذر حسینی فاطمی
چکیده هدف پژوهش حاضر، طراحی و رواسازی پرسشنامهای برای سنجش هیجانها معلمهاست. بدینمنظور، پرسشنامهای آنلاین تهیه شد که 326 معلم زبان انگلیسی در شهرهای مختلف ایران به آن جواب دادند. برای رواسازی پرسشنامه از دو روش نظریه کلاسیک اندازهگیری و نظریة پاسخسؤال استفاده شد. ابتدا، تکبعدی بودن پرسشنامه با تحلیل رش بررسی شد. سپس، تحلیل عاملی اکتشافی بر روی دادهها انجام شد که شش خردهمقیاس را نشان داد. سپس، تحلیل عاملی تأییدی بر روی مدلی ششعاملی انجام شد که در نهایت روایی پرسشنامه را تأیید کرد. همچنین بهمنظور برسی پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد.
بررسی و مقایسه تطبیقی بن مایه رویین تنی در سه اثر ادبی " ایلیاد ، شاهنامه و منظومه نیبلونگن "
دوره 48، شماره 1، بهار 1394، صفحه 75-88
https://doi.org/10.22067/lts.v48i1.34607
مهرنوش محرابی، حبیب کمالی روستا
چکیده
این مقاله به موتیف یا بن مایه رویین تنی در افسانه های یونانی، ایرانی و ژرمنی در سه اثر ادبی برجسته جهان ایلیاد اثر هومر، شاهنامه شاهکار حکیم توس و منظومه نیبلونگن می پردازد.شخصیتهای اصلی افسانه های اساطیری خدایان افسانه ای ، اسطوره ها ، موجودات فراطبیعی و حیوانات شگفت آور هستند . اسطوره ها نمادی از ناتوانی انسان در مقابل ضعف ها و آرزوهای بشر هستند ، آرزوهایی همچون نامیرایی و رویین تنی . موتیف رویین تنی یکی از بارزترین بن مایه ها در افسانه ها به شمار می رود.رویین تنی را می توان از سویی نیاز و آرزوی همیشگی و غیر قابل تحقق انسان ، برای مقابله با پدیده ناشناخته و وهم انگیز مرگ دانست .اگر چه هریک از پهلوانان رویین تن افسانه های اساطیری نقطه ضعفی دارند که در نهایت به مرگ آنها می انجامد . این مقاله سعی دارد در چهار چوب ادبیات تطبیقی به چگونگی پیدایش و سیر تحول رویین تنی و نیز تاثیر و تاثر و شباهتهای این بن مایه در آثار حماسی جاودان بپردازد.
سهم تواناییهای شناختی و بسندگی زبان انگلیسی در تبیین درک شنیداری زبان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی
دوره 51، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 75-90
https://doi.org/10.22067/lts.v51i2.76185
مهسا ندری، پوریا بقایی مقدم، زهرا ظهوریان
چکیده پژوهش حاضر بر آن است تا به بررسی نقش تواناییهای شناختی (توجه شنیداری/دیداری، سرعت پردازش، هوش سیال) و بسندگی عمومی زبان خارجه در درک شنیداری بپردازد. در مجموع 103 دانشجوی مقطع کارشناسی رشتة زبان انگلیسی در این پژوهش شرکت کردند. آزمونهای توجه شنیداری و دیداری، سرعت پردازش، هوش سیال کلامی و غیرکلامی، بسندگی کلی زبان انگلیسی، و درک شنیداری به شرکتکنندگان داده شد. نتایج نشان داد که مقیاس بسندگی زبان انگلیسی دارای بالاترین همبستگی با آزمون شنیداری بود و پس از آن توجه و سرعت پردازش بالاترین همبستگی را داشتند. تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی نشان داد که 16 درصد از واریانس درک شنیداری با عوامل شناختی توضیح داده میشود. با افزودن بسندگی زبان دوم به مدل رگرسیون در مرحلة دوم، ۱۹ درصد دیگر به مجموع واریانس توضیح دادهشده افزوده شد. بهعبارت دیگر، بسندگی زبان خارجی، پس از کنترل تواناییهای شناختی، میتواند 19 درصد واریانس درک شنیداری را تبیین کند. یافتههای حاصل نشان میدهد که تواناییهای شناختی تقریباً به اندازة بسندگی زبان خارجی در درک شنیداری موفق حائز اهمیتاند.
نقد تطبیقی سفر قهرمان درون در داستانهای «جاناتان مرغ دریایی» و «شازده کوچولو» براساس نظریة پیرسن
دوره 52، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 75-100
https://doi.org/10.22067/lts.v52i3.79781
راحله عبداله زاده برزو، محمد ریحانی
چکیده داستان جاناتان مرغ دریایی و شازده کوچولو گزارشی از سفرهایی تمثیلی برای رسیدن به کمالاند. کمپبل معتقد است قهرمان در سفر بهسوی ناخودآگاه نخست باید از سرزمینی که بدان خو گرفته عزیمت کند و سپس در مکانی ناآشنا، با نیروهایی ناشناخته رویارو شود و آزمونهایی را از سر بگذراند و سپس با رهاورد این سفر برای ایجاد تحول به سرزمین خویش بازگردد. پیرسن که از شارحان نظریة تکاسطورة ژوزف کمپبل است، اعتقاد دارد که قهرمان در طول سه مرحله سفر خود، باید دوازده کهنالگوی معصوم، یتیم، جنگجو، حامی، جوینده، ویرانگر، آفریننده، فرزانه، حکمران، لوده، عاشق و ساحر را در روان خویش بپرورد تا به مرحلة شناخت خویشتن و تولد دوباره برسد. بررسی دو داستان از این منظر، نشان میدهد که هر دو داستان این دوازده کهنالگو را در ژرفساخت خود در قالب نمادهایی پرورش دادهاند تا قهرمان را بهسوی فردیت رهنمون شوند. با این تفاوت که توالی مراحل ظهور برخی از این کهنالگوها در دو داستان با نظریة پیرسن رعایت نشده است.
بررسی آشناییِ مدرسان زبان انگلیسی با فرهنگ خارجی از منظر توانش بینفرهنگی
دوره 48، شماره 2، تابستان 1394، صفحه 77-92
https://doi.org/10.22067/lts.v48i2.44645
پریسا طاهری، مجید الهی شیروان، بهزاد قنسولی، احمد صفار مقدم
چکیده در جهان امروز که اجزای درونش به طور فرهنگی با یکدیگر در ارتباطند، فهم فرهنگی، مولفهی اصلی ارتباط یا عدم ارتباط شمرده میشود. بدین معنا که اهداف یادگیری زبان را دیگر نمیتوان تنها در قالب فرآیندی زبانی در نظر گرفت، بلکه بایستی یادگیری زبان را در راستای توانش ارتباطیِ بینفرهنگی سوق داد. بنابراین، مدرسان زبان خارجی ملزم به استفاده و ارتقای توانش بینفرهنگی در بین زبانآموزانشان هستند. در نگاه اول، اینطور به نظر میآید که مدرسان به قدر کافی با فرهنگهای زبان خارجی که تدریس میکنند آشنا باشند، در نتیجه تحقیق حاضر، منطقاً در پی بررسی میزان آشناییِ مدرسان ایرانی با فرهنگهای خارجی و آمادگیشان برای آموزش توانش بینفرهنگی است. البته از طرفی این تحقیق به درک مدرسان از پروفایل یادگیریِ فرهنگی-زبانیِ زبانآموزانشان نیز میپردازد. بدین منظور، از 120 مدرس ایرانی که در موسسات خصوصی مشهد به تدریس زبان انگلیسی مشغول بودند خواسته شد به سوالات بخش 4 و 5 پرسشنامه ای تحت عنوان «مدرسان زبان خارجی و توانش بینفرهنگی که توسط لایز سرکو (2005) طراحی شده پاسخ دهند. یافتههای تحقیق نشان داد که مدرسان به آشنایی و آمادگی بیشتر به منظور بینفرهنگیسازیِ آموزش زبان خارجی و ارتقای پروفایل یادگیریِ فرهنگیِ زبانآموزان از منظر توانش بینفرهنگی نیازمندند.
تأثیر آموزش مقابلهای باز ترکیب عبارتها بر صحت دستوری: از منظر فرضیه تعلیمپذیری
دوره 49، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 77-98
https://doi.org/10.22067/lts.v49i4.52078
منوچهر جعفری گهر، افسر روحی، مجید قلیچی
چکیده با الهام از یافتههای مربوط به نقش عبارتها در رشد زبانی٬ پژوهش حاضر تأثیر آموزش مقابلهای بازترکیب عبارتها بر فراگیری ساختارهای دستوری منطبق با مراحل دستوری (نحوی) نظریة پردازشپذیری را مورد بررسی قرار داد. به تعبیر دقیقتر، هدف این پژوهش بررسی پیشبینی فرضیة تعلیمپذیری بود مبنی بر اینکه آموزش فقط زمانی مؤثر است که به یک مرحله بالاتر از سطح دانش فعلی زبانآموزان مربوط شود. برای این منظور، سه گروه از فراگیران زبان انگلیسی از بین گروه بزرگتری از زبانآموزان انتخاب شدند. به یک گروه آموزش مقابلهای در رابطه با مفهوم و ساختار عبارتهای زبان فارسی و انگلیسی داده شد، در حالیکه گروه دوم همین آموزش را فقط به زبان انگلیسی دریافت کرد و گروه سوم بهعنوان گروه مقایسه در نظر گرفته شد. نتایج این پژوهش نشان داد که آموزش مخصوصاً از نوع مقابلهای آن بهطور معنیداری به فراگیری مراحل دستور زبان ارائهشده در نظریة پردازشپذیری در تولید شفاهی و نوشتاری کمک کرد و پیشبینی فرضیة تعلیمپذیری را نقض نمود. تفسیر نظری نتایج در قسمت بحث و بررسی پایانی ارائه میشود.
خوانشی متفاوت از جدال کهنه و نو در اساطیر ایران و یونان: نقد نظریه ی « تاریخ مذکر »
دوره 48، شماره 4، زمستان 1394، صفحه 79-97
https://doi.org/10.22067/lts.v48i4.46860
وحیده سیدی
چکیده این مقاله میکوشد تا با استفاده از نظریۀ شرقشناسی ادوارد سعید، نظریۀ مطرحشده در تاریخ مذکر براهنی را دربارۀ نوستیزی شرق و کهنهستیزی غرب، با تکیه بر داستان رستم و سهراب شاهنامه فردوسی و تراژدیهای ادیپ شهریار اثر سوفوکل و هرکول و مدهآ اثر اوریپید، به نقد بکشد. این مقاله به سه بخش تقسیم میشود. در مقدمه، ابتدا نظریۀ براهنی در تاریخ مذکر و دیدگاه او نسبت به تاریخ و ادبیات شرق بهعنوان تاریخ مردسالار و نوستیز در مقابل تاریخ و فرهنگ غرب (یونان) که در آن پیرها جای خود را به جوانها میدهند، معرفی میشود. سپس به طرح مسئله پردازدخته میشود: اینکه چرا با وجود قهرمانی چون هرکول که از هر نظر با رستم همخوانی دارد و همچون رستم، نادانسته مرتکب فرزندکشی شده، براهنی، برای اثبات نظریۀ خود، ادیپشاه پدرکش از تراژدی سوفوکل را همتراز رستم میبیند. آنگاه با ارائۀ مثالهای دیگری از فرزندکشی در ادبیات یونان، نتایج نظری و اجتماعی این یکسونگری و الگوی قالبی بررسی میشود. این مقاله از نظریۀ «شرقشناسی» ادوارد سعید که در آن تفکر غربی «شرق» را تنها مترادف الگوهای قالبی میداند، بهعنوان شیوۀ بررسی استفاده میکند. سپس بهاختصار از آبشخور نظریۀ سعید نزد فانون و نیز تأثیر سعید بر نظریهپردازان دیگر پسااستعماری ذکر خواهد شد. آنگاه در پی یافتن ردپای سلطۀ الگوی غربی بر نگرش روشنفکر شرقی (در اینجا در حوزۀ نقد ادبی) در نظریۀ «تاریخ مذکر» خواهد بود. پس از واکاوی مثالهای براهنی و یافتن نقیض تِز او در همان مثالها، یعنی «مدهآ» و «ادیپ شاه» و به یاری چند مثال نقض دیگر در اساطیر یونان نشان خواهد داد که «تاریخ مذکر»، آگاهانه یا ناآگاهانه، تحت تأثیر الگوهای غربی، تصویری کلیشهای از فرهنگ شرق ارائه میدهد که در نهایت در جهت حفظ و بقای سلطۀ غرب بر شرق است.
کلافی سردرگم در دستِ هزاران: در نورد و شکنج دراماتورژی و ترجمه در ایران؛ درنگی بر ترجمه، دراماتورژی و اجرای پرده آغازین مردی برای تمام فصول
دوره 52، شماره 4، زمستان 1398، صفحه 79-111
https://doi.org/10.22067/lts.v52i4.82486
محمدرضا لرزاده، احمد معینزاده، عباس اسلامی راسخ
چکیده دراماتورژی بخش زیادی از فرایند پیشتولید، تولید و پساتولید اثر نمایشی را در بر میگیرد و جایی در پیوستار بین تنظیم متن نمایشنامة صرف تا نظارت بر اجرا و تنظیم و تعدیل عناصر مختلف اجرایی و مدیریت ادبی قرار میگیرد؛ یعنی میتوان مانند لسینگ دراماتورژی را مجموعة گستردهای از مهارتهای منقّدانه قلمداد کرد یا مانند برشت، ساحت دو شقیِ متنی-تولیدی برای دراماتورژ قائل شد. حال در عرصة مطالعات ترجمه، رابطة میان اجرا (و تبعاً دراماتورژی) و ترجمه اغلب به مسائلی مانند دوگانیهای خوانشپذیری و اجراپذیری یا ترجمه برای صحنه یا مطالعه فروکاسته شده است. در مقالة حاضر سعی بر آن است تا با بررسی آغاز پردة اول نمایشنامة مردی برای تمام فصول رابرت بولت، ترجمههای موجود از آن (آلرسول و طاهری) و متن اجرایی بهمن فرمانآرا از این اثر، ضمن واکاوی ساختار و کارکردهای دراماتورژی در کشور، نسبت مترجم با دراماتورژی مشخص شود. بررسی این مجموعه پر چین و شکن در قالب الگوی تعدیلشدة کوزان دال بر آن است که ترجمة نمایشنامه اغلب نقطة شروع صرفی برای دراماتورژی محسوب میشود و در هر صورت، چه با تعریف مدیریت ادبی لسینگی و چه دراماتورژی متنی-تولیدی برشتی، نمیتوان مترجم را دراماتورژ پنداشت و با تخصصیشدن این عرصه، شاید بتوان مترجم را دراماتورژ متنیِ ترجمانی دانست.
نمود عادتواره مترجم در سبک ترجمه: موردپژوهی سبک ترجمه صالح حسینی
دوره 54، شماره 1، بهار 1400، صفحه 81-106
https://doi.org/10.22067/lts.v54i1.85424
مهرنوش فخارزاده، احمد دباغ زاده دزفولی
چکیده در مطالعات مترجم، مطالعۀ سبک ترجمهای مترجمان، بهویژه از دیدگاه جامعهشناسی، حوزهای توسعهنیافته است؛ بنابراین، پژوهش حاضر، نظریّۀ «عمل بوردیو» را بهعنوان چارچوب نظری جامعهشناسی جهت مطالعۀ نمودهای عادتوارۀ مترجم به کار گرفته است. بدین منظور در ابتدا، پیکرهای موازی از دو کتاب Moby- Dick; or The Whale وTo the Lighthouse و دو ترجمه از هر یک از این دو کتاب با شیوۀ نمونهگیری تصادفی ایجاد شد. یکی از ترجمههای هر دو کتاب توسط صالح حسینی انجام شده است. نمونهها با بررسی دقیق خروجیهای نرمافزار «انتکانک»، در سطوح ساختواژه، انتخاب واژگان و عبارات مطالعه شدند و نسبت «نوع-واژه» به «نماد-واژه» محاسبه شد. افزون بر این، بهمنظور تأیید یا رد یافتهها، مصاحبهای نیمهساختارمند با صالح حسینی انجام شد. نتایج نشانداد که ابعاد مختلف سبک ترجمهای صالح حسینی از جمله گرایش به استفاده از واژگان عربی و ادبی کهن، گرایش به استفاده از ساختواژههای متنوّع و آرایههایی چون تتابع اضافات، میتواند گواهی بر عادتوارۀ ترجمهای وی باشد که از طریق میدانهایی که صالح حسینی در آنها به سر برده و موضعی که در آن میادین داشته است، قابل تبیین هستند. میدانها، تجربیات زندگی و ارتباطات صالح حسینی با کنشگران متعدّد، سبک وی را در ترجمه شکل دادهاند و میتوان آن سبک خاص را سبک کهنگرای صالح حسینی نامید.
تأثیر هنجارها بر روند ترجمه (موردپژوهی: ترجمه های معاصر قرآن مجید)
دوره 48، شماره 3، پاییز 1394، صفحه 83-101
https://doi.org/10.22067/lts.v48i3.47370
علیرضا خزاعی فرید، خلیل قاضی زاده
چکیده به اعتقاد گیدئون توری، ترجمه رفتاری مبتنی بر هنجار است: مترجم در جریان آموزشهای مستقیم و غیرمستقیم خود، هنجارهای زبانی، فرهنگی و اجتماعی متداول میان مترجمان عصر خود را می آموزد و آنها را آگاهانه یا ناآگاهانه در شیوه ترجمه خویش بکار می برد؛ بهعبارتدیگر، ترجمه تحت تأثیر محدودیتهای زبانی، اجتماعی و فرهنگی که فرهنگ مقصد بر ترجمه اعمال میکند صورت میگیرد. بااینحال، به اعتقاد توری، مترجمان در پذیرش یا رد هنجارها آزادی دارند هرچند که عموماً تمایل دارند از هنجارها تبعیت کنند؛ چون تبعیت از هنجارها پاداش به دنبال دارد و نقض هنجارها ممکن است با طرد و مخالفت روبرو شود. این تحقیق بر اساس این فرضیه است که در دوره معاصر، عمدتاً بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، سبکی جدید در ترجمه قرآن پدید آمده که ریشه های اجتماعی و فرهنگی دارد. این سبک جدید بر خلاف سبک تحتاللفظی پیش از خود و در تقابل با آن مشخصاً سبکی ادبی است. تا قبل از انتشار ترجمه مرحوم قمشه ای ترجمه ها تحتاللفظی بودند و هنجارهای ترجمه و انتظارات خوانندگان قرآن بر یکدیگر منطبق بود. پس از انتشار ترجمه مرحوم قمشه ای، حرکتی متفاوت به سوی سبکی جدید آغاز شد؛ سبکی ادبی که رد پای آن بهوضوح در تمامی ترجمه های معاصر قرآن دیده می شود. بنا بر فرضیه تحقیق، ترجمههای متعددی که در این دوره به چاپ رسیده اند مثالی از تأثیر هنجارها بر ترجمه است. اگرچه انتظار می رود که هر ترجمه قرآن تجربه ای زبانی و سبکی متفاوتی باشد، ولی تحقیق نشان می دهد که همه ترجمه ها در سبک اشتراک دارند و در تفسیر معنی قرآن است که با یکدیگر متفاوتاند و با توجه به اینکه کسانی که به ترجمه قرآن پرداختهاند غالباً ادیب بهحساب می آیند میتوان ترجمه های معاصر قرآن را طبعآزمایی ادبی مترجمان ادیب در حوزه ترجمه قرآن نامید.
الگوهای خطا در زیرنویسهای آماتور فارسی و محدودیتهای مدل FAR
دوره 58، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 83-115
https://doi.org/10.22067/lts.2025.94005.1354
مسعود خوش سلیقه، آزاده اریس، زهرا حیدری
چکیده کیفیت ترجمه برای برقراری ارتباط مؤثر حیاتی است و در حیطة زیرنویسگذاری، این اهمیت با ویژگیهای خاص آن افزایش مییابد. زیرنویسگذاری غیرحرفهای به شکلی رو به رشد از ارتباطات بینفرهنگی و حوزهای با جذابیت فزاینده دانشگاهی تبدیل شده است. این پژوهش به بررسی زیرنویسگذاری آماتور فیلمهای درام خارجی بومیسازیشده برای مخاطبان فارسیزبان در ایران بر اساس مدل FAR پیشنهادی پدرسن (2017a) میپردازد. این پژوهش بر ارزیابی کیفیت زیرنویسهای آماتور با هدف کشف الگوهای خطای ترجمه چندرسانهای توسط زیرنویسگذاران غیرحرفهای متمرکز است. مطابق با الگوهای خطای شناساییشده، از منظر ترجمه، خطاهای معنایی مهمترین عاملاند. اگرچه زیرنویسگذاران غیرحرفهای ممکن است کاستیها و خطاهایی در جنبههای معنایی نشان دهند، اما در عین حال شایستگیهای قابل توجهی بهویژه در تواناییهایشان در کار با نرمافزارهای زیرنویسگذاری از خود نشان میدهند. این مقاله با اتکا بر نتایج، بر لزور تصحیح مدل FAR با درنظرگیری حساسیتهای فرهنگی برای توضیح متغیرهایی که بر شیوههای زیرنویسگذاری تأثیر میگذارند، استدلال میکند و بر تأثیر هنجارها و محدودیتهای محلی تأکید میورزد.
